Adhyaya 26

Verse 1

लोमश उवाच । अथ ते पर्वतश्रेष्ठा मेर्वाद्या जातसंभ्रमाः । ऊचुस्ते चैकपद्येन हिमवंतं महागिरिम्

罗摩沙说道：于是诸山之最胜者——以须弥山为首——心生激动，便以简短言辞对大山喜马伐特说道。

Verse 2

पर्वता ऊचुः । कन्यादानं क्रियतां चाद्य शैल श्रीमाञ्छम्भुर्भाग्यतस्तेऽद्य लब्धः । हृन्मध्ये वै नात्र कार्यो विमर्शस्तस्मादेषा दीयतामीश्वराय

群山说道：“噫，喜马拉雅啊，今日当行献女之圣礼。凭汝福缘，今日得遇光辉的商婆（Śambhu）。心中勿起踌躇；故当将她奉与主宰。”

Verse 3

तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां सुहृदां वै हिमालयः । सम्यक्संकल्पमकरोद्ब्रह्ममा नोदितस्तदा । इमां कन्यां तुभ्यमहं ददामि परमेश्वर

听闻那些善意友人的言辞后，喜马拉雅在梵天的启发下立下坚定誓愿，说道：“噢，至上自在天（Parameśvara），此少女我奉献于汝。”

Verse 4

भार्यार्थं प्रतिगृह्णीष्वमंत्रेणानेन दत्तवान् । अस्मै रुद्राय महते देवदवाय शंभव । कन्या दत्ता महेशाय गिरींद्रेण महात्मना

他以此真言将她奉献，并说道：“请收纳为妻——奉与伟大的鲁陀罗，奉与商婆（Śambhu），诸神之神。”于是，这位大心的山王将少女许配给大自在天（Maheśa）。

Verse 5

वेद्यां च बहिरानीतौ दंपतीव कमलेक्षणौ । उपवेशितौ बहिर्वेद्यां पार्वतीपरमेश्वरौ

随后，莲目如新婚伴侣般的帕尔瓦蒂与至上自在天（Parameśvara）被引至祭坛外，在祭台旁的地上安坐。

Verse 6

आचार्येणाथ तत्रैव कश्यपेन महात्मना । आह्वानं हवनार्थाय कृतमग्नेस्तदा द्विजाः

当时就在那处，大德导师迦叶波（Kaśyapa）为行火供（havana）而作请唤火神阿耆尼（Agni）之仪；诸位二次生者亦在场同证。

Verse 7

ब्रह्मा ब्रह्मासनगतो बभूव शिवसन्निधौ । प्रवर्तमाने हवन ऋषयश्च विचक्षणाः

梵天端坐于梵天之座，临近湿婆而在；当火供（havana）开始时，诸位明辨的仙圣（ṛṣi）亦齐集会合。

Verse 8

ऊचुः परस्परं तत्र नानादर्शनवेदिनः । वेदवादरताः केचिदवदन्संमतेन वै

在那里，通晓诸多见解的人彼此交谈；又有一些沉迷于吠陀论辩者，依各自所认定的“共许”或权威之说而争论。

Verse 9

एवमेव न चाप्येवमेवमेव न चान्यथा । कार्यमेव न वा कार्यं कार्याकार्यं तथा परे

“正是如此！”——“并非如此！”——“唯当如此！”——“不可别样！”于是有人争辩：“应当去做”，或“未必必做”；又有人争论何者当行、何者不当行。

Verse 10

इत्येवं ब्रुवतां शब्दः श्रूयते शिवसन्निधौ । स्वकीयं मतमास्थाय ह्यब्रुवंस्ते परस्परम् । तत्त्वज्ञानविहीनास्ते केवलं वेदबुद्धयः

他们如此言说之时，其喧哗之声在湿婆面前亦清晰可闻。执著于各自之见，他们彼此争辩。其人缺乏对真实（tattva）的觉知，只具一味依凭吠陀的心智而已。

Verse 11

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा परस्परजयैषिणाम् । प्रहस्य नारदो वाक्यमुवाच शिवसन्निधौ

听到那些彼此求胜之人的言辞，那罗陀轻笑一声，遂在湿婆面前开口说道。

Verse 12

यूयं सर्वे वादिनश्च वेदवादरतास्तथा । मौनमास्थाय भोविप्रा हृदि कृत्य सदाशिवम्

“你们众人皆好辩，又沉迷于吠陀之论争。故而，婆罗门啊，当守持默然；并于心中安立常住吉祥的萨达湿婆为内在所缘，如是安住。”

Verse 13

आत्मानं परमात्मानं पराणां परमं च तत् । येनेदं कारितं विश्वं यतः सर्वं प्रवर्त्तते । यस्मिन्निलीयते विश्वं तस्मै सर्वात्मने नमः

