Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 27

यत्र तु दण्डः प्रहितस्तं वा चार्थमन्यांश्च साधयति तत्र मौलभृतश्रेणीमित्राटवीबलानामन्यतममुपलब्धदेशकालं दण्डं दद्यात् अमित्राटवीबलं वा व्यवहितदेशकालम् ॥ कZ_०७.८.२७ ॥

yatra tu daṇḍaḥ prahitās taṃ vā cārtham anyāṃś ca sādhayati tatra maulabhṛtaśreṇī-mitrāṭavī-balānām anyatamam upalabdha-deśa-kālaṃ daṇḍaṃ dadyāt, amitrāṭavī-balaṃ vā vyavahita-deśa-kālam

ولكن حيث تستطيع قوةٌ مُرسلة أن تُنجز ذلك الهدف وأن تُنجز أيضًا أهدافًا أخرى، فهناك ينبغي تزويدُ قوةٍ—سواءٌ من الجنود الوراثيين، أو الجنود المأجورين، أو قوات النقابات، أو قوات الحلفاء، أو قوات قبائل الغابات—بما يلائم المكان والزمان المتاحين؛ وإلا فليُستَخدَمْت قواتُ الغابات التابعة للعدو في مكانٍ وزمانٍ مُبعَدَيْن (أي مفصولَيْن/أقل تمكينًا على الفور).

यत्रwhere
यत्र:
TypeIndeclinable
Rootयत्र
Formसम्बन्धाव्ययम् (देशवाचकं)
तुbut, however
तु:
TypeParticle
Rootतु
Formनिपातः (विरोध/विशेषार्थकः)
दण्डःthe punitive force / royal army (the ‘danda’)
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्
प्रहितःsent forth, dispatched
प्रहितः:
TypeParticiple
Rootप्र-हि (धा)
Formकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; दण्डः इति विशेषणम्
तम्that (him/it)
तम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formनिपातः (विकल्पार्थकः)
and
:
TypeParticle
Root
Formनिपातः (समुच्चयार्थकः)
अर्थम्the objective, purpose
अर्थम्:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्
अन्यान्other (ones)
अन्यान्:
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-बहुवचनम्; (अर्थान् इति अध्याहार्यं)
and
:
TypeParticle
Root
Formनिपातः (समुच्चयार्थकः)
साधयतिaccomplishes, achieves
साधयति:
TypeVerb
Rootसाध्
Formलट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
तत्रthere, in that case
तत्र:
TypeIndeclinable
Rootतत्र
Formसम्बन्धाव्ययम् (देश/प्रसङ्गवाचकं)
मौलभृतhereditary retainers/forces
मौलभृत:
TypeNoun (compound member)
Rootमौलभृत
Formपुंलिङ्गः; ‘मौल’ (वंशपरम्परागत) + ‘भृत’ (भृत्-कृदन्तः)
श्रेणीguild (corporate body)
श्रेणी:
TypeNoun
Rootश्रेणी
Formस्त्रीलिङ्गः; (गण/संघ)
मित्रally, friendly power
मित्र:
TypeNoun
Rootमित्र
Formपुं/नपुंसकलिङ्गः; अत्र पुंलिङ्गार्थः
आटवीforest region/forest tribes
आटवी:
TypeNoun
Rootआटवी
Formस्त्रीलिङ्गः; अरण्यप्रदेशः
बलानाम्of forces/troops
बलानाम्:
TypeNoun
Rootबल
Formनपुंसकलिङ्गः, षष्ठी-बहुवचनम्
अन्यतमम्one (out of them), any one
अन्यतमम्:
TypeAdjective
Rootअन्यतम
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्; ‘अन्यतम’ = one of (the set)
उपलब्धavailable, obtained, at hand
उपलब्ध:
TypeParticiple
Rootउप-लभ्
Formकृदन्तः (क्त), नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्; देशकालम् इति विशेषणम्
देशकालम्place and time (circumstances)
देशकालम्:
TypeNoun (compound)
Rootदेशकाल
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्; देशः + कालः
दण्डम्the punitive force / army (danda)
दण्डम्:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्
दद्यात्should give, should deploy/assign
दद्यात्:
TypeVerb
Rootदा
Formविधिलिङ्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
अमित्रenemy
अमित्र:
TypeNoun (compound member)
Rootअमित्र
Formपुंलिङ्गः; मित्रस्य अभावः/विरोधी
आटवीforest region/forest tribes
आटवी:
TypeNoun (compound member)
Rootआटवी
Formस्त्रीलिङ्गः
बलम्enemy forest-force
बलम्:
TypeNoun
Rootबल
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्; अमित्र-आटवी-बलम् = hostile forest-force
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formनिपातः (विकल्पार्थकः)
व्यवहितseparated, distant, not readily accessible
व्यवहित:
TypeParticiple
Rootवि-अव-धा (हिता/हित)
Formकृदन्तः (क्त), नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्; देशकालम् इति विशेषणम्
देशकालम्place and time (circumstances)
देशकालम्:
TypeNoun (compound)
Rootदेशकाल
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्
D
daṇḍa (force)
M
maula (hereditary troops)
B
bhṛta (mercenaries)
Ś
śreṇī (guild/corporate forces)
M
mitra-bala (allied forces)
Ā
āṭavī-bala (forest/tribal forces)
A
amitra-āṭavī-bala (enemy forest forces)

FAQs

Deploy forces only when geography and timing create advantage—logistics, season, distance, and readiness determine whether a contingent is efficient and controllable.

To contain blowback: enemy-linked irregulars are useful but risky, so they should be employed where/when they cannot quickly turn against you or gain immediate strategic leverage.