HomeVamana PuranaAdh. 17Shloka 27
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Vishnu's Sleep (Ashunya-Shayana), Shloka 27

The Caturmasya Observances and the Rite of Vishnu’s Sleep (Aśūnya-Śayana) and Shiva’s Monthly Vows

ततो विबुध्यन्ति सुराः क्रमशः क्रमशो मुने तुलास्थेर्ऽके हरिः कामः शिवः पश्चाद्विबुध्यते

tato vibudhyanti surāḥ kramaśaḥ kramaśo mune tulāsther'ke hariḥ kāmaḥ śivaḥ paścādvibudhyate

于是,噢牟尼,诸天依次而醒,循其次第。当太阳在天秤宫(Libra)时,哈利(Hari)苏醒;继而迦摩(Kāma),其后湿婆(Śiva)苏醒。

tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण/क्रम)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘then/from that’
vibudhyantiawaken / become manifest
vibudhyanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi+budh (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; ‘they awaken/are known’
surāḥthe gods
surāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
kramaśaḥgradually
kramaśaḥ:
Adhikarana (अधिकरण/रीति)
TypeIndeclinable
Rootkramaśaḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘in order/gradually’
kramaśaḥstep by step
kramaśaḥ:
Adhikarana (अधिकरण/रीति)
TypeIndeclinable
Rootkramaśaḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), पुनरुक्ति for emphasis
muneO sage
mune:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
tulā-sthewhen (the Sun) is in Libra
tulā-sthe:
Adhikarana (अधिकरण/स्थान)
TypeAdjective
Roottulā (प्रातिपदिक) + stha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् for ‘arke’; समासः: तुलायां स्थिते
arkein the Sun / when the Sun is
arke:
Adhikarana (अधिकरण/काल-निमित्त)
TypeNoun
Rootarka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘in the Sun’ (i.e., when the Sun is ...)
hariḥHari (Viṣṇu)
hariḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kāmaḥKāma
kāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
śivaḥŚiva
śivaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
paścātafterwards
paścāt:
Adhikarana (अधिकरण/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootpaścāt (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘afterwards’
vibudhyateawakens / becomes manifest
vibudhyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi+budh (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
Pulastya to Nārada (dialogue framework; speaker attribution typical for this Purāṇa section)
Vishnu (Hari)KāmaShiva
Vrata/RitualsSectarian harmony (coordinated reverence to Hari and Śiva)Sacred time (solar transit markers)

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Religious life is portrayed as ordered and inclusive: devotion is not framed as rivalry but as a sequential honoring of multiple deities, encouraging broad reverence and social-religious harmony.

As with the surrounding material, it belongs to dharma/vrata-vidhi (ācāra) rather than the five hallmark narrative categories; it uses cosmological time (Sun in Libra) to regulate ritual practice.

The ‘awakening’ motif signifies the return of auspicious activity after a period of restraint: Hari’s waking is central to Vaiṣṇava observance, while Kāma and Śiva appearing in the same sequence signals a Purāṇic synthesis where worldly flourishing (Kāma) and transcendence/auspiciousness (Śiva) are integrated with Viṣṇu’s order-preserving role.