顶礼于那一切之我——既是自我，亦是至上我，为诸高之最；由彼造作此宇宙，万有由彼而起转，终亦归融于彼。

Verse 14

सोऽयमास्तेऽधुना गेहे पर्वतेंद्रस्य भो द्विजाः । मुखादस्यैव संजाताः सर्वे यूयं विचक्षणाः

正是彼者，如今安住于山王之主的居所。噫，二生者啊，你们诸位——虽皆明慧——实由彼之口中而生。

Verse 15

एवमुक्तास्तदा तेन नारदेन द्विजोत्तमाः । उपदेशकरैर्वाक्यैर्बोधितास्ते द्विजोत्तमाः

当时，诸最胜婆罗门既被那罗陀如是开示，便由其劝诫之语而受教觉醒。

Verse 16

वर्त्तमाने च यज्ञे च ब्रह्मा लोकपितामहः । ददर्श चरणौ देव्या नखेंदुं च मनोहरम्

当祭祀进行之时，梵天——诸世界之祖父——得见女神之足，并见其趾甲上可爱如月的清辉。

Verse 17

दर्शनात्स्खलितः सद्यो बभूवांबुजसंभवः । मदनेन समाविष्टो वीर्यं च प्राच्यवद्भुवि

一见此景，莲华所生者（梵天）立刻失措踉跄；为欲爱所侵，遂将其精气洒落于大地。

Verse 18

रेतसा क्षरमाणेन लज्जितोऽभूत्पितामहः । चरणाभ्यां ममर्द्दाथ महद्गोप्यं दुरत्ययम्

当其精液流出时，世界之祖（梵天）羞惭难当；随即以双足踏压，将那重大而难以遮掩的秘密严加守护。

Verse 19

बहवश्चर्षयो जाता वालखिल्याः सहस्रशः । उपतस्थुस्तदा सर्वेताततातेति चाब्रुवन्

于是众多仙圣诞生——瓦拉吉利耶（Vālakhilya）成千上万；他们全都前来，呼喊道：“父亲！父亲！”

Verse 20

नारदेन तदोक्तास्ते वालखिल्याः प्रकोपिना । गच्छंतु बटवो यूयं पर्वतं गंधमादनम्

随后那罗陀含怒对那些瓦拉吉利耶说道：“去吧，你们这些小童子——前往甘达摩达那山！”

Verse 21

न स्थातव्यं भवद्भिश्च भवतां न प्रयोजनम् । इत्येवमुक्तास्ते सर्वे वालखिल्याश्च पर्वतम् । नारदेन समादिष्टा ययुः सर्वे त्वरान्विताः

“你们不应留在此处；此地对你们并无所用。”如此告诫之后，所有瓦拉吉利耶奉那罗陀之命，急速奔赴那座山。

Verse 22

नारदेन ततो ब्रह्माऽश्वासितो वचनैः शुभैः । तावच्च हवनं पूर्णं जातं तस्य महात्मनः

随后那罗陀以吉祥之语安慰梵天；而在那时，那位大德的火供（havana）亦已圆满完成。

Verse 23

महेशस्य तथा विप्राः शांतिपाठपरा बभुः । ब्रह्मघोषेण महता व्याप्त मासीद्दिगंतरम्

同样，婆罗门们专心为摩诃伊湿伐罗诵念安宁祈祷（śānti-pāṭha）；以宏大的吠陀梵音（brahma-ghoṣa），十方虚空尽皆充满。

Verse 24

ततो नीराजितो देवो देवपत्नीभिरुत्तमः । तथैव ऋषिपत्नीभिरर्चितः पूजितस्तथा

随后，那至上的神祇由诸天之妃行灯火礼敬（nīrājana）；同样也受诸仙圣（ṛṣi）之妻的供奉与恭敬礼拜。

Verse 25

तथा गिरीन्द्रस्य मनोरमाः शुभा नीराजयामासुरथैव योषितः । गीतैः सुगीतज्ञविशारदाश्च तथैव चान्ये स्तुतिभिर्महर्षयः

同样，吉祥而妩媚的女子为山王之主行灯火礼敬（nīrājana）；精通妙歌之道者以颂歌赞叹，而其余大圣仙亦以赞词同声称扬。

Verse 26

रत्नानि च महार्हाणि ददौ तेभ्यो महामनाः । हिमालयो महाशैलः संहृष्टः परितोषयन्

而胸怀宏阔的喜马拉雅大山，欣然将极其珍贵的宝珠赐予他们，意在致敬并令其心满意足。

Verse 27

बभौ तदानीं सुरसिद्धसंघैर्वेद्यां स्थितोऽसौ सकलत्रको विभुः । सर्वैरुपेती निजपार्षदैर्गणैः प्रहृष्टचेता जगदेकसुन्दराः

