Shukla Yajur Veda — Adhyaya 4, Mantra 27
Rishi: Vājasaneyin tradition (school attribution)
Devata: Protective deities/forces: Mitra, Indra; and Kṛśānu as guardian figure (contextual)
Chandas: Yajus-prose with vocative clusters
Samhita Patha (Devanagari)
मि॒त्रो न॒ एहि॒ सुमि॑त्रध॒ इन्द्र॑स्यो॒रुमा वि॑श॒ दक्षि॑णमु॒शन्नु॒शन्त॑ᳪ स्यो॒नः स्यो॒नम् । स्वान॒ भ्राजा॑ङ्घारे॒ बम्भा॑रे॒ हस्त॒ सुह॑स्त॒ कृशा॑नवे॒ते व॑: सोम॒क्रय॑णा॒स्तान्र॑क्षध्वं॒ मा वो॑ दभन्
Transliteration
mitró na éhi sumítradha índrasyoru mā víśa dákṣiṇam uśán uśántaṃ syónáḥ syónám | svānó bhrā́jāṅ ghāré bambhāré hásta suhástá kṛśā́nave | eté vaḥ somakráyaṇās tā́n rakṣadhvaṃ mā vo dabhán
Translation
如密多罗般前来，怀着善友之心；进入因陀罗广阔之境，向右而行，欲求所欲者，从安稳至安稳。噢，轰鸣而辉耀者——在炉边，在炽燃之火处！噢，手啊，善手啊，归于克里沙努！这些是你们的苏摩购买者；请护持他们；愿无人欺害你们。
Padapatha (Word Analysis)
मि॒त्रः । न॒ । ए॒हि॒ । सु-मि॑त्र-ध॒ । इन्द्र॑स्य । उ॒रु । मा । वि॑श । दक्षि॑णम् । उ॒शन् । उ॒शन्त॑म् । स्यो॒नः । स्यो॒नम् । स्वानः । भ्राजा॑न् । घारे॒ । बम्भा॑रे॒ । हस्त । सु-ह॑स्त । कृशा॑नवे । ए॒ते । वः । सोम॒-क्रय॑णाः । तान् । र॒क्ष॒ध्व॒म् । मा । वः । द॒भ॒न्
Word by Word
मित्रःMitra (the deity), the friend
मित्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
नlike / as (Vedic usage)
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
एहिcome!
एहि:
—
TypeVerb
Rootइ (धातु)
सुमित्रधःO best-friend/beneficent one (epithet)
सुमित्रधः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootसुमित्रध (प्रातिपदिक; सु- + मित्र + धा/ध (धारण/स्थापन-भाव))
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ऊर्मौin/on the wave (surge)
ऊर्मौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
आtowards, hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
विशenter!
विश:
—
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
दक्षिणम्the right (side); the southern/rightward
दक्षिणम्:
कर्म
TypeAdjective/Noun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
उशन्desiring, wishing
उशन्:
कर्तृ (विशेषण)
TypeParticiple
Rootवश्/उश् (धातु; इच्छायाम्) → उशत् (कृदन्त)
उशन्तम्one who desires (the desirous one)
उशन्तम्:
कर्म (विशेषण)
TypeParticiple
Rootवश्/उश् (धातु) → उशत् (कृदन्त)
स्योनःkindly, pleasant, auspicious
स्योनः:
कर्तृ/विशेषण
TypeAdjective
Rootस्योन (प्रातिपदिक)
स्योनम्pleasant, auspicious
स्योनम्:
कर्म/विशेषण
TypeAdjective
Rootस्योन (प्रातिपदिक)
स्वानःthe sounding one; roaring (one)
स्वानः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootस्वान (प्रातिपदिक; ‘sounding/roaring’)
भ्राजाङ्घारेin the glowing coal/embers
भ्राजाङ्घारे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootभ्राजाङ्घार (प्रातिपदिक; भ्राज् ‘shine’ + अङ्घार ‘coal’)
बम्भारेin the brazier/fire-pan (bambhāra)
बम्भारे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootबम्भार (प्रातिपदिक; वैदिक शब्द)
हस्तO Hand!
हस्त:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
सुहस्तO good-handed one!
सुहस्त:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective
Rootसुहस्त (प्रातिपदिक; सु- + हस्त)
कृशानवेto Kṛśānu (Agni)
कृशानवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootकृशानु (प्रातिपदिक; अग्नि-नाम)
एतेthese
एते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःof you / to you
वः:
सम्बन्ध/सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
सोमक्रयणाःthe Soma-purchase (items/fees)
सोमक्रयणाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोमक्रयण (प्रातिपदिक; सोम + क्रयण ‘purchase/price’)
तान्those
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रक्षध्वम्protect (you all)!
रक्षध्वम्:
—
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
वःyou (pl.) / of you
वः:
कर्म/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
दभन्may they not harm/deceive
दभन्:
—
TypeVerb
Rootदभ् (धातु; हिंसादौ/छलने) अथवा दम्भ् (वैदिक)
Entities Mentioned
M
MitraI
IndraK
KṛśānuA
Agni (hearth/fire implied)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes