Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 28
Devanagari script
ऐहिकं पारलौकिक्यं यदृणत्रितयं नृणाम् । तत्सर्वं स्नानमात्रेण तीर्थेऽस्मिन्नश्यति क्षणात्
Transliteration
aihikaṃ pāralaukikyaṃ yadṛṇatritayaṃ nṛṇām | tatsarvaṃ snānamātreṇa tīrthe'sminnaśyati kṣaṇāt
Translation
世人所负三重之债——此世与彼世——仅凭在此圣地沐浴，顷刻之间尽皆消灭。
Word by Word
ऐहिकम्worldly; pertaining to this life
ऐहिकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootऐहिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — ‘ऋणत्रितयम्’ इत्यस्य विशेषण
पारलौकिक्यम्otherworldly; pertaining to the next world
पारलौकिक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपारलौकिक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — ‘ऋणत्रितयम्’ इत्यस्य विशेषण
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — ‘ऋणत्रितयम्’ इत्यस्य विशेषण (relative)
ऋणत्रितयम्the threefold debt
ऋणत्रितयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऋण + त्रितय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — द्विगुसमास (त्रयाणि ऋणानि)
नृणाम्of men; of humans
नृणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — ‘सर्वम्’ इत्यस्य विशेषण
सर्वम्all of it
सर्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — समस्तवाचक; वाक्ये कर्तृरूपेण
स्नानमात्रेणby mere bathing
स्नानमात्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्नान + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन — तत्पुरुष (स्नानस्य मात्रम् = mere bathing)
तीर्थेin the tīrtha
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंस/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन — ‘तीर्थे’ इत्यस्य विशेषण
नश्यतिperishes; is destroyed
नश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन — परस्मैपद
क्षणात्in an instant; from a moment
क्षणात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन — अपादानभावे (from/within a moment)
Speaker
Lomaśa (continued)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Ṛṇamocana-tīrtha
Type: ghat
Visual Art Cues
Scene: Pilgrims at the ford perform snāna with sankalpa for release from the three debts; subtle symbolic triad appears—deva (fire/altar), ṛṣi (scripture), pitṛ (tarpana water)—all dissolving into the river’s sanctity.
Characters & Entities
Ṛ
Ṛṇamocana TīrthaFAQs
Purāṇic dharma portrays certain tirthas as capable of rapidly neutralizing deep karmic burdens, including the traditional ‘three debts’.
Ṛṇamocana Tīrtha in Ayodhyā.
Snāna (bathing) alone is presented as sufficient for the stated fruit.