Sutra 24

स्तेनव्यालसर्पग्राहगृहीतं व्याधिजरावसन्नं चावेदयेयुः अन्यथा रूपमूल्यं भजेरन् ॥ कZ_०२.२९.२४ ॥

stenavyālasarpagrāhagṛhītaṃ vyādhijarāvasannaṃ cāvedayeyuḥ anyathā rūpamūlyaṃ bhajeran

وعليهم الإبلاغ عن (الحيوانات) التي استولى عليها اللصوص أو المفترسات أو الحيّات أو التماسيح، وعن التي أضعفها المرض أو الكِبَر؛ وإلا فستقع عليهم غرامة تعادل قيمة الحيوان.

स्तेनby a thief / stolen (as qualifier)
स्तेन:
TypeNoun
Rootस्तेन
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (विशेषणरूपेण)
व्यालby a wild beast
व्याल:
TypeNoun
Rootव्याल
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (विशेषणरूपेण)
सर्पby a snake
सर्प:
TypeNoun
Rootसर्प
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (विशेषणरूपेण)
ग्राहby a crocodile
ग्राह:
TypeNoun
Rootग्राह
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (विशेषणरूपेण)
गृहीतम्seized/caught
गृहीतम्:
TypeVerb (Participle)
Rootग्रह्
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगे ‘(वस्तु) गृहीतम्’
व्याधिby disease
व्याधि:
TypeNoun
Rootव्याधि
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-एकवचन (हेतौ/निमित्ते)
जराby old age
जरा:
TypeNoun
Rootजरा
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-एकवचन (हेतौ/निमित्ते)
अवसन्नम्fallen into distress / debilitated
अवसन्नम्:
TypeVerb (Participle)
Rootसद् (सीद्)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘अव-√सद्’ = downcast/disabled
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
आवेदयेयुःthey should report / make known
आवेदयेयुः:
TypeVerb
Rootविद् (वेदयति)
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; बहुवचन; causative/denominative sense ‘आ-√विद्/वेदय्’ = to inform/notify
अन्यथाotherwise / if not (reported)
अन्यथा:
TypeAdverb
Rootअन्यथा
Formअव्यय; प्रकार/विपर्ययार्थे
रूपmoney/coin (lit. ‘rūpa’)
रूप:
TypeNoun
Rootरूप
Formनपुंसकलिङ्ग; (समासपूर्वपद)
मूल्यम्value / assessed fine
मूल्यम्:
TypeNoun
Rootमूल्य
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘रूपस्य मूल्यं’ = रूपमूल्यम्
भजेरन्they should incur/receive (it)
भजेरन्:
TypeVerb
Rootभज्
Formलिङ् (विधिलिङ्); आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुष; बहुवचन; ‘भज्’ = to incur/receive/undergo (share)
T
thieves
P
predators
S
snakes
C
crocodiles
G
gopāla (implied reporters)

FAQs

It deters concealment and collusion by making non-reporting financially equivalent to misappropriation.

Incident reporting with financial liability for negligence or non-disclosure, akin to asset-management controls and audit compliance.