Adhyaya 28

Verse 1

लोमश उवाच । कुमारं स्वांकमारोप्य उवाच जगदीश्वरः । देवान्प्रति तदा रुद्रः सेंद्रान्भर्गः प्रतापवान्

罗摩沙说道：随后，世间之主将鸠摩罗安置在自己膝上，便对诸天与因陀罗说道。那位威德炽盛的鲁陀罗、光辉的婆伽，向他们宣言。

Verse 2

किं कार्यं कथ्यतां देवाः कुमारेणाधुना मम । तदोचुः सहिताः सर्वे देवं पशुपतिं प्रति

“诸天啊，告诉我：如今我的鸠摩罗当成就何事？”于是众神齐声对主帕舒帕提禀告。

Verse 3

तारकाद्भयमुत्पन्नं सर्वेषां जगतां विभो । त्राता त्वं जगतां स्वामी तस्मात्त्राणं विधीयताम्

“大主啊，因陀罗迦之故，诸世界皆生恐惧。您是护佑者，是诸界之主；因此请施设救护，赐予解脱。”

Verse 4

कुमारेण हतोऽद्यैव तारको भविता प्रभो । तस्मादद्यैव यास्यामस्तारकं हंतुमुद्यताः

“主啊，就在今日，陀罗迦必为鸠摩罗所诛。故而今日我们即刻出发，整装待发，前去诛灭陀罗迦。”

Verse 5

तथेति मत्वा सहसा निर्जग्मुस्ते तदा सुराः । कार्त्तिकेयं पुरस्कृत्य शंकरातमजमेव हि

诸天心念“就如此吧”，当即迅速启程，奉迦尔蒂凯亚——实为商羯罗之子——为前导。

Verse 6

सर्वे मिलित्वा सहसा ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । देवानामुद्यमं श्रुत्वा तारकोऽपि महाबलः

众神迅速会合，以梵天与毗湿奴为前导；而大力的塔罗迦听闻诸天兴师动众……

Verse 7

सैन्येन महता चैव ययौ योद्धुं सुरान्प्रति । देवैर्दृष्टं समायातं तारकस्य महद्बलम्

他率领浩大军势出征，要与诸天交战。诸天见塔罗迦的强大兵力逼近。

Verse 8

तदा नभोगता वाणी ह्युवाच परिसांत्व्य तान् । शांकरिं च पुरस्कृत्य सर्वे यूय प्रतिष्ठिताः

这时，空中传来天声安慰他们：“以商羯梨（帕尔瓦蒂）为前导，你们众皆安立稳固，得其护佑。”

Verse 9

दैत्यान्विजित्य संग्रामे जयिनो हि भविष्यथ

“在战场上战胜达提耶族之后，你们必将得胜而归。”

Verse 10

वाचं तु खेचरीं श्रुत्वा देवाः सर्वे समुत्सुकाः । कुमारं च पुरस्कृत्य सर्वे ते गतसाध्वसाः

听闻天界之声，诸天皆欣然振奋；奉库玛罗（Kumāra）为先导，众神尽皆离怖无畏。

Verse 11

युद्धकामाः सुरा यावत्तावत्सर्वे समागताः । वरणार्थं कुमारस्य सुता मृत्योर्दुरत्यया

诸神方才战意炽盛而集会之时，那位难以战胜的死神之女便到来，意欲择选库玛罗（Kumāra）。

Verse 12

ब्रह्मणा नोदिता पूर्वं तपः परममाश्रिता । तपसा तेन महता कुमारं प्रति वै तदा । आगता दुहिता मृत्योः सेना नामैकसुंदरी

往昔受梵天（Brahmā）劝导，她修持至上苦行。凭此广大苦行之力，死神之女、名为塞那（Senā）、绝世无双者，遂来至库玛罗（Kumāra）之前。

Verse 13

तां दृष्ट्वा तेऽब्रुवन्सर्वे देवं पशुपतिं प्रति । एनं कुमारमुद्दिश्य आगता ह्यतिसुंदरी

