
本章以三段紧密相连的叙事展开。(一) 舍契(Śacī)劝诸天前往寻见因杀毗湿婆卢波(Viśvarūpa)而染上“梵杀罪”(brahmahatyā)的因陀罗;天众在水中找到他,他独居其中,行苦行而自净。 (二) 随后出现神学与伦理的调停:梵杀罪被拟人化,在布里哈斯帕提(Bṛhaspati)指引下,将其“分担”为四份,分别归于大地(kṣamā/pṛthivī)、树木、众水与妇女。由此因陀罗得以恢复祭祀与王权之位,宇宙秩序再度平衡,诸元素、五谷与人心皆得吉祥。 (三) 叙事转向特瓦什特里(Tvāṣṭṛ)的悲恸与苦行;梵天(Brahmā)赐福后,弗栗陀罗(Vṛtra)诞生,成为威胁世界的强敌。诸天缺乏兵器,被命去求达提奇(Dadhīci)仙人的骨以铸武;对伤害婆罗门的忧惧,以正法推理(ātātāyin 之理)化解,达提奇遂自愿入三摩地,舍身成就众生安宁。
Verse 1
। लोमश उवाच । ततः शची तान्प्रोवाच वाचं धर्मार्थसंयुताम् । मा चिंता क्रियतां देवा बृहस्पतिपुरोगमः
罗摩沙说道:于是舍支以契合正法与实益之言告诸众:“诸天莫忧,当以布里哈斯帕提为前导而前行。”
Verse 2
गच्छत त्वरिताः सर्वे शक्रं द्रष्टुं विचक्षणाः । ब्रह्महत्याभिभूतोऽसौ यत्रास्ते सुरसत्तमः
诸位智者当速往,去瞻礼释迦罗(因陀罗)。那位天中最胜者为梵杀罪(brahmahatyā)所压,仍停驻于彼处。
Verse 3
बहूनां कारणेनैव विश्वरूपे हि मंदधीः । हतस्तेन महेंद्रेण सर्वैः सोऽपि निराकृतः
确因诸多缘由,毗湿瓦卢帕(Viśvarūpa)慧识迟钝,被那摩诃因陀罗(Mahendra)所杀;而他亦为众人所摒弃。
Verse 4
तस्मात्सर्वैर्भवद्भिश्च गंतव्यं यत्र स प्रभुः । अवज्ञा हि कृता पूर्वं महेंद्रेण तवानघ
是故,诸位当往彼主所在之处。无垢者啊,先前摩诃因陀罗(Indra)确曾行轻慢之举。
Verse 5
अवज्ञामात्रक्षुबंधेन त्वया शप्तः पुरंदरः । तथैव शापितश्चासि मया त्वं हि बृहस्पते
只因轻慢所生的一缕怨结,你曾诅咒普兰达罗(因陀罗)。同样地,婆罗诃斯波提(Bṛhaspati)啊,你也被我所诅咒。
Verse 6
निरस्तोऽपि हि तस्मात्त्वमवसानपरो भव
故而,纵使你已被摒弃,也当坚守至终,将此事贯彻完成。
Verse 7
यथा मदर्थमानीतौ शक्रे जीवति तावुभौ । त्वयि जीवति भो ब्रहमन्कार्यं तव करिष्यति
正如那二人因我之故在释迦罗(因陀罗)尚存之时得以保全;同样地——只要你尚在世,婆罗门啊——你的所求之事必将成就。
Verse 8
कोऽपि सौभाग्यवांल्लोके तव क्षेत्रे जनिष्यति । पुत्रं विख्यातनामानमत्रनैवास्ति संशयः
在此世间,必有一位有福之人将生于你那神圣之域;并且就在此处,将诞生一位名声显赫之子——对此毫无疑惑。
Verse 9
गच्छ शीघ्रं सुरैःसार्द्धं शक्रमानय म चिरम् । प्रयासि त्वरितो नो चेत्पुनः शापं ददामि ते
速与诸天同往,勿得迟延,将释迦罗(因陀罗)带来。若你不即刻启程,我将再度降下诅咒于你。
Verse 10
शच्योक्तं वचनं श्रुत्वा सुरैः सार्द्धं जगाम सः । पुरंदरं गताः सर्वे ब्रह्महत्याभिपीडितम्
听闻舍契(Śacī)所言之后,他便与诸天同去。众人皆趋近普兰达罗(因陀罗),其正为杀婆罗门之罪所苦。
Verse 11
