Atharva Veda 9.9.3: Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 9, Mantra 3

Sukta 9

Sanskrit (Devanagari)

इ॒मं रथ॒मधि॒ ये स॒प्त त॒स्थुः स॒प्तच॑क्रं स॒प्त व॑ह॒न्त्यश्वाः॑ । स॒प्त स्वसा॑रो अ॒भि सं न॑वन्त॒ यत्र॒ गवां॒ निहि॑ता स॒प्त नामा॑

IAST Transliteration

imáṃ rátham ádhi yé saptá tasthúḥ saptácakraṃ saptá vahanty áśvā́ḥ | saptá svásāro abhí sáṃ namanta yátra gavā́ṃ níhitā saptá nā́mā

English Translation (Griffith/Whitney)

Upon this chariot stand the Seven; seven-wheeled it is, and seven are the horses that bear it. Seven Sisters bow together toward it, where are laid away the Seven Names of the kine.

Translation

على هذه العربة يقف السبعة؛ وهي ذات سبع عجلات، وسبعةُ خيولٍ تحملها. والسبعُ الأخواتِ ينحنين معًا نحوها، حيث وُضِعت أسماءُ الأبقارِ السبعةُ مصونةً.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इमम्: this
• इमम्: कर्म (विशेष्य-रथम् प्रति)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, on
• अधि: अधिकारण (उपरि/अधिष्ठाने)
• Type: Indeclinable (Preverb/Preposition)
• Root: अधि

• ये: who
• ये: कर्तृ (तस्थुः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सप्त: seven
• सप्त: विशेषण (ये/अश्वाः/स्वसारः/नामानि प्रति)
• Type: Numeral
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक)

• तस्थुः: stood, were stationed
• तस्थुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• सप्तचक्रम्: seven-wheeled
• सप्तचक्रम्: कर्म (रथम् प्रति विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सप्त-चक्र (समास-प्रातिपदिक; कर्मधारय/द्विगु)

• सप्त: seven
• सप्त: विशेषण (अश्वाः प्रति)
• Type: Numeral
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक)

• वहन्ति: carry, draw
• वहन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु)

• अश्वाः: horses
• अश्वाः: कर्तृ (वहन्ति)
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• सप्त: seven
• सप्त: विशेषण (स्वसारः प्रति)
• Type: Numeral
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक)

• स्वसारः: sisters
• स्वसारः: कर्तृ (नवन्त)
• Type: Noun
• Root: स्वसृ (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, unto
• अभि: अधिकारण/दिशा (अभिमुख्ये)
• Type: Indeclinable (Preverb/Preposition)
• Root: अभि

• सम्: together, completely (prefix)
• सम्: — (उपसर्गः; नवन्त इति क्रियायाः अर्थवृद्धिः)
• Type: Indeclinable (Preverb)
• Root: सम्

• नवन्त: praise/utter reverence; bow (together)
• नवन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नु/नव् (धातु; ‘नु’ = स्तुतौ/नमने; वैदिके ‘नवन्त’ इति रूपम्)

• यत्र: where
• यत्र: अधिकारण (देश/स्थान)
• Type: Indeclinable (Relative adverb)
• Root: यत्र

• गवाम्: of cows
• गवाम्: सम्बन्ध (नामा/निहिता इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• निहितानि: placed, deposited
• निहितानि: — (विधेय-विशेषणम्)
• Type: Participle (Past passive)
• Root: नि-धा (धातु) → निहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)

• सप्त: seven
• सप्त: विशेषण (नामानि प्रति)
• Type: Numeral
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक)

• नामानि: names
• नामानि: कर्तृ/विषय (यत्र… निहितानि [सन्ति] इत्यत्र)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Traditionally treated as a brahmodya-style revelation (r̥ṣi not foregrounded; often assigned to Atharvanic seers in ancillary lists)

Devata: Rahasya/Cosmic Order (ṛta), with solar-sacrificial subtext

Chandas: Triṣṭubh-like cadence (speculative hymn style; exact metrical parsing debated)

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: shanta