见到她，众神皆对白主（Paśupati）启禀：“此绝美之女前来，所指正是这位库玛罗（Kumāra）。”

Verse 14

ब्रह्मणो वचनाच्चैव कुमारेण तदा वृता । अथ सेनापतिर्जातः कुमारः शांकरिस्तदा

依梵天（Brahmā）之言，当时她为库玛罗所择；而就在那一刻，库玛罗——商羯罗（Śaṅkara）之子——成为天军统帅（Senāpati）。

Verse 15

तदा शंखाश्च भेर्यश्च पटहानकगोमुखाः । तथा दुंदुभयो नेदुर्मृदंगाश्च महास्वनाः

于是，圣螺与大鼓齐鸣，paṭaha、ānaka 与 gomukha 轰然回响；duṃdubhi 如雷震荡，mṛdaṅga 亦发出雄浑巨响。

Verse 16

तेन नादेन महता पूरितं च नभस्तलम् । तदा गौरी च गंगा च कृत्तिका मातरस्तथा । परस्परमथोचुस्ताः सुतो मम ममेति च

那宏大的轰鸣充满了天穹。此时，雪山女神高丽与恒河女神，以及克里提迦诸母彼此说道：“他是我的儿子，确是我的。”

Verse 17

एवं विवादमापन्नाः सर्वास्ता मातृकादयः । निवारिता नारदेन मौढ्यं मा कुरुतेति च

于是，一切诸母与母神们都陷入争执。那罗陀制止她们，说道：“莫作愚行。”

Verse 18

पार्वत्यां शंकराज्जातो देवकार्यार्थसिद्धये । तूष्णींभूतास्तदा सर्वाः कृत्तिका मातृभिः सह

他由帕尔瓦蒂与商羯罗所生，为成就诸天之所愿。于是众者皆默然——克里提迦与诸母同归寂静。

Verse 19

गुहेनोक्तास्तदा सर्वा ऋषिपत्न्यश्च कृत्तिकाः । नक्षत्राणि समाश्रित्य भवद्भिः स्थीयतां चिरम्

随后，古诃（迦尔蒂凯亚）对众人——诸仙之妻与克里提迦——说道：“依止群星之宿，久住其间。”

Verse 20

तथा मातृगणस्तेन स्वामिना स्थापितो दिवि । मृत्योः कन्यां च संगृह्य कार्त्तिकेयस्त्वरान्वितः

同样，那位主在天界安置了诸母神众（Mātṛ-gaṇa）；又携死神之女同行，迦尔蒂凯亚心怀急切，继续向前迈进。

Verse 21

इंद्रं प्रोवाच भगवान्कुमारः शंकरात्मजः । दिवं याहि सुरैः सार्द्धं राज्यं कुरु निरन्तरम्

圣者鸠摩罗、商羯罗之子，对因陀罗说道：“与诸天同返天界，恒常无间地统御你的国度。”

Verse 22

इंद्रेणोक्तः कुमारो हि तारकेण प्रपीडिताः । स्वर्गाद्विद्राविताः सर्वे वयं याता दिशो दश

因陀罗对鸠摩罗说道：“确实，我们都被塔罗迦严酷压迫。被逐出天界后，我们众神逃散到十方。”

Verse 23

किं पृच्छसि महाभाग अस्मान्पदपरिच्युतान् । एवमुक्तस्तदा तेन वज्रिणाशंकरात्मजः । प्रहस्येंद्रं प्रति तदा मा भैषीत्यभयं ददौ