सरसस्तीरमासाद्य ते शक्रं चाभ्यवादयन् । दृष्टाः शक्रेम ते सर्वे तदा ह्यप्सु स्थितेन वै
抵达湖岸后,他们向释迦罗致敬礼拜。其时,确在水中停驻的释迦罗,已看见他们众人。
Verse 12
उवाच देवानेदेवेशः कस्माद्यूयमिहागताः । अहं हि पातकग्रस्तो ब्रह्महत्यापरिप्सुतः । अप्सु तिष्ठामि भो देवा एकाकी तपसान्वितः
诸天之主对诸神说道:“你们为何来到此处?我为罪垢所缠,又被杀婆罗门之重罪所追逼。诸神啊,我独自住于水中,修持苦行(tapas)。”
Verse 13
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सर्वे देवाः शतक्रतोः । ऊचुर्विह्वलिता एनं देवराजानमद्भुतम्
听到他的话,属于释多迦罗都(因陀罗)的诸神都惊惶不安,便对那位奇妙的天王开口说道。
Verse 14
एतादृशं न वाच्यं ते परेषामुपकारतः । कृतं त्वयैव यत्कर्म विश्वरूपवधादिकम्
“为众生之利,你不应如此言说。那已作之业——如诛杀毗湿婆卢波——确是由你亲自所为。”
Verse 15
विश्वकर्मसुतेनैव कृतं याजनमद्भुतम् । येन देवाः क्षयं यांति ऋषयोऽपि महाप्रभाः
毗湿伐羯摩之子曾举行一场惊人的祭祀(yajña);凭此祭仪,连诸天也趋于败亡,连大威德的仙圣亦受其牵动。
Verse 16
तस्माद्वतस्त्वया देव परेषामुपकारतः । ततः सर्वे वयं प्राप्तास्त्वां नेतुममरावतीम्
因此,哦天神,你被拣选乃为众生之利与护持。故而我们众神来到此处,要引你前往阿摩罗伐底——不死者之城。
Verse 17
एवं विवदमानेषु देवेषु च तदाऽब्रवीत् । ब्रह्महत्या त्वरायुक्ता देवेंद्रं वरयाम्यहम्
诸天正如此争辩之时,梵杀罪(Brahmahatyā)因急迫而开口道:“我选择天帝因陀罗(Devendra/Indra)为我的所向之处。”
Verse 18
तदा बृहस्पतिर्वाक्यमुवाच सहसैव तु
于是,布里哈斯帕提(Bṛhaspati)立刻开口说道。
Verse 19
बृहस्पतिरुवाच । वासार्थं च करिष्यामः स्थानानि तव सांप्रतम् । प्रसांत्विता तदा हत्या देवैस्तत्कार्यगौरवात्
布里哈斯帕提说道:“如今我们将为你安排适合居住的处所。”于是诸天念及此事之重大,便安抚了梵杀罪(Brahmahatyā),使其平息。
Verse 20
विमृश्य सर्वे विभजुश्चतुर्द्धा हत्यां सुरास्ते ऋषयो मनीषिणः । यक्षाः पिशाचा उरगाः पतंगास्तथा च सर्वे सुरसिद्धचारणाः
众人深思商议后,将梵杀罪(Brahmahatyā)分为四分:诸天与睿智的仙圣(ṛṣi),以及夜叉(yakṣa)、毗舍遮(piśāca)、蛇类(uraga)、飞鸟,并一切苏罗(sura)、悉达(siddha)与查罗那(cāraṇa)。
Verse 21
आदौ क्षमां प्रति तदा ऊचुः सर्वे दिवौकसः । हे क्षमेंऽशस्त्वया ग्राह्यो हत्यायाः कार्यसिद्धये
起初,诸天众生对刹摩(Kṣamā)说道:“噢,刹摩啊,为使此必要之事得以成就,你当承受梵杀罪(Brahmahatyā)的一分。”
Verse 22
सुराणां तद्वचः श्रुत्वा धरित्री कंपिताऽवदत् । कथं ग्राह्ये मया ह्यंशो हत्यायास्तद्विमृश्यताम्
大地女神达丽特丽听闻诸天之言,战栗而答曰:“我怎能承受梵杀罪(Brahmahatyā)的一分?愿诸位如理审思。”
Verse 23
अहं हि सर्वभूतानां धात्री विश्वं धराम्यहम् । अपवित्रा भविष्यामि एनसा संवृता भृशम्
“我乃一切众生之养育者,承载整个世界;若我担受此事,必将不净,被罪垢重重覆蔽。”
Verse 24
पृथ्वयास्तद्वचनं श्रुत्वा बृहस्पतिरुवाच ताम् । मा भौषीश्चारुसर्वांगि निष्पापासि न चान्यथा
闻大地之言,布里哈斯帕提对她说道:“莫惧,肢体端美者;汝本无罪,确乎如此。”
Verse 25
यदा यदुकुले श्रीमान्वासुदेवो भविष्यति । तदा तत्पदविन्यासान्नष्पापा त्वं भविष्यसि
“当光辉的婆苏提婆生于夜度族之时,彼时因其圣足踏于汝上,汝将脱离罪垢。”
Verse 26
कुरु वाक्यं त्वमस्माकं नात्र कार्या विचारणा
“当奉行我等之命;此事不必再作思量。”
Verse 27
इत्युक्ता पृथिवी तेषां निष्पापा साकरोद्वचः । ततो वृक्षान्समाहूय सर्वे देवाऽब्रुवन्वचः
大地听闻他们如此陈说,遂离罪清净,允从其言。于是诸天召集众树,对它们宣说神圣之语。
Verse 28
हत्यांशो हि ग्रहीतव्यो भवद्भिः कार्यसिद्धये । एवमुक्ताऽब्रुवन्वबृक्षा देवान्सर्वे समागताः
“为使所求之事得以成就,你们须承担一分‘hatyā’——杀害之罪。”诸树闻此,凡已聚集者皆向诸天答言。
Verse 29
वयं सर्वे तथा भूतास्तापसानां फलप्रदाः । तदा हत्यान्विताः सर्वे भविष्यंति तपस्विनः
“我等皆为赐果于苦行者之众生。若我等与‘hatyā’相连,则一切修苦行者都将受染污。”
Verse 30
पापिनो हि महाभागास्तस्मात्सर्वं विमृश्यताम् । तदा पुरोधसा चोक्ताः सर्वे वृक्षाः समागताः
“如此一来,诸位有福者便将成有罪之众,故当周详思量一切。”当时依祭司之言,诸树悉皆聚集。
Verse 31
मा चिंता क्रियतां सर्वैः प्रसादाच्च शतक्रतोः । छेदिताश्चैव सर्वे वै ह्यनेकांशत्वमागताः
“诸位勿忧;蒙沙塔克拉图(因陀罗)之恩,你们必得安稳。纵被砍伐,你们也将化为多分,枝条繁衍。”
Verse 32
ततो विटपिनो नित्यं यूयं सर्वे भविष्यथ । इत्युक्तास्ते तदा सर्वेगृह्णन्हत्यां विभागशः
“从此以后,你们众人将永远成为枝繁叶茂之树。”他们听罢此言,便各自按所分之份领受了“hatyā(杀罪)”。
Verse 33
ततो ह्यपः समाहूय ऊचुः सर्वे दिवौकसः । अद्भिश्च गृह्यतामद्य हत्यांशः कार्यसिद्धये
于是诸天召来众水,说道:“为使所求之事得以成就,今日也当由众水承受一份‘hatyā(杀罪)’。”
Verse 34
तदा ह्यापो मिलित्वाथ ऊचुः सर्वाः पुरोधसम् । यानि कानि च पापानि तथा दुश्चरितानि च
当时众水汇聚一处,对祭司说道:“无论何等罪过,亦无论何等恶行……”
Verse 35
अस्मत्संपर्कसंबंधात्स्नानशौचाशनादिभिः । पुनंति प्राणिनः सर्वे पापेन परिवेष्टिताः
“因与我们接触相连——以沐浴、洁净、饮用等诸行——一切众生纵被罪垢缠裹,亦得清净。”
Verse 36
तासां वचनमाकर्ण्य बृहस्पतिरुवाच ह । मा भयं क्रियतामाप एनसा दुस्तरेण हि
婆罗诃斯波提听了他们的话,说道:“莫要畏惧,诸水啊;因为你们与一种确实难以超越的罪垢相连。”
Verse 37
आपः पुनंतु सर्वेषां चराचरनिवासिनाम् । तदा स्त्रियः समाहूय बृहस्पतिरुवाच ह
“愿此水净化一切众生,无论动者或不动者。”于是,祭主大仙召集众女子而言。
Verse 38
अद्यैव ग्राह्ये हत्यांशः सर्वकार्यार्थसिद्धये । निशम्य तद्गुरोर्वाक्यमूचुः सर्वाश्चयोपितः
“今日且受此杀业之分,以成全一切所求。”众女闻此尊师之言,皆惊异而对。
Verse 39
पापमाचरते योषा तेन पापेन नान्यथा । लिप्यंते बहवः पक्षा इति वेदानुशासनम्
“女子若造罪,唯彼自染污,非由他故;多方亦受染。”此乃吠陀之教诫。
Verse 40
श्रुतमस्ति न ते किंचिद्धेपुरोधो विमृश्यताम् । योषिद्भिः प्रोच्यमानोऽपि उवाचाथ बृहस्पतिः
“祭司啊,此事汝岂未曾闻?且深思之。”虽被众女质问,祭主大仙仍复言道。
Verse 41
मा भयं क्रियतां सर्वाः पापादस्मात्सुलोचनाः । भविष्याणां तथान्येषां भविष्यति फलप्रदः । हत्यांशो यो हि सर्वासां यथाकामित्वमेव च
“美目者啊,切勿畏惧此罪。于未来世,此将为你等及他人带来果报。此杀业之分,实将赐予随心所欲之恩典。”
Verse 42
एवमंशाश्च त्यायाश्चत्वारः कल्पिताः सुरैः । निवासमकरोत्सद्यस्तेषुतेषु द्विजोत्तमाः
于是,诸天制定了四分及其相应的分配;刹那之间,噢最胜的两次生者,他们便各自安住于那些相应的住处。
Verse 43
निष्पापो हि तदा जातो महेंद्रो ह्यभिषेचितः । देवपुर्यां सुरगणैस्तथैव ऋषभिः सह
其时,摩诃因陀罗(因陀罗)离罪清净,并受灌顶加冕;在诸天之城,由众神之众,与诸仙圣者一同为之举行。
Verse 44
शच्या समेतो हि तदा पुरंदरो बभूव विश्वाधिपतिर्महात्मा । देवैः समेतो हि महानुभावैर्मुनीश्वरैः सिद्धगणैस्तदानीम्
其时,普兰达罗(因陀罗)偕同舍支(Śacī),成为大魂之尊、宇宙之主;当时又为威德诸天、诸牟尼之王与悉地众所环绕。
Verse 45
तदाग्नयः शोभना वायवश्च सर्वे ग्रहाः सुप्रभाः शांतियुक्ताः । जाताः सद्यः पृथिवी शोभमाना तथाद्रयो मणिप्रभवा बभूवुः
其时,诸火皆成吉祥,诸风亦复和柔;一切行星光辉灿然,具足安宁。顷刻之间,大地焕然发光,群山亦如宝珠之辉的泉源。
Verse 46
प्रसन्नानि तथा ह्यासन्मनांसि च मनस्विनाम्
由是,诸高贵大心者之心念皆得澄然安定,充满欢喜。
Verse 47
नद्यश्चामृतवाहिन्यो वृक्षा ह्यासन्सदाफलाः । अकृष्टपच्यौषधयो बभूवुश्चमृतोपमाः
诸河奔流,宛如载着甘露;诸树常年果实累累。即便不经耕作而自熟的药草,也仿佛与不死甘露无异。
Verse 48
ऐकपद्येन सर्वेषामिंद्रलोकनिवासिनाम् । बभूव परमोत्साहो महामोदकरस्तथा
仅凭那一句话,凡居于因陀罗天界者皆被至高的振奋所摄,大欢喜随之生起。
Verse 49
लोमश उवाच । एतस्मिन्नंतरे त्वष्टा दृष्ट्वा चेंद्रमहोत्सवम् । बभूव रुषि तोऽतीव पुत्रशोकप्रपीडितः
