Adhyaya 13

Verse 1

लोमश उवाच । ततस्ते गर्ज्जमानाश्च आक्षिपंतः सुरान्रणे । शतक्रतुप्रमुख्यांस्तन्महाबलपराक्रमान्

罗摩沙（Lomaśa）说道：随后他们咆哮着在战场上猛攻诸天——那些威力与勇武兼备者，以沙塔克拉图（因陀罗）为首。

Verse 2

विमानमारुह्य तदा महात्मा वैरोचनिः सर्वबलेन सार्द्धम् । दैत्यैः समेतो विविधैर्महाबलैः सुरान्प्रदुद्राव महाभयावहम्

当时，大魂者毗罗遮尼（Vairocani）登上天车（vimāna），率领全军；又有众多强大的阿修罗随行，他驱迫诸天溃逃，令大恐怖弥漫四方。

Verse 3

स्वानि रूपाणि बिभ्रंतः समापेतुः स हस्रशः । केचिद्व्याघ्रान्समारूढा महिषांश्च तथा परे

他们各自显现本来形貌，成千上万地聚集而来；有的骑虎，有的骑水牛。

Verse 4

अश्वान्केचित्समारूढा द्विपान्केचित्तथा परे । सिंहांस्तथा परे रूढाः शार्दूलाञ्छरभांस्तथा

有的骑马，有的骑象；还有的骑狮，亦骑虎，甚至骑乘舍罗婆（śarabha）。

Verse 5

मयूरान्राजहंसांश्च कुक्कुटांश्च तथा परे । केचिद्धयान्समारूढा उष्ट्रानश्वतरानपि

另一些骑着孔雀、王天鹅，甚至公鸡；有的跨上骏马，也骑骆驼与骡子。

Verse 6

गजान्खरान्परे चैव शकटांश्च तथा परे । पादाता बहवो दैत्याः खङ्गशक्त्यृष्टिपाणयः

另一些拥有大象与驴，还有的驾着车。许多底提耶徒步作战，手执宝剑、投枪与长矛。

Verse 7

परिघायुधिनः पाशशूलमुद्गरपाणयः । असिलोमान्विताः केचिद्भुशुंडीपरिघायुधाः

有的以铁棍为兵器；有的执绳索、三叉戟与铁锤。有的身披如剑锋般的铁甲；有的手持bhuśuṇḍī与沉重铁棒为武器。

Verse 8

हयनागरथाश्चान्ये समारूढाः प्रहारिणः । विमानानि समारूढा बलिमुख्याः सहस्रशः

另一些骑着马、象与战车，猛烈出击；而以婆利为首的诸多统领，成千上万，也登上了vimāna天车。

Verse 9

स्पर्द्धमानास्ततान्योन्यं गर्जंतश्च मुहुर्मुहुः । वृषपर्वा ह्युवा चेदं बलिनं दैत्यपुंगवम्

他们彼此争胜，屡屡咆哮。弗利沙帕尔梵与其他年轻首领向婆利致言——这位在达那婆中如雄牛般强盛者。

Verse 10

त्वया कृतं महाबाहो इंद्रेण सह संगमम् । विश्वासो नैव कर्तव्यो दुर्हृदा च कथंचन

噢，臂力雄伟者，你已与因陀罗结盟；然对心怀敌意之人，切莫以任何方式寄托信任。

Verse 11

ऊनेनापि हि तुच्छेन वैरिणापि कथंचन । मैत्री बुद्धिमता कार्या आपद्यपि निवर्तते

即便对方卑微渺小——甚至是仇敌——智者亦可结交为友；因为在灾厄之时，此友谊能使危难退却。

Verse 12

न विश्वसेत्पूर्वविरोधिना क्वचित्पराजिताः स्मोऽथ बले त्वयाधुना । पुराणदुष्टाः कथमद्य वै पुनर्मंत्रं विकर्तुं न च ते यतेरन्

切莫信任昔日的对手。我们曾一度败北，而今凭你的威力而坚立。那些自古以来的恶徒，今日岂会不再竭力颠覆我们的谋议与筹划？

Verse 13

इत्यूचुस्ते दुराधर्षा योद्धुकामा व्यवस्थिताः । ध्वजैश्छत्रैः पताकैश्च रणभूमिममंडयन्

于是，那些不可摧折的勇士如此言毕，列阵而立，渴望交战；以旌旗、华盖与幡幢装点了战场。

Verse 14

चामरैश्च दिशः सर्वा लोपितं च रणस्थलम् । तथा सर्वे सुरास्तत्र दैत्यान्प्रति समुत्सुकाः

以牦牛尾拂（chāmara）挥动之间，四方仿佛被遮蔽，战场亦显朦胧。其处，诸天神皆急欲迎战阿修罗族（代提耶）。

Verse 15

पीत्वामृतं महाभागा वाहान्यारुह्य दंशिताः । गजारूढो महेंद्रोपि वज्रपाणिः प्रतापवान् । सूर्यश्चोच्चैः श्रवारूढो मृगा रूढश्च चन्द्रमाः

