समाहर्तृप्रदिष्टाश्च गृहपतिकव्यञ्जना येषु ग्रामेषु प्रणिहितास्तेषां ग्रामाणां क्षेत्रगृहकुलाग्रं विद्युः मानसंजाताभ्यां क्षेत्राणि भोगपरिहाराभ्यां गृहाणि वर्णकर्मभ्यां कुलानि च ॥ कZ_०२.३५.०८ ॥
samāhartṛpradiṣṭāś ca gṛhapatika-vyañjanā yeṣu grāmeṣu praṇihitās teṣāṃ grāmāṇāṃ kṣetra-gṛha-kulāgraṃ vidyuḥ; māna-saṃjātābhyāṃ kṣetrāṇi, bhoga-parihārābhyāṃ gṛhāṇi, varṇa-karmabhyāṃ kulāni ca
على العملاء المزروعين في القرى—متنكرين في هيئة أرباب بيوت وتجار، وفق توجيهات السماهارتṛ (samāhartṛ)—أن يعرفوا المجاميع الكلية لحقول القرى وبيوتها وأسرها: الحقول بحسب القياس والمحصول؛ والبيوت بحسب الانتفاع/الإشغال وبحسب الإعفاءات/الإسقاطات؛ والأسر بحسب الفئة الاجتماعية والمهنة.
Area alone can be manipulated; yield cross-validates productivity and helps detect underreporting, crop concealment, or fraudulent classification.
Occupancy/use reveals real economic status, while exemptions/remissions are common leakage points; pairing them enables audit of privilege claims.