罗摩沙说道:其间,工巧神特瓦什特利见因陀罗盛大庆典,因丧子之痛所逼,遂极其愤怒。
Verse 50
जगाम निर्वेदपरस्तपस्तप्तुं सुदारुणम् । तपसा तेन संतुष्टो ब्रह्मा लोकपितामहः
他为厌离所胜,前去修行极其严酷的苦行。以此苦行之力,梵天——诸世界之祖父——心生欢喜。
Verse 51
त्वष्टारमब्रवीत्तुष्टो वरं वरय सुव्रत । तदा वव्रे वरं त्वष्टा सर्वलोकभयावहम् । वरं पुत्रो हि दात्वोय देवानां हि भयावहः
梵天欢喜,对特瓦什特利说道:“善持誓戒者啊,择取一愿。”于是特瓦什特利求取令诸界战栗之愿:“赐我一子,使其成为诸天之怖畏。”
Verse 52
तथेति च वरो दत्तो ब्रह्मणा परमेष्ठिना । वरदानात्सद्य एव बभूव पुरुषस्तदा
至上之主梵天说道:“如是。”遂赐下恩愿;因那赐福,当下便有一位男性之身立刻出现。
Verse 53
वृत्रनामांकितस्तत्र दैत्यो हि परमाद्भुतः । धनुषां शतमात्रं हि प्रत्यहं ववृधेऽसुरः
其处出现一位极其奇异的达底耶,名号为“弗栗陀罗”(Vṛtra)。那阿修罗每日增长百弓之长。
Verse 54
पातालान्निर्गता दैत्या ये पुराऽमृतमंथने । घातिताः सुरसंघैश्च भृगुणा जीवितास्त्वरात्
那些先前在搅乳海求甘露时自帕塔拉(Pātāla)涌出的达底耶,虽被诸天军众所诛,却被圣仙婆利古(Bhṛgu)迅速复生。
Verse 55
सर्वं महीतलं व्याप्तं तेनैकेन महात्मना
仅凭那一位大能者,整个大地表面尽被遍满而压覆。
Verse 56
तदा सर्वेऽपि ऋषयो वध्यमानास्तपस्विनः । ब्रह्माणं त्वरिताः सर्वे ऊचुर्व्यसनमागतम्
当时一切苦行圣仙遭受袭击与杀戮,便急速同往梵天之前,禀告说大祸已临于他们。
Verse 57
तथा चेंद्रादयो देवा गंधर्वाः समरुद्गणाः । ब्रह्मणा कथितं सर्वं त्वष्टुश्चैतच्चिकीर्षितम्
同样,因陀罗与诸天神——连同乾闼婆与摩鲁特诸众——都由梵天(Brahmā)告知一切,包括工巧神特瓦什特里(Tvaṣṭṛ)欲成就之事。
Verse 58
भवद्वधार्थं जनितस्तपसा परमेण तु । वृत्त्रोनाम महातेजाः सर्वदैत्यापिधो महान्
为毁灭你们,凭借至上的苦行(tapas),诞生了一位大威光者,名为弗利特罗(Vṛtra)——光辉赫奕——成为一切代底耶(Daitya)广大之庇护与归依。
Verse 59
तथापि यत्नः क्रियतां यथा वध्यो भवेदसौ । निशम्य ब्रह्मणो वाक्यमूचुर्द्देवाः सवासवाः
“即便如此,也当竭力设法,使他成为可被诛灭者。”听闻梵天之言,诸天神与因陀罗一同开口作答。
Verse 60
देवा ऊचुः । यदा इंद्रो हि हत्याया विमुक्तः स्थापितो दिवि । तदास्माभिरकार्यं वै कृतमस्ति दुरासदम्
诸天神说道:“当因陀罗脱离杀戮之罪、复归天界之位时,那时我们确实造作了不当之举——难以挽回、难以解除。”
Verse 61
शस्त्राण्यस्त्राण्यनेकानि संक्षिप्तानि ह्यबुद्धितः । दधीच स्याश्रमे ब्रह्मन्किं कार्यं करवामहे
诸般兵器与神授之阿斯特拉(astra),我们竟因无明而堆置于达提奇(Dadhīci)仙人的道场。噢,梵天啊,如今我们当作何举?
