Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 102, Shloka 7

पितृमरणश्रवणं जलक्रिया च

Hearing of Daśaratha’s death and the libation rites at Mandākinī

स रामस्स्वर्गतं श्रुत्वा पितरं पृथिवीपतिम्।उवाच भरतं वाक्यं धर्मात्मा धर्मसंहितम्।।।।

sa rāmaḥ svargataṁ śrutvā pitaraṁ pṛthivīpatim |

uvāca bharataṁ vākyaṁ dharmātmā dharmasaṁhitam || 2.102.7 ||

Hearing that his father—the lord of the earth—had gone to heaven, righteous Rāma spoke to Bharata words consistent with dharma.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता/apposition)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
स्वर्गतम्gone to heaven
स्वर्गतम्:
Karma (कर्म/object-qualifier)
TypeAdjective
Rootस्वर्ग + गत (गम् धातु + क्त, PPP)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; adjective to पितरम्; समास: स्वर्गं गतः (द्वितीया-तत्पुरुष)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund): 'having heard'
पितरम्father
पितरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
पृथिवीपतिम्lord of the earth
पृथिवीपतिम्:
Karma (कर्म/apposition)
TypeNoun
Rootपृथिवी + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: पृथिव्याः पतिः
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भरतम्to Bharata
भरतम्:
Sampradana (सम्प्रदान/recipient)
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
वाक्यम्words/speech
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
Karta (कर्ता/qualifier)
TypeAdjective
Rootधर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; बहुव्रीहि: यस्य आत्मा धर्मः सः
धर्मसंहितम्in accordance with dharma
धर्मसंहितम्:
Karma (कर्म/object-qualifier)
TypeAdjective
Rootधर्म + संहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; adjective to वाक्यम्; तत्पुरुष: धर्मेण संहितम्/धर्मानुसारि

On hearing that his father, king Dasaratha, the lord of the world had attained heaven, righteous Rama said to Bharata in conformty with his rightful conduct.

R
Rāma
B
Bharata
D
Daśaratha

FAQs

Even under personal loss, speech should align with dharma and satya—Rāma responds to tragedy with principled words rather than impulsive reaction.

Rāma learns of Daśaratha’s death and begins addressing Bharata in a dharma-guided manner.

Dharmaniṣṭhā (steadfastness in righteousness): Rāma’s commitment to right conduct in grief.