Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 77, Shloka 20

और्ध्वदैहिकक्रिया-शोकविलापः

Obsequies for Daśaratha and the Brothers’ Lament

ततो विषण्णौ श्रान्तौ च शत्रुघ्नभरतावुभौ।।।।धरण्यां संव्यवेष्टेतां भग्नशृङ्गाविवर्षभौ।

tato viṣaṇṇau śrāntau ca śatrughnabharatāv ubhau | dharaṇyāṃ saṃvyaveṣṭetāṃ bhagnaśṛṅgāv ivarṣabhau ||

Then Bharata and Śatrughna, both dejected and exhausted, lay twisting on the ground like two bulls with broken horns.

tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAvyaya; adverb of sequence (ततः)
viṣaṇṇaudejected
viṣaṇṇau:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootviṣaṇṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana; adjective of śatrughnabharatau
śrāntauexhausted
śrāntau:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśrānta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana; adjective
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
śatrughna-bharatauŚatrughna and Bharata
śatrughna-bharatau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśatrughna + bharata (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana; itaretara-dvandva (copulative): Śatrughna and Bharata
ubhauboth
ubhau:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootubha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana; adjective emphasizing dual
dharaṇyāmon the ground
dharaṇyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdharaṇī (धरणी) (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Saptamī, Ekavacana
saṃvyaveṣṭetāmthe two lay writhing/rolled about
saṃvyaveṣṭetām:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ + vi + √veṣṭ (वेष्ट्) (धातु)
FormLaṅ-lakāra (Imperfect/लङ्), Prathama-puruṣa (3rd), Dvivacana; ātmanepada; 'they two lay writhing/rolled'
bhagna-śṛṅgauwith broken horns
bhagna-śṛṅgau:
Upamāna (उपमान)
TypeAdjective
Rootbhagna + śṛṅga (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana; karmadhāraya: bhagnau śṛṅgau yasyau (with broken horns)
ivalike
iva:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormUpamā-avyaya (comparison)
vṛṣabhautwo bulls
vṛṣabhau:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootvṛṣabha (वृषभ) (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana; upamāna noun

Thereafter, both Satrughna and Bharata, dejected and exhausted, lay writhing on the floor like two bulls with their horns broken.

B
Bharata
Ś
Śatrughna
G
Ground (Dharaṇī)

FAQs

It underscores the human cost of disrupted dharma (rightful succession and family order), showing grief as a consequence of moral and political rupture.

Overcome by sorrow, the two brothers collapse and writhe on the ground.

Brotherly solidarity and sincerity of emotion—grief is not performative but physically overwhelming.