“大福者啊，我们既已失坠本位，你为何还要询问我们？”金刚持（因陀罗）如此说道。商羯罗之子随即含笑对因陀罗说：“莫惧。”并赐予无畏安慰。

Verse 24

यावत्कथयतस्तस्य शांकरेश्च महात्नः । कैलासं तु गते रुद्रे पार्वत्या प्रमथैः सह

当这位商羯罗的大心之子仍在言说之时，鲁陀罗已与帕尔瓦蒂及诸普罗摩他随众一同前往凯拉萨。

Verse 25

आजगाम महादैत्यो दैत्यसेनाभिरावृतः । रणदुंदुभयो नेदुस्तता प्रलयभीषणाः

一位大阿修罗到来，周围簇拥着檀那婆军队；战鼓轰鸣，骇人如同劫末毁灭之怖。

Verse 26

रणकर्कशतूर्याणि डिंडिमान्यद्भुतानि च । गोमुखाः खरश्रृंगाणि काहलान्येव भूरिशः

粗厉的战乐齐鸣——奇异的ḍiṇḍima鼓、gomukha号角、驴角号，以及无数kāhala长号。

Verse 27

वाद्यभेदा आवाद्यंत तस्मिन्दैत्यसमागमे । गर्जमानास्तदा वीरस्तारकेण सहैव तु

在那群阿修罗的集会中，各类乐器齐奏；随后那位勇士与塔罗迦一同放声咆哮。

Verse 28

उवाच नारदो वाक्यं तारकं देवकण्टकम्

那罗陀对塔罗迦——诸天的心腹之刺——说了几句话。

Verse 29

नारद उवाच । पुरा देवैः कृतो यत्नो वधार्थं नात्र संशयः । तवैव चासुरश्रेष्ठ मयोक्तं नान्यथा भवेत्

那罗陀说道：“从前诸天确曾努力要诛灭你——毫无疑问。噢，阿修罗中最卓越者，我对你所说之言，确是指向你本身；决不会另有他解。”

Verse 30

कुमारोऽयं च शर्वस्य तवार्थं चोपपादितः । एवं ज्ञात्वा महाबाहो कुरु यत्नं समाहितः

此库玛罗乃沙尔瓦（湿婆）之子，特为汝事而显现。既知如此，噢臂力雄伟者，当摄心专注，竭力而行。

Verse 31

नारदोक्तं निशम्याथ तारकः प्रहसन्निव । उवाच वाक्यं मेधावी गच्छ त्वं च पुरंदरम्

塔罗迦听罢那罗陀之言，几乎失笑，遂以机智说道：“你去，转告普兰达罗（因陀罗）。”

Verse 32

मम वाक्यं महर्षे त्वं वद शीघ्रं यथातथम् । कुमारं च पुरस्कृत्य मया योद्धुं त्वमिच्छसि

噢大圣仙，速将我之言如实传达。你们欲与我交战，乃以库玛罗为前锋而出。

Verse 33

मूढभावं समाश्रित्य कर्तुमिच्छसि नान्यथा । मनुष्यमेकमाश्रित्य मुचुकुन्दाख्यमेव च

你们执著于愚迷，只愿如此行事，别无他途——竟依凭区区一介凡人，即名为牟朱昆达者。

Verse 34

तत्प्रभावेऽमरावत्यां स्थितोऽसि त्वं न चान्यथा । कौमारं बलमाश्रित्य तिष्ठसे त्वं ममाग्रतः

正因其威力，你方得立足于阿摩罗伐底，别无他因。又倚仗库玛罗之力，如今你竟站在我面前。

Verse 35

त्वां हनिष्याम्यहं मन्दलोकपालैः सहैव हि । एवं कथय देवेन्द्रं देवर्षे नान्यथा वद

我必将杀你，连同那些软弱的世界守护者。天仙啊，请将此话原原本本告诉帝释天，不可有误。

Verse 36

तथेति मत्वा भगवान्स नारदो ययौ सुराञ्छक्रपुरोगमांश्च । आचष्ट सर्वं ह्यसुरेन्द्रभाषितं सहोपहासं मतिमांस्तथैव

尊者那罗达心想“就这样吧”，便前往帝释天为首的众神处。这位充满智慧的仙人将阿修罗王所说的一切，连同其嘲讽之意，如实转达。

Verse 37

नारद उवाच । भवद्भिः श्रूयतां देवा वचनं मम नान्यथा । तारकेण यदुक्तं च सानुगे नावधार्यताम्

