Atharva Veda 4.16.7: Kanda 4, Anuvaka 2, Sukta 16, Mantra 7

Sukta 16

Sanskrit (Devanagari)

श॒तेन॒ पाशै॑र॒भि धे॑हि वरुणैनं॒ मा ते॑ मोच्यनृत॒वाङ् नृ॑चक्षः । आस्तां जा॒ल्म उ॒दरं॑ श्रंसयि॒त्वा कोश॑ इवाब॒न्धः प॑रिकृ॒त्यमा॑नः

IAST Transliteration

śaténa pā́śair abhí dhehi varuṇainaṃ mā́ te móci anṛtavā́ṅ nṛcákṣaḥ | ā́stāṃ jālmá udáraṃ śraṃsayitvā́ kośá ivā́bandhaḥ parikṛ́tyamānaḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

With a hundred nooses bind thou him about, O Varuṇa; let not the untruth-speaking man be loosed from thee, O Seer of men. Let the knave abide—his belly made to sag—like an unbound pouch, being cut and trimmed about.

Translation

بِمِئةِ شَرَكٍ أَحِطْهُ واربطْهُ، يا فارونا؛ ولا تدَعْ صاحبَ اللسانِ الكاذبِ يُفلِتُ منك، يا رائيَ الناس. ليمكثِ الخبيثُ—وقد أُرخِيَ بطنُه—كالكيسِ المنفلتِ رباطُه، يُقصُّ ويُهذَّبُ من حوله.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शतेन: with a hundred
• शतेन: करण
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• पाशैः: with nooses/bonds
• पाशैः: करण
• Type: Noun
• Root: पाश (प्रातिपदिक)

• अभि: towards; upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि

• धेहि: place! put!
• धेहि: —
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• वरुण: O Varuṇa
• वरुण: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• एनम्: this one; him
• एनम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा

• ते: of you; your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मोचि: let (him) not be released
• मोचि: —
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)

• अनृतवाङ्: speaking untruth; false-tongued
• अनृतवाङ्: कर्तृ (मोचि-क्रियायाः)
• Type: Adjective
• Root: अनृत + वाच् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय)

• नृचक्षः: having men as witnesses/observers; man-seeing
• नृचक्षः: कर्तृ (मोचि-क्रियायाः)
• Type: Adjective
• Root: नृ + चक्षस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि)

• आस्ताम्: let there be (two); let (them) remain
• आस्ताम्: —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• जाल्मः: a rogue; a wretch
• जाल्मः: कर्तृ (आस्ताम्-क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: जाल्म (प्रातिपदिक)

• उदरम्: belly; abdomen
• उदरम्: कर्तृ (आस्ताम्-क्रियायाः) / कर्म (श्रंसयित्वा-क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: उदर (प्रातिपदिक)

• श्रंसयित्वा: having made (it) fall/loosened
• श्रंसयित्वा: —
• Type: Verb
• Root: श्रंस्/स्रंस् (धातु; causative श्रंसय-)

• कोशः: a sheath; a case
• कोशः: उपमान (इव-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कोश (प्रातिपदिक)

• इव: like; as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• अबन्धः: unbound; loosened
• अबन्धः: कर्तृ (परिकृत्यमानः-क्रियायाः)
• Type: Adjective
• Root: अ + बन्ध (प्रातिपदिक)

• परिकृत्यमानः: being cut around; being trimmed/stripped
• परिकृत्यमानः: कर्तृ (वर्ण्य-स्थितिः)
• Type: Verb
• Root: परि + कृ (धातु; present passive participle)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (Varuṇa hymn)

Devata: Varuṇa (nṛcákṣas; binder and punisher)

Chandas: Triṣṭubh (to be verified)

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: bhayankara