Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Ashtama Skandha, Shloka 18

Kūrma Supports Mandara; Hālahala Appears; Śiva Becomes Nīlakaṇṭha

निर्मथ्यमानादुदधेरभूद्विषं महोल्बणं हालहलाह्वमग्रत: । सम्भ्रान्तमीनोन्मकराहिकच्छपात् तिमिद्विपग्राहतिमिङ्गिलाकुलात् ॥ १८ ॥

nirmathyamānād udadher abhūd viṣaṁ maholbaṇaṁ hālahalāhvam agrataḥ sambhrānta-mīnonmakarāhi-kacchapāt timi-dvipa-grāha-timiṅgilākulāt

وأثناء خضّ المحيط خرج أولًا سُمٌّ شديد الفتك يُدعى «هالاهالا». فاضطربت الأسماك والقروش والسلاحف والحيات، وهاج البحر كلّه، وطفَت إلى السطح حتى الكائنات المائية العظيمة كالحيتان وفيلة الماء والتماسيح وسمك تيمينغيلَا.

nirmathyamānātfrom being churned
nirmathyamānāt:
Apadana (अपादान)
TypeAdjective
Root√math (धातु) → nirmathyamāna (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; उपसर्ग: निर्
udadheḥfrom the ocean
udadheḥ:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootudadhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी/पञ्चमी-विभक्ति (Gen/Abl), एकवचन; अर्थतः अपादान-सम्बन्धः
abhūtarose/appeared
abhūt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
viṣampoison
viṣam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; ‘अभूत्’ इत्यस्य कर्तृ/फलरूपम्
maholbaṇamvery terrible
maholbaṇam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + ulbaṇa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘विषम्’ इत्यस्य विशेषणम्
hālahala-āhvamnamed Hālahala
hālahala-āhvam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roothālahala (प्रातिपदिक) + āhva (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘विषम्’ इत्यस्य विशेषणम्
agrataḥfirst; in front
agrataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootagrataḥ (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: ‘in front/first’)
sambhrānta-mīna-unmakara-ahi-kacchapātfrom (the ocean) full of agitated fish, sharks, snakes, and turtles
sambhrānta-mīna-unmakara-ahi-kacchapāt:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootsambhrānta (कृदन्त; √bhram) + mīna (प्रातिपदिक) + unmakara (प्रातिपदिक) + ahi (प्रातिपदिक) + kacchapa (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुषसमास; पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; ‘उदधेः’ इत्यस्य विशेषणवत् अपादान-निर्देशः
timi-dvipa-grāha-timiṅgila-ākulātfrom (the ocean) teeming with timi fish, elephants, crocodiles, and timiṅgila whales
timi-dvipa-grāha-timiṅgila-ākulāt:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Roottimi (प्रातिपदिक) + dvipa (प्रातिपदिक) + grāha (प्रातिपदिक) + timiṅgila (प्रातिपदिक) + ākula (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुषसमास; पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; अपादान-निर्देशः
H
Hālahala

FAQs

In Bhagavatam 8.7.18, Śukadeva explains that when the ocean was churned, a terrifying poison named Hālahala arose first from the violently agitated sea.

This verse indicates that the churning initially produced a dangerous, unwanted result—Hālahala—showing that great endeavors may first bring hardship before auspicious outcomes like nectar appear.

The shloka reminds seekers that early difficulties can precede higher rewards; steadiness, faith, and taking shelter of the Lord and His devotees helps one endure the “poison first” phase of life’s churnings.