诸位有福者饮下甘露，登上各自坐骑，披甲执兵，严阵以待。大因陀罗亦威德炽盛，执金刚杵者，乘象而行。苏利耶乘乌恰伊赫施罗婆，旃陀罗则乘鹿。

Verse 16

छत्रचामरसंवीताः शोभिता विजयश्रिया । प्रणम्य विष्णुं ते सर्व इंद्राद्या जयकांक्षिणः

华盖与牦尾拂尘环绕其侧，胜利之瑞光照耀其身；众人——因陀罗等诸天——皆向毗湿奴顶礼，渴求凯旋。

Verse 17

ते विष्णुना ह्यनुज्ञाता असुरान्प्रति वै रुषा । असुराश्च महाकाया भीमाक्षा भीमविक्रमाः

蒙毗湿奴准许，他们怀着忿怒向阿修罗进军。阿修罗亦身躯魁伟，目光凶怖，威力骇人。

Verse 18

तेषां बोरमभूद्युद्धं देवानां दानवैः सह । तुमुलं च महाघोरं सर्वभूतभयावहम्

于是诸天与檀那婆之间的战争爆发——喧嚣震天，极其可怖，使一切众生心生恐惧。

Verse 19

शरधारान्वितं सर्वं बभूव परमाद्भुतम् । ततश्च टचटाशब्दा बभूवुश्च दिशोदश

一切都变得奇妙非常，尽被箭雨洪流所充满；继而“ṭacaṭā”的铿锵碰击之声，在十方齐起。

Verse 20

ततो निमिषमात्रेण शरघातयुता भवन् । शरतोमरनाराचैराहताश्चापतन्भुवि

随即在刹那之间，箭雨攻势愈加猛烈；被箭矢、投枪与铁制利矢击中，他们纷纷倒落于地。

Verse 21

विध्यमानास्तथा केचिद्विविधुश्चापरान्रणे । भल्लैर्भग्नाश्च पतिता नाराचैः शकलीकृताः

有些虽被刺穿，仍在战阵中击倒他人；有些被带倒钩的利箭击碎而倒下，另一些则被铁矢斩裂成段。

Verse 22

क्षुरप्रहारिताः केचिद्दैत्या दानवराक्षसाः । शिलीमुखैर्मारिताश्च भग्नाः केचिच्च दानवाः

一些底提耶、达那婆与罗刹被如剃刀般锋利的飞矢所伤；另一些被“尸利目迦”(śilīmukha)之箭射杀；还有一些达那婆被击溃，溃散奔逃。

Verse 23

एवं भग्नं दानवानां च सैन्यं दृष्ट्वा देवा गर्जमानाः समंतात् । हृष्टाः सर्वे संमिलित्वा तदानीं लब्ध्वा युद्धे ते जयं श्लाघयन्ते

见达那婆军队如此溃碎，诸天从四面八方发出震吼；众皆欢喜，当即会合，并在战场得胜之后，宣扬其凯旋之荣。

Verse 24

शंखवादित्रघोषेण पूरितं च जगत्त्रयम् । देवान्प्रति कृतामर्षा दानवास्ते महाबलाः

号角与乐器的轰鸣充满三界；然而那些力大无比的达那婆，对诸天怀恨而怒，再度凶猛起来。

Verse 25

बलिप्रभृतयः सर्वे संभ्रमेणोत्थिताः पुनः । विमानैः सूर्यसंकासैरनेकैश्च समन्विताः

婆利等众再度惊动而起，随行者有无数天车（毗摩那），光辉灿然如日。

Verse 26

द्वंद्वयुद्धं सुतुमुलं देवानां दानवैः सह । संप्रवृत्तं पुनश्चैव परस्परजिगीषया

天神与达那婆之间那凶猛喧腾的对决之战又再度展开，双方皆欲征服彼此。

Verse 27

बलिना दानवेंद्रेण महेंद्रो युयुधे तदा । तथा यमो महाबाहुर्नमुच्या सह संगतः

其时，大因陀罗与达那婆之主婆利交战；同样，臂力雄伟的阎摩也与那牟支相搏。

Verse 28

नैरृतः प्रघसेनैव पाशी कुंभेन संगतः । निकुंभेनैव सुमहद्युद्धं चक्रे सदारयः

奈利哩多与普拉伽塞那交锋；执绳索（缚索，pāśa）者迎战库姆婆；而萨达拉耶与尼库姆婆展开一场极其宏大的战斗。

Verse 29

सोमेन सह राहुश्च युद्धं चक्रे सुदारुणम् । राहुणा चन्द्रदेहोत्थममृतं भक्षितं तदा । संपर्कादमृस्यैव यथा राहुस्तथाऽभवत्

