Verse 25
Sita
तथा दिशन्त्याभिचारसामान्येन पृथक्पृथक् । एकविंशतिशाखायामृग्वेदः परिकीर्तितः । शतं च नवशाखासु यजुषामेव जन्मनाम् । साम्नः सहस्रशाखाः स्युः पञ्चशाखा अथर्वणः । वैखानसमतस्तस्मिन्नादौ प्रत्यक्षदर्शनम् । स्मर्यते मुनिभिर्नित्यं वैखानसमतः परम् । कल्पो व्याकरणं शिक्षा निरुक्तं ज्योतिषं छन्दः—एतानि षडङ्गानि; उपाङ्गमयनं चैव मीमांसान्यायविस्तरः । धर्मज्ञसेवितार्थं च वेदवेदोऽधिकं तथा । निबन्धाः सर्वशाखा च समयाचारसङ्गतिः । धर्मशास्त्रं महर्षिणामन्तःकरणसम्भृतम् । इतिहासपुराणाख्यमुपाङ्गं च प्रकीर्तितम् । वास्तुवेदो धनुर्वेदो गान्धर्वश्च तथा मुने । आयुर्वेदश्च पञ्चैते उपवेदाः प्रकीर्तिताः । दण्डो नीतिश्च वार्ता च विद्या वायुजयः परः । एकविंशतिभेदोऽयं स्वप्रकाशः प्रकीर्तितः ॥२४–३१॥
तथा । दिशन्ति । आभिचार-सामान्येन । पृथक्-पृथक् । एकविंशति-शाखायाम् । ऋग्वेदः । परिकीर्तितः । शतम् । च । नव-शाखासु । यजुषाम्-एव । जन्मनाम् । साम्नः । सहस्र-शाखाः । स्युः । पञ्च-शाखाः । अथर्वणः । वैखानस-मतः । तस्मिन् । आदौ । प्रत्यक्ष-दर्शनम् । स्मर्यते । मुनिभिः । नित्यम् । वैखानस-मतः । परम् । कल्पः । व्याकरणम् । शिक्षा । निरुक्तम् । ज्योतिषम् । छन्दः । एतानि । षट्-अङ्गानि । उपाङ्ग-मयनम् । च । एव । मीमांसा-न्याय-विस्तरः । धर्मज्ञ-सेवित-अर्थम् । च । वेद-वेदः । अधिकम् । तथा । निबन्धाः । सर्व-शाखाः । च । समय-आचार-सङ्गतिः । धर्म-शास्त्रम् । महर्षिणाम् । अन्तःकरण-सम्भृतम् । इतिहास-पुराण-आख्यम् । उपाङ्गम् । च । प्रकीर्तितम् । वास्तु-वेदः । धनुः-वेदः । गान्धर्वः । च । तथा । मुने । आयुः-वेदः । च । पञ्च । एते । उप-वेदाः । प्रकीर्तिताः । दण्डः । नीतिः । च । वार्ता । च । विद्या । वायु-जयः । परः । एकविंशति-भेदः । अयम् । स्व-प्रकाशः । प्रकीर्तितः ॥
tathā diśanty ābhicāra-sāmānyena pṛthak-pṛthak | ekaviṃśatiśākhāyām ṛgvedaḥ parikīrtitaḥ | śataṃ ca navaśākhāsu yajuṣām eva janmanām | sāmnaḥ sahasraśākhāḥ syuḥ pañcaśākhā atharvaṇaḥ | vaikhānasamataḥ tasminn ādau pratyakṣadarśanam | smaryate munibhir nityaṃ vaikhānasamataḥ param | kalpo vyākaraṇaṃ śikṣā niruktaṃ jyotiṣaṃ chandaḥ—etāni ṣaḍaṅgāni; upāṅgamayanaṃ caiva mīmāṃsānyāyavistaraḥ | dharmajñasevitārthaṃ ca vedavedo'dhikaṃ tathā | nibandhāḥ sarvaśākhā ca samayācārasaṅgatiḥ | dharmaśāstraṃ maharṣiṇām antaḥkaraṇasambhṛtam | itihāsapurāṇākhyam upāṅgaṃ ca prakīrtitam | vāstuvedo dhanurvedo gāndharvaś ca tathā mune | āyurvedaś ca pañcaite upavedāḥ prakīrtitāḥ | daṇḍo nītiś ca vārtā ca vidyā vāyujayaḥ paraḥ | ekaviṃśatibhedo'yaṃ svaprakāśaḥ prakīrtitaḥ ||24–31||
如是诸法，依其各别之用而总说，复各各别别而教授。宣称《梨俱吠陀》有二十一支；《夜柔吠陀》有一百零九支；《娑摩吠陀》有一千支；《阿闼婆吠陀》有五支。在此传承中，毗迦那娑（Vaikhānasa）之宗，起初即为“现量直观”（pratyakṣa-darśana）；诸牟尼恒常忆念毗迦那娑为最上。Kalpa、Vyākaraṇa、Śikṣā、Nirukta、Jyotiṣa、Chandas——此为六支（vedāṅga）；其辅学又有弥曼萨（Mīmāṃsā）与正理（Nyāya）之广释。复有“吠陀之吠陀”（补充论著），以成就通达法（dharma）者所求之义；并有诸汇编、诸支派与习俗行仪之会通。大圣仙之《法论》（Dharmaśāstra）摄持于内心。名为《伊提诃娑》与《往世书》（Purāṇa）之辅支（upāṅga）亦复宣说。圣者啊，Vāstu-veda、Dhanur-veda、Gāndharva 与 Āyurveda——此五被称为副吠陀（Upaveda）。又有 daṇḍa（权威与惩治）、nīti（治道）、vārttā（生计：商农）、vidyā（学识）及最上 vāyu-jaya（制御气息）——此二十一分之分类，被宣为自明自照。
Thus they are taught separately, in general, according to (their) distinct applications. The Ṛgveda is declared to have twenty-one branches; the Yajus has one hundred and nine branches; the Sāman is said to have a thousand branches; the Atharvan has five branches. In that (tradition) the Vaikhānasa doctrine is, at the beginning, a direct seeing (pratyakṣa-darśana); the sages always remember the Vaikhānasa doctrine as supreme. Kalpa, Vyākaraṇa, Śikṣā, Nirukta, Jyotiṣa, and Chandas—these are the six limbs (vedāṅgas); and the auxiliary disciplines include the elaborations of Mīmāṃsā and Nyāya. Also (there are) the ‘Veda-of-the-Veda’ (i.e., supplementary treatises) serving the aims sought by knowers of dharma; compendia, all branches, and the concordance of customary conduct. The Dharmaśāstra of the great seers is held within the inner faculty. The auxiliary (upāṅga) called Itihāsa and Purāṇa is also proclaimed. O sage, Vāstu-veda, Dhanur-veda, Gāndharva, and Āyurveda—these five are proclaimed as the subsidiary Vedas (upavedas). Punishment/authority (daṇḍa), polity (nīti), commerce/agriculture (vārttā), learning (vidyā), and the supreme conquest of wind (vāyu-jaya)—this twenty-onefold classification is declared as self-luminous.