Verse 62
तच्छ्रुत्वा प्रहसन्वाक्यं देवान्ब्रह्मा तदाऽब्रवीत् । चिरं स्थितानि विज्ञायागच्छध्वं तानि वै सुराः
听闻此言,梵天含笑对诸天说道:“既知那些兵器久留彼处,诸位苏罗,当往取回。”
Verse 63
गत्वा देवास्तदा सर्वे नापश्यन्स्वं स्वमायुधम् । पप्रच्छुश्च दधीचिं ते सोऽवादीन्नैव वेद्भयहम्
诸天前往彼处,却不见各自的兵器。于是他们询问达提奇仙人;他答道:“我并不知晓。”
Verse 64
पुनर्ब्रह्माणमागात्य ऊचुः सर्वे मुनेर्वचः
于是他们再度回到梵天前,将仙人的话一一禀告。
Verse 65
ब्रह्मोवाच तदा देवान्सर्वेषां कार्यसिद्धये । तस्यास्थीन्येव याचध्वं प्रदास्यति न संशयः
梵天于是对诸天说道:“为成就众人的所求,只向他求其骨骸;他必定施与,毫无疑虑。”
Verse 66
तच्छ्रुत्वा ब्राह्मणो वाक्यं शक्रो वचनमब्रवीत्
听罢婆罗门之言,释迦(因陀罗)随即开口答复。
Verse 67
विश्वरूपो हतो देव देवानां कार्यसिद्धये । एक एव तदा ब्रह्मन्पापिष्ठोऽहं कृतः सुरैः
噢,神明啊,为成就诸天之事,毗湿瓦卢帕被诛;然而,噢婆罗门,当时诸天却令我一人独担最重之罪。
Verse 68
तथा पुरोधसा चैव निःश्रीकस्तत्क्षणात्कृतः । दिष्ट्या परमया चाहं प्रविष्टो निजमंदिरम्
同样地,我也被自己的祭司在那一刻夺去光辉;然而凭至上的福分,我仍得以进入自己的宫殿。
Verse 69
दधीचं घातयित्वा वै तस्यास्थीनि बहून्यपि । अस्त्राणि तानि भगवन्कृतानि ह्यशुभानि वै
使达提迦被杀,又取其多根骨骸之后,那些兵器便被铸成——噢主宰——而它们确实染着不祥之垢。
Verse 70
त्वष्ट्रा हि जनितो यो वै वृत्रो नामैष दैत्यराट् । कथं तं घातयाम्येवं सततं पापभीरुणा । शक्रेणोक्तं निशम्याथ ब्रह्मा वाक्यमुवाच ह
此弗栗陀——诸达那婆之王——确由工巧神特瓦什特里所生。我这常惧罪业之人,怎能如此杀他?听罢释迦罗之言,梵天遂开口答道。
Verse 71
अर्थशास्त्रपरेणैव विधिना तमबोधयत् । आततायिनमायांतं ब्राह्मणं वा तपस्विनम् । हंतुकामं जिघांसीयान्न तेन ब्रह्महा भवेत्
他以立国之术与法度为据而教诲道:“纵有来犯之凶徒——即便是婆罗门或苦行者——怀杀意而至,也当击之至死;由此并不成为杀婆罗门之罪人。”
Verse 72
इन्द्र उवाच । दधीचस्य वधाद्ब्रह्मन्नहं भीतो न संशयः । तस्माद्ब्रह्मवधात्सत्यं महदेनो भविष्यति
因陀罗说道:“噢,婆罗门啊,我因杀害达提奇而心生恐惧,毫无疑问。因此,杀害婆罗门之罪,确会招致重大罪业。”
Verse 73