罗睺与苏摩（月神）展开极其惨烈的战斗。其时，罗睺吞下了从月神自身之体所生的甘露（amṛta）；因与甘露相触，罗睺遂成今日之相——形具不死，而恒与明月为敌。

Verse 30

तानि सर्वाणि दृष्टानि शंभुना परमेष्ठिना । आश्रयोऽहं च सर्वेषां भूतानां नात्र संशयः । असुराणां सुराणां च सर्वेषामपि वल्लभः

这一切都为商布（Śambhu）——至上的大自在天所亲见。祂宣言：“我是一切众生的归依处——毫无疑惑。无论阿修罗或天神（deva），我皆为众所爱敬。”

Verse 31

एवमुक्तस्तदा राहुः प्रणम्य शिरसा शिवम् । मौलौ स्थितस्तदा चंद्रो अमृतं व्यसृजद्भयात्

如是受教，罗睺便以首顶礼湿婆。随即，安住在湿婆冠冕上的月神，因惧怕而倾泻甘露（amṛta）。

Verse 32

तेन तस्य हि जातानि शिरांसि सुबहून्यपि । एकपद्येन तेषां च स्रजं कृत्वा मनोहराम् । बबंध शंभुः शिरसि शिरोभूषणवत्कृतम्

由此，他确实生出了许多头颅。商布仅以一缕花绳，将那些头颅串成一圈庄严而悦目的花鬘，并系于自己头上，宛如冠冕之饰。

Verse 33

अशनात्कालकूटस्य नीलकंठोऽभवत्तदा । देवानां कार्यसिद्ध्यर्थं मुंडमाला तथा कृता

因吞下迦拉俱吒（Kālakūṭa）毒，祂当时成为尼罗迦ṇṭha——“青喉者”。又为成就诸天之事，亦制成了木ṇḍa鬘——骷髅之鬘。

Verse 34

दधार शिरसा तां च मुण्डमालां महेश्वरः

大自在天（Maheśvara）便将那骷髅鬘（muṇḍamālā）戴于自己头上。

Verse 35

तया स्रजाऽसौ शुशुभे महात्मा देवादिदेवस्त्रिपुरांतको हरः । गजासुरो येन निपातितो महानथांधको येन कृतश्च चूर्णः

佩戴那花鬘之时，大魂的诃罗——诸神之神、摧灭三城（Tripura）者——光辉灿然：正是他击倒了强大的伽阇阿修罗（Gajāsura），又将安陀迦（Andhaka）碾为尘埃。

Verse 36

गंगा धृता येन शिरस्सुमध्ये चंद्रं च चूडे कृतवान्भयापहः । वेदाः पुराणानि तथागमाश्च तथैव नानाश्रुतयोऽथ शास्त्रम्

他将恒河（Gaṅgā）安持于头顶中央，又把月轮置于发髻之冠——他是除怖畏者。诸《吠陀》、诸《往世书》（Purāṇa）、诸《阿伽摩》（Āgama），以及种种圣传与论典（皆宣说于他）。

Verse 37

जल्पंति नानागमभेदैर्मीमांसमानाश्च भवंति मूकाः । नानागमार्चायमतप्रभेदैर्निरूप्यमाणो जगदेकबंधुः

世人喋喋不休，将传承分作种种阿伽摩（Āgama）；而但事争辩、剖析者，终在真理前哑然无言。纵以多种阿伽摩仪轨与不同宗见来诠释，他仍是世间唯一的挚友。

Verse 38

शिवं हि नित्यं परमात्मदैवं वेदैकवेद्यं परमात्मदिव्यम् । विहाय तं मूढजनाः प्रमत्ताः शिवं न जानंति परात्मरूपम्

湿婆（Śiva）恒常不变——至上自性、至上神圣——唯由《吠陀》得以证知，是光耀的最高实相。然而愚迷而放逸之人舍离于他，不能识得湿婆即是最高我之相。

Verse 39

येनैव सृष्टं विधृतं च येन येन श्रितं येन कृतं समग्रम् । यस्यांशभूतं हि जगत्कदाचिद्वेदांतवेद्यः परमात्मा शिवश्च

此宇宙由他而生，由他而持，于他而住，亦由他而成就其全体；而世界在某些时刻，实只是他的一分。此即湿婆（Śiva），至上自性，唯由吠檀多（Vedānta）之教而可知。

Verse 40

आढ्यो वापि दरिद्रो वा उत्तमो ह्यधमोऽपि वा । शिवभक्तिरतो नित्यं शिव एव न संशयः

无论富贵或贫穷，无论尊贵或卑微——凡恒常安住于对湿婆的奉爱（bhakti）者，实即湿婆自身；对此毫无疑惑。

Verse 41

यो वा परकृतां पूजां शिवस्योपरि शोभिताम् । दृष्ट्वा संतोषमायाति दायं प्राप्नोति तत्समम्