那罗达说：“众神啊，请听我说，切勿有误。塔拉卡及其随从所说的话，请务必铭记在心。”

Verse 38

तारक उवाच । त्वां हनिष्यामि रे मूढ नान्यथा मम भाषितम्

塔拉卡说：“我会杀了你，你这蠢货——我的话绝不会改变。”

Verse 39

मुचुकुन्दं समासाद्य लोकपालैश्च पूजितः । न त्वया भीरुणा योत्स्ये देवो भूत्वा नराश्रितः

“既然你投靠了受世界守护者尊敬的穆楚昆达王，我就不与你这懦夫交战了，尽管身为天神，却寄身于凡人之下。”

Verse 40

तस्य वाक्यं निशम्योचुः सर्वे देवाः सवासवाः । कुमारं च पुरस्कृत्य नारदं चर्षिसत्तमम्

众神连同因陀罗听闻其言，皆作答复，推举鸠摩罗居于前列，并请那罗陀——诸仙中最胜者——同在其前。

Verse 41

जानासि त्वं हि देवर्षे कुमारस्य बलाबलम् । अज्ञो भूत्वा कथं वाक्यमुक्तं तस्य ममाग्रतः

“噢，天界圣仙，你必定知晓鸠摩罗的威力与分寸。为何却佯作不知，在我面前说出那样的话来议论他？”

Verse 42

प्रहस्य नारदो वाक्यमुवाच तस्य सन्निधौ । अहमप्युपहासं च वाक्यं तारकमुक्तवान्

那罗陀含笑在其面前说道：“我也曾对塔罗迦说过讥诮之语。”

Verse 43

जानीध्वममराः सर्वे कुमारं जयिनं सुराः । भविष्यत्यत्र मे वाक्यं नात्र कार्याविचारणा

“诸位不死者、诸天当知：鸠摩罗乃胜利者。我所言必将在此应验——无需踌躇，也不必多虑。”

Verse 44

नारदस्य वचः श्रुत्वा सर्वे देवा मुदान्विताः । ऐकपद्येन चोत्तस्थुर्योद्धुकामाश्च तारकम्

众神听了那罗陀之言，皆心生欢喜，立刻一齐起身——渴望与塔罗迦交战。

Verse 45

कुमारं गजमारोप्य देवेन्द्रो ह्यग्रगोऽभवत् । सुरसैन्येन महता लोकपालैः समावृतः

因陀罗令鸠摩罗乘象，亲居前锋而行；周围有强大的天众军队与诸世界守护神环绕护持。

Verse 46

तदा दुन्दुभयो नेदुर्भेरीतूर्याण्यनेकशः । वीणावेणुमृदंगानि तथा गन्धर्वनि स्वनाः

其时，冬都毗大鼓轰然作响，战鼓与号角多般齐鸣；维那琴、笛与姆里当伽鼓同奏，并有乾闼婆的清妙歌音相和。

Verse 47

गजं दत्त्वा महेंद्राय कुमारो यानमारुहत् । अनेकरत्नसंवीतं नानाश्चर्यसमन्वितम् । विचित्रचित्रं सुमहत्तथाश्चर्यसमन्वितम्

将大象献与大因陀罗之后，鸠摩罗登上一乘华美的车舆——缀以无数珍宝，充满种种奇瑞，宏大而神妙，纹饰斑斓，图案瑰丽。

Verse 48

विमानमारुह्य तदा महायशाः स शांकरिः सर्वगणैरुपेतः । श्रिया समेतः परया बभौ महान्स वीज्यमानश्चमरैर्महाप्रभैः

于是，那位声名显赫的商羯罗之子（鸠摩罗）登上天车（毗摩那），与一切眷属伽那同往；具足至上吉祥，光辉大放，又有明耀的拂尘（cāmara）为之扇拂。

Verse 49

प्राचे तसं छत्र महामणिप्रभं रत्नैरुपेतं बहुभिर्विराजितम् । धृतं तदा तेन कुमारमूर्द्धनि चन्द्रैः किरणैः सुशोभितम्

