Sita
तथा दिशन्त्याभिचारसामान्येन पृथक्पृथक् । एकविंशतिशाखायामृग्वेदः परिकीर्तितः । शतं च नवशाखासु यजुषामेव जन्मनाम् । साम्नः सहस्रशाखाः स्युः पञ्चशाखा अथर्वणः । वैखानसमतस्तस्मिन्नादौ प्रत्यक्षदर्शनम् । स्मर्यते मुनिभिर्नित्यं वैखानसमतः परम् । कल्पो व्याकरणं शिक्षा निरुक्तं ज्योतिषं छन्दः एतानि षडङ्गानि । उपाङ्गमयनं चैव मीमांसान्यायविस्तरः । धर्मज्ञसेवितार्थं च वेदवेदोऽधिकं तथा । निबन्धाः सर्वशाखा च समयाचारसङ्गतिः । धर्मशास्त्रं महर्षिणामन्तःकरणसम्भृतम् । इतिहासपुराणाख्यमुपाङ्गं च प्रकीर्तितम् । वास्तुवेदो धनुर्वेदो गान्धर्वश्च तथा मुने । आयुर्वेदश्च पञ्चैते उपवेदाः प्रकीर्तिताः । दण्डो नीतिश्च वार्ता च विद्या वायुजयः परः । एकविंशतिभेदोऽयं स्वप्रकाशः प्रकीर्तितः ॥२४–३१॥
तथा । दिशन्ति । अभिचार-सामान्येन । पृथक्-पृथक् । एकविंशति-शाखायाम् । ऋग्वेदः । परिकीर्तितः । शतम् । च । नव-शाखासु । यजुषाम्-एव । जन्मनाम् । साम्नः । सहस्र-शाखाः । स्युः । पञ्च-शाखाः । अथर्वणः । वैखानस-मतः । तस्मिन् । आदौ । प्रत्यक्ष-दर्शनम् । स्मर्यते । मुनिभिः । नित्यम् । वैखानस-मतः । परम् । कल्पः । व्याकरणम् । शिक्षा । निरुक्तम् । ज्योतिषम् । छन्दः । एतानि । षट्-अङ्गानि । उपाङ्ग-मयनम् । च । एव । मीमांसा-न्याय-विस्तरः । धर्मज्ञ-सेवित-अर्थम् । च । वेद-वेदः । अधिकम् । तथा । निबन्धाः । सर्व-शाखाः । च । समय-आचार-सङ्गतिः । धर्म-शास्त्रम् । महर्षिणाम् । अन्तःकरण-सम्भृतम् । इतिहास-पुराण-आख्यम् । उपाङ्गम् । च । प्रकीर्तितम् । वास्तु-वेदः । धनुः-वेदः । गान्धर्वः । च । तथा । मुने । आयुः-वेदः । च । पञ्च । एते । उप-वेदाः । प्रकीर्तिताः । दण्डः । नीतिः । च । वार्ता । च । विद्या । वायु-जयः । परः । एकविंशति-भेदः । अयम् । स्व-प्रकाशः । प्रकीर्तितः ।
tathā diśanty ābhicāra-sāmānyena pṛthak-pṛthak | ekaviṁśatiśākhāyām ṛgvedaḥ parikīrtitaḥ | śataṁ ca navaśākhāsu yajuṣām eva janmanām | sāmnaḥ sahasraśākhāḥ syuḥ pañcaśākhā atharvaṇaḥ | vaikhānasamataḥ tasminn ādau pratyakṣadarśanam | smaryate munibhir nityaṁ vaikhānasamataḥ param | kalpo vyākaraṇaṁ śikṣā niruktaṁ jyotiṣaṁ chandaḥ etāni ṣaḍaṅgāni | upāṅgamayanaṁ caiva mīmāṁsānyāyavistaraḥ | dharmajñasevitārthaṁ ca vedavedo’dhikaṁ tathā | nibandhāḥ sarvaśākhā ca samayācārasaṅgatiḥ | dharmaśāstraṁ maharṣiṇām antaḥkaraṇasambhṛtam | itihāsapurāṇākhyam upāṅgaṁ ca prakīrtitam | vāstuvedo dhanurvedo gāndharvaś ca tathā mune | āyurvedaś ca pañcaite upavedāḥ prakīrtitāḥ | daṇḍo nītiś ca vārtā ca vidyā vāyujayaḥ paraḥ | ekaviṁśatibhedo’yaṁ svaprakāśaḥ prakīrtitaḥ ||24–31||
如是诸法,依制伏与对治之仪轨之通类,而各别宣说。宣称《梨俱吠陀》有二十一支;《夜柔吠陀》诸传本合计一百零九支;《娑摩吠陀》有一千支;《阿闼婆吠陀》有五支。于彼传统之初,毗迦诃那娑(Vaikhānasa)之见被说为现量直观;诸牟尼恒常忆念毗迦诃那娑之见为最上。Kalpa、Vyākaraṇa、Śikṣā、Nirukta、Jyotiṣa、Chandas——此为六支(吠陀支分)。又有辅学(Upāṅga):弥曼萨(Mīmāṁsā)与正理(Nyāya)之广说;为知法者之所用之论著;以及“吠陀之吠陀”(诸附属阐释);诸纲要、诸支派,并与既定风俗与行持相契。大圣仙之《法论》(Dharmaśāstra)由内在心识所摄持而成。名为《史传》(Itihāsa)与《往世书》(Purāṇa)之辅支亦复宣说。Vāstu-veda、Dhanur-veda、Gāndharva-veda、Āyur-veda——此五者称为副吠陀(Upaveda)。Daṇḍa(惩戒)、Nīti(治政)、Vārttā(生计与商贸)、Vidyā(学识)、以及最上之Vāyujaya(制御气息)——此为二十一种自明自照之分类,所共称扬。
Thus they are taught separately, according to the common (classification) of rites of coercive/hostile magic. The Ṛgveda is declared to have twenty-one branches; the Yajus, in its recensions, one hundred and nine branches; the Sāman is said to have a thousand branches; the Atharvan has five branches. In that (tradition), at the beginning, the Vaikhānasa doctrine is (said to be) direct perception; the sages constantly remember the Vaikhānasa doctrine as supreme. Kalpa, Vyākaraṇa, Śikṣā, Nirukta, Jyotiṣa, and Chandas—these are the six limbs (vedāṅgas). And the auxiliary disciplines are also: the extension of Mīmāṁsā and Nyāya; (texts) serving the aims of those who know dharma; and further, ‘Veda of the Veda’ (i.e., ancillary expositions); compendia, all branches, and concordance with established custom and conduct. The Dharmaśāstra of the great seers is composed from the inner faculty. The auxiliary (upāṅga) called Itihāsa and Purāṇa is also proclaimed. Vāstu-veda, Dhanur-veda, Gāndharva(-veda), and Āyur-veda—these five are proclaimed as the upavedas. Punishment/discipline (daṇḍa), polity (nīti), economy/commerce (vārttā), learning (vidyā), and the supreme conquest of wind (vāyujaya)—this is proclaimed as a twenty-onefold, self-luminous (classification).