Vamana Purana — Prahlada's Victory through Bhakti, Shloka 17

Prahlada’s Defeat in Battle and Victory through Bhakti (Nara-Narayana Episode)

Devanagari script

छिन्नं छिन्नं धनुर्दैत्यस्त्वन्यदन्यत्समाददे समादत्तं तदा साध्यो मुने चिच्छेद लाघवात्

Transliteration

chinnaṃ chinnaṃ dhanurdaityastvanyadanyatsamādade samādattaṃ tadā sādhyo mune ciccheda lāghavāt

Translation

每当其弓被斩断，那达伊提便又取另一张。然甫一执起，噢牟尼，萨德亚即凭纯然迅捷再度将其截断。

Word by Word

• छिन्नम्: cut
• छिन्नम्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: छिद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (repetitive)

• छिन्नम्: cut (again)
• छिन्नम्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: छिद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; पुनरुक्ति (again and again)

• धनुः: bow
• धनुः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धनुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दैत्यः: the Daitya (demon)
• दैत्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तु: but
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/विशेष (but/indeed)

• अन्यत्: another
• अन्यत्: Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• अन्यत्: another (again)
• अन्यत्: Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्ति (one after another)

• समाददे: took up
• समाददे: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-दा (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• समादत्तम्: taken up
• समादत्तम्: Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-दा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; (धनुः इति) विशेषणम्

• तदा: then
• तदा: Kāla (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (temporal adverb)

• साध्यः: Sādhya
• साध्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: साध्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• चिच्छेद: cut
• चिच्छेद: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: छिद् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• लाघवात्: due to swiftness
• लाघवात्: Hetu (हेतु)
• Type: Noun
• Root: लाघव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; हेतौ

Speakers

• Dialogue framework not explicit in the given verses (commonly Pulastya → Nārada in Vāmana Purāṇa narration)

Key Themes

• Daitya-Deva Conflict
• Heroic prowess
• Martial agility

Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "hasya", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

Mere accumulation of means (taking up weapon after weapon) fails without mastery; disciplined skill and presence of mind (lāghava) overcome brute persistence.

How does this fit the Pancalakshana?

Vamśānucarita / narrative of deeds within dynastic-heroic and deva-asura conflict material (not sarga/pratisarga; no cosmogenesis here).

What is the symbolic significance?

The repeatedly cut bow can symbolize recurring egoic strategies; the swift severing represents incisive discernment that neutralizes new forms of the same aggression.