HomeUpanishadsYogatattvaVerse 13

Verse 13

Yogatattva

कामक्रोधभयं चापि मोहलोभमदो रजः । जन्ममृत्युश्च कार्पण्यं शोकस्तन्द्रा क्षुधा तृषा ॥ तृष्णा लज्जा भयं दुःखं विषादो हर्ष एव च । एभिर्दोषैर्विनिर्मुक्तः स जीवः केवलो मतः ॥

काम । क्रोध । भयम् । च । अपि । मोह । लोभ । मदः । रजः । जन्म । मृत्युः । च । कार्पण्यम् । शोकः । तन्द्रा । क्षुधा । तृषा । तृष्णा । लज्जा । भयम् । दुःखम् । विषादः । हर्षः । एव । च । एभिः । दोषैः । विनिर्मुक्तः । सः । जीवः । केवलः । मतः ।

kāmakrodhabhayaṃ cāpi mohalobhamado rajaḥ | janmamṛtyuś ca kārpaṇyaṃ śokas tandrā kṣudhā tṛṣā || tṛṣṇā lajjā bhayaṃ duḥkhaṃ viṣādo harṣa eva ca | ebhir doṣair vinirmuktaḥ sa jīvaḥ kevalo mataḥ ||

欲望、嗔怒以及恐惧;迷妄、贪婪、沉醉与激情(罗阇斯);生与死,并且贫困;忧伤、昏沉、饥与渴;贪求、羞惭、畏惧、痛苦、沮丧以及欢喜——若离此诸过失,则此个体灵我(jīva)被称为“独一”(kevala),即清净。

Desire, anger, and also fear; delusion, greed, intoxication, and passion; birth and death, and also wretchedness; sorrow, lethargy, hunger, thirst; craving, shame, fear, pain, dejection, and joy as well—freed from these faults, that individual self (jīva) is held to be ‘alone’ (kevala), i.e., pure.

Moksha (liberation through freedom from doṣas; purification of the jīva)Mahavakya: Indirect: prepares the mind (antaḥkaraṇa-śuddhi) for recognition of identity taught by mahāvākyas such as ‘tat tvam asi’ and ‘ahaṃ brahmāsmi’.Krishna YajurvedaChandas: Anuṣṭubh (śloka)