当时，全能的主宰立于祭坛之上，光辉赫奕，随侍者有诸天与悉地众；四方又有自家侍从伽那环绕，心怀欢悦——他显现为宇宙独一的妙美。

Verse 28

एतस्मिन्नंतरे तत्र ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । ऋषिगंधर्वयक्षाश्च येन्ये तत्र समागताः

其间，彼处由梵天与毗湿奴为首的众者到来，并有诸仙、乾闼婆、夜叉及其他已在彼地集会者同至。

Verse 29

सर्वान्समभ्यर्च्य तदा महात्मा महान्गिरीशः परमेण वर्चसा । सद्रत्नवस्त्राभरणानि सम्यग्ददौ च ताम्बूलसुगन्धवार्यपि

于是，大心而光辉无比的吉利沙（湿婆）如法礼敬众人，并恭敬赐予上妙宝珠、衣服与饰物，又施槟榔与芬芳香水。

Verse 30

तदा शिवं पुरस्कृत्याभ्यव जह्रुः सुरेश्वराः । तथा सर्वे मिलित्वा तु ऐकपद्येन मोदिताः

随后，诸天之主以湿婆为前导，恭敬致礼；众人齐集，同心同声而欢喜赞颂。

Verse 31

पंक्तीभूताश्च बुभुर्लिंगिना श्रृंगिणा सह । केचिद्गणाः पृथग्भूता नानाहास्यरसैर्विभुम्

他们又列队而坐，与持林伽的苦行者（林伽因）及有角者（施陵因）同享宴食；而另一些众伽那分作诸队，以种种诙谐戏乐取悦至尊。

Verse 32

अतोषयन्नारदाद्या अनेकालीकसंयुताः । तथा चण्डीगणाः सर्वे बभुजुः कृतभाजनाः

那罗陀等亦皆欢悦，并与众多迦利迦诸众同喜；同样，旃提的一切眷属，既得如法分配其份，便共同享受所献供品。

Verse 33

वैतालाः क्षेत्रपालाश्च बुभुजुः कृतभाजनाः । शाकिनी डाकिनी चैव यक्षिण्यो मातृकादयः

毗陀罗众与圣域守护者（刹特罗波罗，kṣetrapāla）也都依礼受食，供奉周全。沙吉尼、达吉尼、夜叉女（Yakṣiṇī）以及诸母神（Mātṛkā）等亦复如是。

Verse 34

योगिन्योऽथ चतुः षष्टिर्योगिनो हि तथा परे । दश कोट्यो गणानां च कोट्येका च महात्मनाम्

继而有六十四位瑜伽女神（Yoginī），亦有其他诸瑜伽行者。诸眷属神众（gaṇa）多达十俱胝，而大心者（mahātmā）则有一俱胝。

Verse 35

एवं तु ऋषयः सर्वे तथानये विबुधादयः । योगिनो हि मया चान्ये कथिताः पूर्वमेव हि

如是，一切仙圣（ṛṣi）皆然；诸天与其他众亦复以同样方式（在座/受供）。至于其余诸瑜伽行者，我先前确已叙述过了。

Verse 36

योगिन्यश्चैव कथितास्तासां भक्ष्यं वदामि वः । खड्गानां केचिदानीय क्रव्यं पवित्रमेव च

瑜伽女神（Yoginī）亦已述及；今当告汝其所食。或有持剑携来者，亦食其肉，并以之为真正“清净”之物。

Verse 37

भुंजंति चास्थिसंयुक्तं तथांत्राणि बुभुक्षिताः । आनीय केचिच्छीर्षाणि महिषाणां गुरूणि च

她们饥渴难耐，便食肉连骨，亦食其肠腑。又有一些携来沉重的水牛之首，也一并啖食。

Verse 38

तथा केचिन्नृत्यमानास्तदानीं रोरूय्यमाणाः प्रमथाश्चैव चान्ये । केचित्तूष्णीमास्थिता रुद्ररूपाः परेचान्यांल्लोकमानास्तथैव

当时，有的在起舞，有的——诸普罗摩他等——放声嚎叫。又有的默然伫立，现出如鲁陀罗般的形相；还有的同样凝望着另一个世界。

Verse 39

योगिनीचक्रमध्यस्थो भैरवो हि ननर्त च । तथान्ये भूतवेताला मामेत्येवं प्रलापिनः

怖畏尊（Bhairava）立于瑜伽女众之轮的中央，确实起舞。其余诸部多与毗陀罗等走近我身旁，也这般喋喋不休地胡言。

Verse 40

एवं तेषामुद्धवं हि निरिक्ष्य मधुसूदनः । उवाच प्रहसन्वाक्यं शंकरं लोकशंकरम्

摩度苏陀那见他们如此喧扰，便含笑对商羯罗——诸世界的施福者——说道。

Verse 41

एतान्गणान्वारय भो अत्र मत्तांश्च संप्रति । अस्मिन्काले च यत्कार्यं सर्वैस्तत्कार्यमे व च