凡见他人以庄严供养奉献于湿婆而心生真诚欢喜者，便得与那供养同等的一分功德。

Verse 42

ये दीपमालां कुर्वंति कार्तिक्यां श्रद्धयान्विताः । यावत्कालं प्रज्वलंति दीपास्ते लिंगमग्रतः । तावद्युगसहस्राणि दाता स्वर्गे महीयते

凡在迦尔蒂迦月以信心于湿婆林伽前陈设灯鬘者——诸灯燃照多久，施主便在天界受尊崇同样久的千千劫（yuga）。

Verse 43

कौसुंभतैलसंयुक्ता दीपा दत्ताः शिवालये । दातारस्तेऽपि कैलासे मोदन्ते शिवसंनिधौ

在湿婆神庙中以红花油（safflower）充满而供奉的灯——那些施主亦在凯拉萨山，于湿婆亲临之前欢喜。

Verse 44

अतसीतैलसंयुक्ता दीपा दत्ताः शिवालये । ते शिवं यांति संयुक्ताः कुलानां च शतेन वै

在湿婆神庙中以亚麻籽油（atasī）充满而供奉的灯——那些施主得以趋至湿婆，确然并携其家族百代同往。

Verse 45

ज्ञानिनोऽपि हि जायंते दीपदानफलेन हि

以供灯之功德之果，乃至智者与觉悟者亦得出生；此等福业能生起灵性智慧。

Verse 46

तिलतैलेन संयुक्ता दीपा दत्ताः शिवालये । ते शिवं यांति संयुक्ताः कुलानां च शतेन वै

在湿婆神庙中以芝麻油充满而供奉的灯盏——施主得至湿婆，且确实携带其家族百代同往。

Verse 47

घृताक्ता यैः कृता दीपा दीपिताश्च शिवालये । ते यांति परमं स्थानं कुललक्षसमन्विताः

凡以酥油涂灯并在湿婆神庙中点燃者，皆得至无上住处，并与其家族一“拉克沙”（十万）同俱。

Verse 48

कर्पूरागुरुधूपैश्च ये यजंति सदा शिवम् । आरार्तिकां सकर्प्पूरां ये कुर्वंति दिनेदिने । ते प्राप्नुवंति सायुज्यं नात्र कार्या विचारणा

凡常以樟脑芬芳与沉香（aguru）之香供奉礼敬湿婆者，又日日以樟脑行阿罗提（ārati）者，如是 भक्त得证“萨尤吉亚”(sāyujya，与主完全合一)；于此无须疑辩。

Verse 49

एककालं द्विकालं वा त्रिकालं ये ह्यतंद्रिताः । लिंगार्चनं प्रकुर्वंति ते रुद्रा नात्र संशयः

凡不懈怠而每日一次、两次或三次礼拜湿婆林伽者，彼等即成鲁陀罗；对此毫无疑虑。

Verse 50

रुद्राक्षधारणं ये च कुर्वंति शिवपूजने । दाने तपसि तीर्थे च पर्वकाले ह्यतंद्रिताः । तेषां यत्सुकृतं सर्वमनंतं भवति द्विजाः

噢，二次生者，凡于礼敬湿婆、行布施、修苦行、至圣渡口与节庆之时，勤恳佩戴鲁陀罗叉念珠者——其所作一切功德皆成无尽。

Verse 51

रुद्राक्षा ये शिवेनोक्तास्ताच्छृणुध्वं द्विजोत्तमाः । आरम्भैकमुखं तावद्याबद्वक्त्राणि षोडश । एतेषां द्वौ च विज्ञेयौ श्रेष्ठौ तारयितुं द्विजाः

噢，最胜二次生者，请听湿婆所宣说的鲁陀罗叉：自一面起，至十六面止。其中有两种当知为最上，能赐度脱，噢婆罗门。

Verse 52

रुद्राक्षाणां पंचमुखखस्तथा चैकमुखः स्मृतः । ये धारयंत्येकमुखं रुद्राक्षमनिशं नराः । रुद्रलोकं च गच्छंति मोदन्ते रुद्रसंनिधौ

在诸鲁陀罗叉之中，五面与一面尤为著称。凡恒常佩戴一面鲁陀罗叉之人，将往生鲁陀之界，并在鲁陀近前欢喜安乐。

Verse 53

जपस्तपः क्रिया योगः स्नानं दानार्चनादिकम् । क्रियते यच्छृभं कर्म्म ह्यनंतं चाक्षधारणात्

持诵、苦行、仪轨、瑜伽、沐浴、布施、礼拜等一切善行——凡所作吉祥之业，因佩戴鲁陀罗叉而成无尽。

Verse 54

शुनः कंठनिबद्धोऽपि रुद्राक्षो यदि वर्तते । सोऽपि संतारितस्तेन नात्र कार्या विचारणा

