Shloka 17

Pūtanā-mokṣa — The Witch Pūtanā’s Attempt and Kṛṣṇa’s Deliverance

Devanagari script

ईषामात्रोग्रदंष्ट्रास्यं गिरिकन्दरनासिकम् । गण्डशैलस्तनं रौद्रं प्रकीर्णारुणमूर्धजम् ॥ १५ ॥ अन्धकूपगभीराक्षं पुलिनारोहभीषणम् । बद्धसेतुभुजोर्वङ्‍‍घ्रि शून्यतोयह्रदोदरम् ॥ १६ ॥ सन्तत्रसु: स्म तद्वीक्ष्य गोपा गोप्य: कलेवरम् । पूर्वं तु तन्नि:स्वनितभिन्नहृत्कर्णमस्तका: ॥ १७ ॥

Transliteration

īṣā-mātrogra-daṁṣṭrāsyaṁ giri-kandara-nāsikam gaṇḍa-śaila-stanaṁ raudraṁ prakīrṇāruṇa-mūrdhajam

Translation

كان فم الراكشاسي مليئًا بالأسنان، كل منها يشبه مقدمة المحراث، وكانت فتحات أنفها عميقة مثل كهوف الجبال، وثدياها يشبهان ألواحًا صخرية ضخمة سقطت من تلة. كان شعرها المتناثر بلون النحاس. بدت محاجر عينيها مثل آبار عميقة مظلمة، وفخذاها المخيفتان تشبهان ضفاف نهر، وبدت ذراعاها وساقاها مثل جسور ضخمة، وبطنها مثل بحيرة جافة.

Synonyms

• अन्ध-कूप-गभीर-अक्षम्: having eyes deep like dark wells
• अन्ध-कूप-गभीर-अक्षम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्ध (प्रातिपदिक) + कूप (प्रातिपदिक) + गभीर (प्रातिपदिक) + अक्षि/अक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—कर्मधारय: 'अन्धकूप' (dark well) + 'गभीर' (deep) qualifying 'अक्षम्' (eye)

• पुलिन-आरोह-भीषणम्: frightful with (features) rising like riverbanks
• पुलिन-आरोह-भीषणम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पुलिन (प्रातिपदिक) + आरोह (प्रातिपदिक) + भीषण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष: 'पुलिनारोह' (rising/lofty like a bank/shore) + 'भीषण' (frightful)

• बद्ध-सेतु-भुज-उरु-अङ्घ्रि: with arms, thighs and feet like bound bridges
• बद्ध-सेतु-भुज-उरु-अङ्घ्रि: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: बद्ध (कृदन्त; √बन्ध् + क्त) + सेतु (प्रातिपदिक) + भुज (प्रातिपदिक) + उरु (प्रातिपदिक) + अङ्घ्रि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (as a bahu-member descriptive compound used adjectivally); समासः—कर्मधारय/समाहार-प्राय: 'बद्धसेतु' (like a bound bridge/dam) qualifying 'भुज-उरु-अङ्घ्रि' (arms, thighs, feet)

• शून्य-तोय-ह्रद-उदरम्: with a belly like a lake devoid of water
• शून्य-तोय-ह्रद-उदरम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शून्य (प्रातिपदिक) + तोय (प्रातिपदिक) + ह्रद (प्रातिपदिक) + उदर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष: 'शून्यतोय' (devoid of water) qualifying 'ह्रद' (lake) used to qualify 'उदरम्' (belly)

• सन्तत्रसुḥ: they trembled (in fear)
• सन्तत्रसुḥ: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √त्रस् (धातु)
• Form: लिट्/परस्मैपद-परिप्रेक्ष्ये (perfect-like narrative), प्रथमपुरुष, बहुवचन; धातु: त्रस् (to tremble/fear)

• स्म: indeed/then (narrative particle)
• स्म: Sambandha/Emphasis (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: स्म (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्म-निपात (particle indicating recollection/emphasis in narration)

• तत्: that (thing/body)
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• वीक्ष्य: having seen
• वीक्ष्य: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ईक्ष् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; √ईक्ष् 'to see'

• गोपाः: cowherd men
• गोपाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गोप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन

• गोप्यः: cowherd women
• गोप्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गोपी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• कलेवरम्: body
• कलेवरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कलेवर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पूर्वम्: before/earlier
• पूर्वम्: Kāla (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• तु: but/indeed
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधानार्थक/विरोधार्थक निपात (but/indeed)

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (referring to the same body)

• नि:स्वनित-भिन्न-हृत्-कर्ण-मस्तकाः: whose hearts, ears and heads were shattered by the sound
• नि:स्वनित-भिन्न-हृत्-कर्ण-मस्तकाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: नि:स्वनित (कृदन्त; √स्वन् 'to sound' + क्त) + भिन्न (कृदन्त; √भिद् + क्त) + हृत्/हृदय (प्रातिपदिक) + कर्ण (प्रातिपदिक) + मस्तक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहि: 'whose hearts, ears, and heads were split/struck by the (terrible) sound' (qualifying गोपाः/गोप्यः collectively)

Characters & Entities

• Pūtanā

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about Putana’s terrifying form?

Bhagavatam 10.6.15 describes Pūtanā’s corpse as colossal and dreadful—her mouth like a chasm, nostrils like mountain caves, and hair scattered—emphasizing the horror of the demoness and the wonder of Krishna’s victory.

Who is speaking these descriptions in Bhagavatam 10.6?

Śukadeva Gosvāmī narrates these verses to Mahārāja Parīkṣit while recounting Krishna’s childhood pastimes and the liberation of Pūtanā.

Practical application: what does this verse teach a devotee today?

Even when danger appears overwhelming, remembrance of Krishna and devotion cultivate inner fearlessness, because the Lord can neutralize threats far beyond human capacity.