随后在东方，一柄王者宝伞放射大宝珠之光，复以众多珍宝庄严；它被擎于天军统帅鸠摩罗的头顶之上，灿然如同月华之辉所妆点。

Verse 50

संमीलितास्तदा सव देवा इन्द्रपुरोगमाः । बलैः स्वैः स्वैः परिक्रांता योद्धुकामा महाबलाः

于是诸天神众在因陀罗率领下齐聚一处——各自为本军所环卫——威力宏大，渴望出战。

Verse 51

यमेऽपि स्वगणैः सार्द्धं मरुद्भिश्च सदागतिः । पाथोभिर्वरुणस्तत्र कुबेरो गुह्यकैः सह । ईशोऽपि प्रमथैः सार्द्धं नैरृतो व्याधिभिः सह

阎摩亦携其随从而至；常行不息的风神群（摩鲁特）也在其间。伐楼那偕诸水而来，俱毗罗与隐秘神众（古希亚迦）同至，伊沙与普罗摩他众相随；乃利哩多亦到来，伴以成群的灾患与病厄。

Verse 52

एवं तेऽष्टौ लोकपा योद्धुकामाः सर्वे मिलित्वा तारकं हंतुमेव । पुरस्कृत्वा शांकरिं विश्ववंद्यं सेनापतिं चात्मविदां वरिष्ठम्

于是八方护世者皆怀战意，齐心同聚，唯以诛灭塔罗迦为志。他们将为举世所礼敬的湿婆圣力置于前列，又推举统帅——诸自性知者中最上者——遂向前进发。

Verse 53

एवं ते योद्धुकामा हि अवतेरुश्च भूतलम् । अंतर्वेद्यां स्थिताः सर्वे गंगा यमुनमध्यगाः

于是他们怀着战意降临大地，众神皆驻于安达尔韦地——介于恒河与亚穆那之间的圣域。

Verse 54

पातालाच्च समायातास्तारकस्योपजीविनः । चेरुरंगबलोपेता हन्तुकामाः सुरान्रणे

又有自地下界波多罗而来者，皆为塔罗迦所庇护而生。凭恃强健之躯，他们往来奔走，誓欲在战场上诛杀诸天。

Verse 55

तारको हि समायातो विमानेन विराजितः । छत्रेण च महातेजा ध्रियमाणेन मूर्द्धनि

塔罗迦果然到来，乘坐光辉灿然的天车（vimāna）；那位大威光者，头顶上方有人高擎王者华盖。

Verse 56

चामरैर्विज्यमानो हि शुशुभे दैत्यराट् स्वयम्

以牦牛尾拂（chāmara）为之扇拂时，代底耶族之王亲自显现，光彩夺目。

Verse 57

एवं देवाश्च दैत्याश्च अंतर्वेद्यां स्थितास्तदा । सैन्येन महता तत्र व्यूहान्कृत्वा पृथक्पृथक्

于是，诸天与代底耶众当时驻于安多罗韦底（Antarvedī），在彼处各自列布大军，分成不同的战阵。

Verse 58

गजान्कृत्वा ह्येकतश्च हयांश्च विविधांस्तथा । स्यंदनानिविचित्राणि नानारत्नयुतानि च

他们将大象列于一侧，又将各类骏马列于一侧；并陈设奇妙战车，镶饰种种宝珠珍玉。

Verse 59

पदाता बहवस्तत्र शक्तिशूलपरश्वधैः । खड्गतोमरनाराचैः पाशमुद्गरशोभिताः

彼处步兵众多，威仪焕然——执持长枪（śakti）、三叉戟（triśūla）与战斧；又佩剑、标枪、铁箭、绳索套与钉头槌。

Verse 60

ते सेने सुरदैत्यानां शुशुभाते परस्परम् । हंतुकामास्तदा ते वै स्तूयमानाश्च बन्धुभिः

众神与岱提耶的两支军队相互对峙，光芒四射，彼此意欲击倒对方，同时受到亲族们的赞颂与鼓舞。