即便将鲁陀罗叉系在狗的颈上，那众生亦因其力而得度越（得救）；于此无须疑虑，更不必争辩。

Verse 55

तथा रुद्राक्षसंबंधात्पापमपिक्षयं व्रजेत् । एवं ज्ञात्वा शुभं कर्म कार्यं रुद्राक्षबंधनात्

同样地，由于与金刚子（rudrākṣa）相系，连罪业也趋于灭尽。知此之后，应当佩戴金刚子而行诸吉祥善业。

Verse 56

त्रिपुण्ड्रधारणं येषां विभूत्वा मन्त्रपूतया । ते रुद्रलोके रुद्राश्च भविष्यंति न संशयः

凡以咒语净化之圣灰（vibhūti）佩持三道印（Tripuṇḍra）者，在鲁陀罗之界必成鲁陀罗；毫无疑虑。

Verse 57

कपिलायाश्च संगृह्य गोमयं चांतरिक्षगम् । शुष्कं कृत्वाथ संदाह्यं विभूत्यर्थं शिवप्रियैः

为湿婆所钟爱的奉者，应收集黄褐色母牛（kapilā）之牛粪，使其干燥后焚烧，以制备圣灰（vibhūti）。

Verse 58

विभूतीति समाख्याता सर्वपापप्रणाशिनी । ललाटेंऽगुष्ठरेखा च आदौ भाव्या प्रयत्नतः

此名为“圣灰”（vibhūti），能灭除一切罪垢。起初应当用拇指在额上谨慎画出印线。

Verse 59

मध्यमां वर्जयित्वा तु अंगुलीक्द्वयेन च । एवं त्रिरेखासंयुक्तो ललाटे यस्य दृश्यते । स शैवः शिववज्ज्ञेयो दर्शनात्पापनाशनः

舍去中指而以两指涂抹；凡见其额上具三道相连之印者，当知其为湿婆派行者（Śaiva），宛如湿婆；仅仅瞻视，罪垢即灭。

Verse 60

जटाधराश्च ये शैवाः सप्त पंच तथा नव । जटा ये स्थापियिष्यंति शैवेन विधिना युताः

凡持结发（jaṭā）的湿婆行者——或七绺、或五绺、或九绺；以及将依湿婆派仪轨安立其结发者——

Verse 61

ते शिवं प्राप्नुवं तीह नात्र कार्या विचारणा । रुद्राक्षधारणं कार्यं शिवभक्तैर्विशेषतः

他们于此世（并于来世）得达湿婆；对此无需疑虑。应当佩戴鲁陀罗珠（Rudrākṣa），尤其是湿婆的奉献者。

Verse 62

अल्पेन वा महत्त्वेन पूजितो वा सदाशिवः । कुलकोटिं समुद्धृत्य शिवेन सह मोदते

无论以少供或以厚供礼敬萨达湿婆（Sadāśiva），他提升并救度家族亿万世系，与湿婆同享欢悦。

Verse 63

तस्माच्छिवात्परतरं नास्ति किंचिद्द्विजोत्तमाः । यदैवमुच्यते शास्त्रे तत्सर्वं शिवकारणम्

因此，诸位最胜的二生者啊，世间无有高于湿婆者。经典如是所宣说的一切，皆以湿婆为其因。

Verse 64

शिवो दाता हि लोकानां कर्ता चैवानुमोदिता । शिवशक्त्यात्मकं विश्वं जानीध्वं हि द्विजोत्तमाः

湿婆确是诸世界的施与者，也是行作者，亦是赐予许可者。二生中的最胜者啊，当知此宇宙本为湿婆与湿婆能量（Śakti）之性。

Verse 65

शिवेति द्व्यक्षरं नाम त्रायते महतो भयात् । तस्माच्छिवश्चिंत्यतां वै स्मर्यतां च द्विजोत्तमाः

“湿婆”这一双音之名，能救人脱离大怖畏。故诸位最胜二生者，当观想湿婆，常常忆念。

Verse 66

ऋषय ऊचुः । सोमनाथस्य माहात्म्यं ज्ञातं तस्य प्रसादतः । राहोः शिरोभयात्सर्वे रक्षिताः परमेष्ठिना

诸仙人说道：“承蒙您的恩德，我们已知索摩那他（Somanātha）的伟大。从罗睺之首的恐惧中，一切众生皆为至上造物主帕拉梅什提因（梵天）所护。”

Verse 67

सुराश्चेंद्रादयश्चान्ये तस्मिन्युद्धे सुदारुणे । अत ऊर्ध्वं सुराः सर्वे किमकुर्वत उच्यताम्

“而诸天——因陀罗等——在那极其惨烈的战斗中：其后，一切天众做了什么？请为我们宣说。”

