Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32

Devanagari script

ततः कतिपयाहस्य तस्तास्तुष्टा सुरेश्वरी । प्रोवाच वरदाऽस्मीति प्रार्थयस्व हृदि स्थितम्

Transliteration

tataḥ katipayāhasya tastāstuṣṭā sureśvarī | provāca varadā'smīti prārthayasva hṛdi sthitam

Translation

过了几日，诸天之主母因她的苦行与供奉而欢喜，便说道：“我乃赐愿者；汝心中所怀，尽可祈求。”

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/क्रमवाचक (temporal/sequence adverb)

• कतिपय: some, a few
• कतिपय: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: कतिपय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/genitive); एकवचन; 'अह' इत्यस्य विशेषण (qualifier of 'days')

• अहस्य: of (a) day
• अहस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/genitive); एकवचन

• ताः: those (fem. pl.)
• ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative); बहुवचन

• ताः: those (indeed)
• ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative); बहुवचन; (पुनरुक्ति—बलार्थ)

• तुष्टाः: pleased, satisfied
• तुष्टाः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुष् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (past participle); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative); बहुवचन; 'ताः' इत्यस्य विशेषण

• सुरेश्वरी: the goddess, queen of the gods
• सुरेश्वरी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative); एकवचन; (सुराणाम् ईश्वरी)

• प्रोवाच: said, spoke
• प्रोवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect); प्रथमपुरुष (3rd person); एकवचन; परस्मैपद

• वरदा: a giver of boons
• वरदा: Karta (Predicate nominative/कर्ता-विधेय)
• Type: Adjective
• Root: वरद (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative); एकवचन; (अस्मि इत्यस्य विधेय)

• अस्मि: I am
• अस्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (present); उत्तमपुरुष (1st person); एकवचन; परस्मैपद

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक (quotative particle)

• प्रार्थयस्व: ask, request
• प्रार्थयस्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + अर्थ् (धातु)
• Form: लोट् (imperative); मध्यमपुरुष (2nd person); एकवचन; आत्मनेपद

• हृदि: in (your) heart
• हृदि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/locative); एकवचन

• स्थितम्: situated, present
• स्थितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative); एकवचन; (यत् प्रार्थनीयम् तद्)

Speaker

Sureśvarī (Ambikā) addressing Revatī

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A radiant Devī (Sureśvarī) appears before an ascetic woman after days of austerity, blessing her and inviting her to ask a boon; the atmosphere is sanctified and still.

Characters & Entities

• Sureśvarī
• Ambikā
• Revatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere worship sustained over time culminates in Devī-prasāda—divine grace that invites the devotee to articulate their deepest dharmic wish.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The kṣetra of the Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya is implicitly glorified as the place where worship quickly bears fruit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Persevering worship over ‘some days’ (katipaya-āha) leading to the deity’s satisfaction; no specific count or vrata is given here.