Mantra 12

Sukta 7

यस्मिन् भूमिरन्तरिक्षं द्यौर्यस्मिन्नध्याहिता । यत्राग्निश्चन्द्रमाः सूर्यो वातस्तिष्ठन्त्यार्पिताः स्कम्भं तं ब्रूहि कतमः स्विदेव सः

yásmin bhū́mir antárikṣaṃ dyáur yásminn ádhyāhitā | yátrāgníś candrámā́ḥ sū́ryo vā́tas tíṣṭhanty ā́rpitāḥ skámbhaṃ táṃ brūhi katamáḥ svìd evá sáḥ

In whom are Earth, mid-air, and Heaven laid down as on a base; wherein stand Fire, Moon, Sun, and Wind, made fast in their appointed place—declare thou that Skambha: what manner of One, in very truth, is He?

الذي فيه وُضِعت الأرضُ والفضاءُ والسماءُ كأنها على أساس؛ وفيه تقوم النارُ والقمرُ والشمسُ والريحُ، مُثبَّتةً بإحكام في مواضعها المعيَّنة—فأَخبِرْ عن ذلك السْكَمْبْهَا (Skambha): أيُّ واحدٍ هو حقًّا، وما شأنُه؟

यस्मिन्in which
यस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भूमिःthe earth
भूमिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
अन्तरिक्षम्the midspace/atmosphere
अन्तरिक्षम्:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
द्यौःthe sky
द्यौः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अध्याहिताःare placed/laid upon
अध्याहिताः:
कर्तृ (वर्ण्य-वस्तूनां स्थित्यर्थे) / कर्मणि-प्रयोगे ‘स्थापिताः’
TypeParticiple (Adjectival) / Verb-derived
Rootअधि-आ-धा (धा धातु) → अध्याहित (कृदन्त-भूतकृदन्त/कर्मणि)
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
चन्द्रमाःthe Moon
चन्द्रमाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootचन्द्रमस् (प्रातिपदिक)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
वातःthe Wind
वातः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
तिष्ठन्तिstand/abide
तिष्ठन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → तिष्ठति (वर्तमान-प्रयोग)
आर्पिताःare fixed/fastened (set in place)
आर्पिताः:
कर्तृ (वर्ण्य-वस्तूनां स्थित्यर्थे) / कर्मणि-प्रयोगे ‘समर्पिताः/न्यस्ताः’
TypeParticiple (Adjectival) / Verb-derived
Rootआ-र्प्/अर्प् (धातु) → आर्पित (कृदन्त-भूतकृदन्त/कर्मणि)
स्कम्भम्the Support/Pillar (Skambha)
स्कम्भम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्कम्भ (प्रातिपदिक) अथवा √स्कम्भ् (धातु) से निष्पन्न नाम
तम्that (one)
तम्:
कर्म (स्कम्भम् इत्यस्य अनुवादकः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ब्रूहिtell/speak
ब्रूहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
कतमःwhich one?/what kind (of one)
कतमः:
कर्तृ (प्रश्ने) / विधेय-विशेषण
TypeInterrogative (Pronoun/Adjective)
Rootकतम (प्रश्नवाचक-विशेषण/सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वित्indeed?/pray (interrogative emphasis)
स्वित्:
TypeParticle
Rootस्वित् (निपात)
एवjust/indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
सःhe/that (is)
सः:
कर्तृ/विधेय-सम्बन्ध
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

Rishi: Traditionally Atharvanic/Angirasa seers (Skambha-hymn complex; specific attribution varies in ancillary lists)

Devata: Skambha (cosmic Support; brahman-like absolute)

Chandas: Mixed; predominantly Anuṣṭubh-like cadence with Atharvanic expansions (edition-dependent)

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From cosmic awe (three worlds and powers) to quiet inquiry (what is He, truly?).","listener_experience":"Expansive wonder followed by centering; the question invites inner stillness.","intensity":6}