Verse 68

शिवस्य महिमा सर्वः श्रुतस्तव मुखोद्गतः । अथ युद्धस्य वृत्तान्तः कथ्यतां परमार्थतः

“我们已从您口中听闻湿婆的一切伟大功德。如今，请依真实义趣，宣说这场战斗的真相经过。”

Verse 69

लोमश उवाच । यदा हि दैत्यैश्च पराजिताः सुराः शम्भुं च सर्वे शरणं प्रपन्नाः । शिवं प्रणेमुः सहसा सुरोत्तमा युद्धाय सर्वे च मनो दधुस्तदा

洛摩沙说道：当诸天被代提耶击败时，他们全都归依商布。最胜天众立刻礼拜湿婆，随后众神齐齐定意，准备迎战。

Verse 70

तथैव दैत्या अपि युध्यमाना उत्साहयुक्तातिबलाश्च सर्वे । देवैः समेताश्च पुनः पुनश्च युद्धं प्रचक्रुः परमास्त्रयुक्ताः

同样，诸代提耶亦在战斗中充满斗志、力大无比；他们一次又一次以至上神兵猛袭诸天神。

Verse 71

एवं च सर्वे ह्यसुराः सुराश्च शक्त्यृष्टिशूलैः परिघैः परश्वधैः । जयार्थिनोमर्षयुताः परस्परं सिंहा यथा हैमवतीं दुरात्ययाः । निहन्यमाना ह्यसुराः सुरैस्तदा नानास्त्रयोगैः परमैर्निपेतुः

于是，一切阿修罗与诸天神以长矛、投枪、三叉戟、铁棒与战斧交战；他们求胜心切、怒焰炽盛，彼此冲撞，如狮子在难以逾越的喜马瓦特雪域。其后，阿修罗被诸神以种种至上神兵的组合击倒，纷纷仆地。

Verse 72

चक्रुस्ते सकलामुर्वी मांसशोणितकर्दमाम् । महीं वृक्षाद्रिसंयुक्तां ससागरवनाकराम्

他们使整个大地化作血肉的泥沼——这世界连同树木与群山、海洋、森林与矿藏之地，尽皆如此。

Verse 73

शिरांसि च कबन्धानि कवचानि महांति च । ध्वजारथाः पताकाश्च गजवाजिशिरांसि च

头颅与无首之躯、巨大的铠甲、载着旗帜与旌幡的战车——以及象首与马首——都散落遍地。

Verse 74

बहन्त्यश्चापगा ह्यासन्नद्यो भीरुभयावहाः । अगाधाः शोणितोदाश्च तरंतो ब्रह्मराक्षसाः । तयंति परान्भूतप्रतप्रमथराक्षसान्

其处溪涧与江河奔流，令怯者胆寒——深不可测的血水之流。婆罗摩罗刹娑在其中游渡，并折磨其他众生：凶猛的部多、普罗摩他与罗刹。

Verse 75

शाकिनीडाकिनीसंघा यक्षिण्योऽथ सहस्रशः । नानाकेलिषु संयुक्ताः परस्परमुदान्विताः

成群的娑吉尼与达吉尼，以及成千的夜叉女，投入种种狂烈的嬉戏，彼此欢呼自得。

Verse 76

एवं संक्रीडमानास्ते भूतप्रमथराक्षसाः । रणे तस्मिन्महारौद्रे देवासुरसमागमे

就这样，那些部多、普罗摩他与罗刹，在那最为可怖的战场上嬉闹；当诸天与阿修罗相会交锋之时。

Verse 77

बलिना सह देवेन्द्रो युयुधेऽद्भुतविक्रमः । शक्त्या जघान देवेंद्रं वैरोचनिरमर्षणः

天帝因陀罗以奇绝的勇力与婆利交战；随后，毗卢遮尼（婆利）怒不可遏，以长枪击中因陀罗。

Verse 78

तां शक्तिं वञ्चयामास महेन्द्रो लघुविक्रमः । जघान स बलिं यत्नाद्दैत्येंद्रं परमेण हि