“请约束这些伽那吧，噢主尊，他们此刻在此已然沉醉。并且此时当行之事——就让众人同心完成那件事。”

Verse 42

पांडित्येन महादेव तस्मादेतान्निवारय । तच्छ्रुत्वा भगवान्रुद्रो वीरभद्रमुवाच ह

“大天啊，因此请以明智的劝诫约束他们。”闻此言，圣尊鲁陀罗便对毗罗跋陀罗说道。

Verse 43

रुद्र उवाच । वारयस्व प्रमत्तांश्च क्षीबांश्चैव विशेषतः । तेनोक्तो वीरभद्रश्च शंभुना परमेष्ठिना

鲁陀罗说道：“当约束那些狂妄失慎者，尤其是醉乱之人。”蒙至上主商婆如是训示，毗罗跋陀罗遂依教奉行。

Verse 44

आज्ञापिताः प्रमत्ताश्च वीरभद्रेण धीमता । प्रमथा वारितास्तेन तूष्णीमाश्रित्य ते स्थिताः

那些狂妄之众受智者毗罗跋陀罗号令；诸普罗摩他被他制止，便依于寂默而静立不动。

Verse 45

निश्चला योगिनीमध्ये भूतप्रमथगुह्यकाः । शाकिन्यो यातुधानाश्च कूष्मांडाः कोपिकर्पटाः

在诸瑜伽尼之中，诸部多、普罗摩他与古希耶迦静然不动；又有沙吉尼、夜都陀那、库湿曼陀等诸凶猛之众。

Verse 46

तथान्ये भूतवेतालाः क्षेत्रपालाश्च भैरवाः । सर्वे शांताः प्रमत्ताश्च बभूवुः प्रमथादयः

其余诸部多与吠陀罗，诸刹特罗波罗与怖罗婆亦复如是——诚然，普罗摩他等一切众皆归于寂静，狂躁尽息。

Verse 47

एवं विस्तारसंयुक्तं कृतमुद्वहनं तदा । हिमाद्रिणा परं विप्राः सुमंगल्यं सुशोभनम्

如是，诸婆罗门啊，当时喜马德里以圆满庄严举行“乌德瓦哈那”之仪——至为吉祥，光辉灿然，令人瞻仰。

Verse 48

चत्वारो दिवसा जाताः परिपूर्णेन चेतसा । हिमाद्रिणा कृता पूजा देवदेवस्य शूलिनः

四日已过，其心圆满专注；喜马德里礼拜诸神之神——执三叉戟的主，殊林。

Verse 49

वस्त्रालंकाराभरणै रत्नैरुच्चावचैस्ततः । पूजयित्वा महादेवं विष्णोर्वचनपरोऽभवत्

随后，他以衣服、饰物、庄严之具及种种珍宝供养大自在天；礼毕，喜马德里专心聆听毗湿奴之言。

Verse 50

लक्ष्मीसमेतं विष्णुं च वस्त्रालंकरणैः शुभैः । पूजयामास हिमवांस्तथा ब्रह्माणमेव च

喜马梵亦以吉祥衣饰供养与吉祥天女拉克什米同在的毗湿奴；同样也礼拜了梵天。

Verse 51

इंद्रं पुरोधसा सार्द्धमिंद्राण्या सहितं विभुम् । तथैव लोकपालांश्च पूजयित्वा पृथक्पृथक्

他又礼拜威能的因陀罗，与其祭司同在，并有因陀罗尼相伴；同样也分别供奉诸方护世神（Lokapāla），各各独立而礼。

Verse 52

तथैव पूजिता चंडी भूतप्रमथगुह्यकैः । वस्त्रालंकरणैश्चैव रत्नैर्नानाविधैरपि । ये चान्य आगतास्तत्र ते च सर्वे प्रपूजिताः

同样，旃提女神亦为诸部众——鬼神（Bhūta）、侍从众（Pramatha）与隐秘神众（Guhyaka）——所礼拜，奉上衣服、饰物与种种宝珠。凡其余到来者，也都一一受到如法的恭敬供养。

Verse 53

एवं तदानीं प्रतिपूजिताश्च देवाश्च सर्वे ऋषयश्च यक्षाः । गंधर्वविद्याधरसिद्धचारणास्तथैव मर्त्त्याप्सरसां गणाश्च

于是当时，一切天神皆受回敬；诸仙圣（Ṛṣi）与夜叉亦然——并且乾闼婆、持明者（Vidyādhara）、成就者（Siddha）、查罗那（Cāraṇa），以及凡人之众与天女阿普萨拉（Apsaras）之群亦同受礼敬。