अतो न कार्यमस्माभिर्ब्राह्मणानां तु हेलनम् । हेलनाद्बहवो दोषा भविष्यंति न चान्यथा
“因此,我们切不可轻慢婆罗门;由轻慢必定生出诸多过失——绝无他果。”
Verse 74
अदृष्टं परमं धर्म्यं विधिना परमेण हि । कर्तव्यं मनसा चैवं पुरुषेण विजानता
“诚然,至上的正法之道——纵使其果报未可见——也当依最高法则而行;明辨之人应先于心中立志,而后付诸实行。”
Verse 75
निःस्पृहं तस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा ब्रह्मा ह्युवाच तम् । शक्रस्वबुद्ध्यावर्तस्व दधीचिं गच्छ सत्वरम्
婆罗摩听见他那无私之言,便对他说:“噢,释迦罗啊,依你自己的决心回去;速往达提奇处。”
Verse 76
याचस्व तस्य चास्थीनि दधीचेः कार्यगौरवात् । गुरुणा सहितः शक्रो देवैः सह समन्वितः
“因任务重大,你当去请求达提奇的骸骨。”于是释迦罗(因陀罗)与其师尊同往,并有诸天随侍,一同启程。
Verse 77
तथेति गत्वा ते सर्वे दधीचस्याश्रमं शुभम् । नानासत्त्वसमायुक्तं वैरबावविवर्जितम्
众人说道“如是”,便一同前往达提奇(Dadhīci)圣者吉祥的精舍;其中汇聚诸多有情众生,却全然没有敌意与怨恨之气。
Verse 78
मार्जारमूषकाश्चैव परस्परमुदान्विताः । ऐकपद्येन सिंहाश्च गजिन्यः कलभैः सह
在那里,连猫与鼠也相亲相和;狮子亦无嗔敌而行,母象与幼象同住安泰自在。
Verse 79
तथा जात्यश्च विविधाः क्रीडायुक्ताः परस्परम् । नकुलैः सह सर्पाश्च क्रीडायुक्ताः परस्परम्
同样,诸多不同的物类彼此嬉戏;甚至群蛇也与獴(nakula)一同相戏,相安无争。
Verse 80
एवंविधान्यनेकानि ह्यश्चर्याणि तदाश्रमे । पश्यंतो विबुधाः सर्वे विस्मयं परमं ययुः
那座精舍中呈现出如此种种奇瑞;诸天众见之,皆心神震动,惊叹至极。
Verse 81
अथासने मुनिश्रेष्ठं ददृशुः परमास्थितम् । तेजसा परमेणैव भ्राजमानं यथा रविम्
随后他们见到最胜牟尼安坐其座,安住于至上的定境;以无上光辉灿然照耀,如同太阳。
Verse 82
विभावसुं द्वितीयं वा सुवर्चसहितं तदा । यथा ब्रह्मा हि सावित्र्या तथासौ मुनिसत्तमः
当时,那位最胜仙人显现如第二位毗婆婆苏(火神),伴随灿然光辉——正如梵天有娑维特丽侍侧,他亦如是。
Verse 83
तं प्रणम्य ततो देवा वचनं चेदमब्रुवन् । त्वं दाता त्रिषु लोकेषु त्वत्सकाशमिहगताः
诸天向他顶礼后说道:“你在三界中以施与者著称;因此我们来到此处,亲至你前。”
Verse 84
निशम्य वचनं तेषां देवानां भुनिरब्रवीत् । किमर्थ मागताः सर्वे वदध्वं तत्सुरोत्तमाः
仙人听罢诸天之言,便说道:“你们众人为何而来?请告知我,诸神之最胜者啊。”