摩诃因陀罗身手迅捷，闪避了那支长枪；继而奋力以至上重击，击倒了婆利——代底耶之主。

Verse 79

वज्रेण शितधारेण बाहुं चिच्छेद विक्रमी । गातासुरपतद्भूमौ विमानात्सूर्यसंन्निभात्

那英勇者以锋刃锐利的金刚杵斩断其臂；阿修罗之主遂从如日辉耀的天车坠落大地。

Verse 80

पतितं च बलिं दृष्ट्वा वृषपर्वा रूपान्वितः । ववर्ष शरधाराभिः पयोद इव पर्वतम्

见到巴利倒下，形貌辉耀的弗利沙帕尔梵便如雨云倾泻山岳般，降下成串箭雨。

Verse 81

महेंद्रं सगजं चैव सहमानं शिताञ्छरान् । तदा युद्धमभूद्वोरं महेन्द्रवृषपर्वणोः

于是，摩诃因陀罗（因陀罗）与弗利沙帕尔梵之间爆发了可怖的战斗；因陀罗携其神象，忍受着锋利的箭矢。

Verse 82

निपात्य वृषपर्वाणमिंद्रः परबलार्दनः

因陀罗——摧碎敌军之主——击倒了弗利沙帕尔梵。

Verse 83

ततो वज्रेण महता दानवानवधीद्रणे । शिरसि च्छेदिताः केचित्केचित्कंधरतो हताः

随后他以威猛的金刚杵在战场上诛杀达那婆：有的被斩首，有的在颈与肩处被击毙。

Verse 84

विह्वलाश्च कृताः केचिदिंद्रेण कुपितेन च । तथा यमेन निहता वायुना वरुणेन च

有的被盛怒的因陀罗震慑得神志恍惚；同样也有的被阎摩、伐由与伐楼那所诛。

Verse 85

कुबेरेण हताश्चान्ये नैरृतेन तथा परे । अग्निना निहताः केचिदीशेनैव विदारिताः

另一些被俱毗罗所杀，另一些又被奈利陀所灭；有的被火神阿耆尼击倒，有的被自在天伊湿婆亲自撕裂。

Verse 86

एवं तदा तैर्निहता बलीयसो महासुरा विक्रमशानिनश्च । सुरैस्तु सर्वैः सह लोकपालैः शिवप्रसादा भिहतास्तदानीम्

于是当时，那些强盛英勇的大阿修罗，因湿婆的恩德，被诸天与诸护世者（Lokapāla）合力诛灭。

Verse 87

ततो महादैत्यवरो दुरात्मा स कलानेमिः परमास्त्रयुक्तः । ययौ तदानीं सुरसत्तमांस्तान्हंतुं सदा क्रूरमतिः स एकः

随后，那邪恶的巨大仙族之首——迦罗那弥，执持无上神兵——独自前进，心怀恒常的残忍，欲诛杀那些最胜诸天。

Verse 88

सिंहारूढो दंशितश्च त्रिशुलेन हि संयुतः । दैत्यानामर्बुदेनैव सिंहारूढेन संवृतः

他骑乘狮子，披甲在身，手执三叉戟；又被无数仙族围绕，皆亦骑狮随从。

Verse 89

ते सिंहा दंशिताः सर्वे महाबलपराक्रमाः । तेषु सिंहेषु चारूढा महादैत्याश्च तत्समाः

那些狮子尽皆武装齐备，力大勇猛；而骑在其上的诸大檀那婆（仙族），凶烈之势与狮同等。

Verse 90

आयांतीं दैत्यसेनां तां सर्वां सिंहविभूषिताम् । कालनेमियुतां दृष्ट्वा देवा इंद्रपुरोगमाः । भयमाजग्मुरतुलं तदा ध्यानपरा भवन्

见那阿修罗军队逼近——全军以狮为饰——又有迦罗内弥随行，诸天由因陀罗率领，顿被无比恐惧所攫；于是皆专注入于禅观。

Verse 91

किं कुर्मोऽद्य वयं सर्वे कथं जेष्याम चाद्भुतम् । एतादृशमसंख्याकमनीकं सिंहसंवृतम्

“今日我等众神当如何行事？又怎能战胜这般奇异之力——无量军阵，且为群狮所环？”

Verse 92

एवं विचिंत्यमानास्ते ह्यागतस्तत्र नारदः । नारदेन च तत्सर्वं पुरावृत्तं महत्तरम्

正当他们如此商议之时，那罗陀来到其处；并由那罗陀将先前所发生的一切重大经过，尽皆叙说。

Verse 93

कथितं च महेंद्राय कालनेमेस्तपोबलम् । अजेयत्वं च संग्रामे वरदानबलेन तु

并向伟大的因陀罗说明：迦罗内弥由苦行所得之威力，以及他凭借所受恩赐之力而在战场上不可战胜。

Verse 94

विष्णुं विना वयं देवा अशक्ता रणमंडले । जेतुं च स ततो विष्णुः स्मर्यतां परमेश्वरः । तमालनीलो वरदः सर्वैर्विजयकांक्षिभिः

“离了毗湿奴，我等诸天在战场上无能为力。故当忆念彼毗湿奴——至上主宰——色如多摩罗树之深黛，赐福施恩者；凡求胜利者，皆当共祈共请。”

Verse 95

नारदस्य वचः श्रुत्वा तदा देवास्त्वरान्विताः । ध्यानेन च महाविष्णुं ततः परबलार्द्दनम् । स्मरंतः परमात्मानमिदमूचुश्च तं विभुम्

诸天听闻那罗陀之言，心怀急切，便以禅定观想大毗湿奴——摧破敌力者；忆念至上真我，遂向那遍满一切的主宰启奏如下。

Verse 96

देवा ऊचुः । नमस्तुभ्यं भगवते नमस्ते विश्वमंगलम् । श्रीनिवास नमस्तुभ्यं श्रीपते ते नमोनमः

诸天说道：“顶礼于您，世尊；顶礼于您，普世之吉祥。噢，室利尼婆娑，顶礼于您；噢，室利之主，我们一次又一次向您叩拜。”

Verse 97

अद्यास्मान्भयभीतांस्त्वं कालनेमिभयार्दितान् । त्रातुमर्हसि दैत्याच्च देवानामभयप्रद

“今日，愿您护佑我们——因惧怕迦罗内弥而惊惶受苦——脱离那达伊提耶；噢，赐诸天无畏者！”

Verse 98

एवं ध्यातः संस्मृतश्च प्रादुर्भूतो हरिस्तदा । नीलो गरुडमारुह्य जगतामभयप्रदः

如是被禅观忆念，诃利当即显现——身色幽深——乘于迦楼罗之上，为诸世界赐予无畏。

Verse 99

चक्रपाणिस्तदायातो देवानां विजयाय च । गगनस्थं महाविष्णुं गरुडोपरि संस्थितम् । श्रीवासमेनं दुर्द्धर्षं योद्धुकामं ददर्शिरे

随后，执轮之主为诸天的胜利而来。他们看见大毗湿奴立于虚空，安坐迦楼罗之上——室利瓦萨（室利之所居）——不可战胜，且欲赴战。

Verse 100

तथा दृष्ट्वा कालनेमिस्तदानीं प्रहस्यमानोऽतिरुषा बलान्वितः । कस्त्वं महाभाग वरेण्यरूपः श्यामो युवा वारणमत्तविक्रमः । करे गृहीतं निशितं महाप्रभं चक्रं च कस्मात्कथयस्व मे प्रभो

卡拉内米见状，轻蔑地大笑，满怀愤怒与力量说道：“你是谁，噢，拥有令人钦佩外貌的幸运者——肤色黝黑，年轻，拥有发狂大象般的力量？为何你手中握着那锋利而灿烂的脉轮（法轮）？告诉我，噢，主啊。”

Verse 101

श्रीभगवानुवाच । युद्धार्थमिह चायातो देवानां कार्यसिद्धये । त्वं स्थिरो भव रे मंद दहाम्यद्य न संशयः

世尊说道：“我为战斗而来，为了完成众神的大业。站稳了，噢，愚蠢的家伙——我今日必将焚烧你，这毫无疑问。”

Verse 102

श्रुत्वा भगवतो वाक्यं कालनेमिः प्रतापवान् । उवाच रुषितो भूत्वा भगवंतमधोक्षजम्

听到主的话语，强大的卡拉内米勃然大怒，对世尊——那位超越感官的阿多克沙贾（Adhokṣaja）说道。

Verse 103

मूलभूतो हि देवानां भगवान्युद्धदुर्मदः । युद्धं कुरु मया सार्द्धं यदि शूरोऽसि संप्रति

“你确实是众神的根本支柱，噢，主啊——因战斗的傲慢而疯狂！如果你现在真的是个英雄，那就与我一战吧。”

Verse 104

प्रहस्य भगवान्विष्णुरुवाचेदं महाप्रभः । गगनस्थो भव त्वं हि महीस्थोऽहं भवामि वै

强大的毗湿奴主微笑着说道：“你就待在空中吧；我将留在大地之上。”

Verse 105

अप्रशस्तं च विषमं युद्धं चैव यथा भवेत् । तथा कुरु महाबाहो गगनो वा महीतले

愿此战既非不义亦非不公。噢，臂力强大者啊，无论是在空中还是在地上，都要依此而战。

Verse 106

तथेति मत्वा हि महानुभावो दैत्यैः समेतोऽर्बुदसंख्यकैश्च । सिंहोपरिस्थैश्च महानुभावैर्महाबलैः क्रूरतरैस्तदानीम्

那位伟大者心想“就这样吧”，随即向前进发，伴随着数以千万计的阿修罗，以及当时骑在狮子上的强大凶猛的战士。

Verse 107

गगनमथ जगाहे मंदमंदं महात्मा ह्यसुरगणसमेतो विश्वरूपं जिघांसुः । त्रिशिखमपरमुग्रं गृह्य संदेशचेष्टादशनविकृतवक्त्रो योद्धुकामो हरिं सः

随后，那位大阿修罗在众多恶魔的簇拥下，意图杀害具有宇宙形态的毗湿奴，缓缓升入天空。他手持极其可怕的三叉戟，面容因狰狞的表情而扭曲，渴望与哈里（Hari）一战。