Verse 85
प्रयच्छामि न संदेहो नान्यथा मम भाषितम् । तदोचुः सहिताः सर्वे दधीचिं स्वार्थकामुकाः
他说:“我必施与——毫无疑虑;我所言决不更改。”于是众神齐声对达提奇说道,希求成就各自所愿。
Verse 86
भयभीता वयं विप्र भवद्दर्शनकांक्षिणः । त्रातारं त्वां समाकर्ण्य ब्रह्मणा नोदिता वयम्
婆罗门啊,我们因恐惧而来,渴望得见你的圣容。听闻你是我们的救护者,我们在梵天的催促下前来亲近你。
Verse 87
सम्प्राप्ता विद्धि तत्सर्वं दातुमर्होऽथ सुव्रत
当知我等正为此目的而圆满来到;因此,噢具清净善誓者,你堪当尽皆施与。
Verse 88
निशम्य वचनं तेषां किं दातव्यं तदुच्यताम्
闻其言后,(他)说道:“当施与何物?请明言之。”
Verse 89
ततो देवाब्रुवन्विप्र दैत्यानां निधनायनः । शस्त्रनिर्माणकार्यार्थं तवास्थीनि प्रयच्छ वै
于是诸天说道:“婆罗门啊,为灭除达伊提耶众,请实赐汝之骸骨,以便铸造兵器。”
Verse 90
प्रहस्योवाच विप्रर्षिस्तिष्ठध्वं क्षणमेव हि । स्वयमेव त्वहं देवास्त्यक्ष्याम्यद्य कलेवरम्
仙者含笑而曰:“汝等且在此稍候片刻。诸天啊,我今日本自当舍此身躯。”
Verse 91
इत्युक्त्वा तानथो पत्नीं समाहूय सुवर्चसम् । प्रोवाच स महातेजाः श्रृणु देवी शुचिस्मिते
如是告彼等后,遂召来其光辉灿然之妻。那大威光者曰:“听我言,女神啊,清净微笑者。”
Verse 92
अस्थ्यर्थं याचितो देवैस्त्यजाम्येतत्कलेवरम् । ब्रह्मलोकं व्रजाम्यद्य परमेण समाधिना
应诸天为求我之骸骨而请,我舍此身。今日我以至上三摩地,往生梵天界(Brahmaloka)。
Verse 93
मयि याते ब्रह्मलोकं त्वं स्वधर्मेण तत्र माम् । प्राप्स्यस्येव न संदेहो वृथा चिन्तां च मा कृथाः
我既往梵天界,你亦依自家之法(dharma),必能于彼得见于我,毫无疑虑。莫以无益之忧而自伤。
Verse 94
इत्युक्त्वा तां स्वपत्नीं स प्रेषयामास चाश्रमम् । ततो देवाग्रतो विप्रः समाधिमगमत्तदा
如是告其妻后,便遣她归于精舍(āśrama)。继而在诸天之前,那婆罗门入于三摩地。
Verse 95
समाधिना परेणैव विसृज्य स्वं कलेवरम् । ब्रह्मलोकं गतः सद्यः पुनर्नावर्तते यतः
唯以彼至上三摩地,舍其身躯,即刻往梵天界——自彼不复再返。
Verse 96
दधीचिनामा मुनिवृंदवर्यः शिवप्रियः शिवदीक्षाभियुक्तः । परोपकारार्थमिदं कलेवरं शीघ्रं स विप्रोऽत्यजदात्मना तदा
其时,达提奇(Dadhīci)大圣——诸牟尼中之最胜,深为湿婆所爱,安住于湿婆灌顶(dīkṣā)之行——为利他故,以自愿之力迅速舍此身躯。