Mantra 14
Rishi: Śukla-Yajurvedic ritual transmission (Pravargya cycle)
Devata: Dharma (as principle), with Dyāvāpṛthivī and the social powers (brahman/kṣatra/viś) as invoked domains
Chandas: Yajus/prose-formula
Samhita Patha (Devanagari)
इ॒षे पि॑न्वस्वो॒र्जे पि॑न्वस्व॒ ब्रह्म॑णे पिन्वस्व क्ष॒त्राय॑ पिन्वस्व॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्यां॑ पिन्वस्व । धर्मा॑सि सु॒धर्मामे॑न्य॒स्मे नृ॒म्णानि॑ धारय॒ ब्रह्म॑ धारय क्ष॒त्रं धा॑रय॒ विशं॑ धारय
Transliteration
iṣé pinvasvorjé pinvasva bráhmaṇe pinvasva kṣatrā́ya pinvasva dyā́vā-pṛthivī́bhyāṃ pinvasva | dhármāsi sudhármā me ny asmè nṛ́mṇāni dhāraya bráhma dhāraya kṣatráṃ dhāraya víśaṃ dhāraya
Translation
为滋养而增长；为精力而增长；为梵力（Brahman）而增长；为王权（Kṣatra）而增长；为天与地而增长。你是法则（Dharma）；你是善法则：在我之中、在我们之中，安立男子之威能；安立梵力；安立王权；安立人民（Viś）。
Padapatha (Word Analysis)
इषे । पिन्वस्व । ऊर्जे । पिन्वस्व । ब्रह्मणे । पिन्वस्व । क्षत्राय । पिन्वस्व । द्यावापृथिवीभ्याम् । पिन्वस्व । धर्मः । असि । सु-धर्मा । मे । नि । अस्मे इति । नृम्णानि । धारय । ब्रह्म । धारय । क्षत्रम् । धारय । विशम् । धारय
Word by Word
इषेfor nourishment/refreshment
इषे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइष् (इषा-)
पिन्वस्वdo thou swell/increase
पिन्वस्व:
(आज्ञार्थे) क्रिया
TypeVerb
Rootपिन्व् (पिन्वति)
ऊर्जेfor strength/vigour
ऊर्जे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootऊर्ज् (ऊर्जा-)
पिन्वस्वdo thou increase
पिन्वस्व:
(आज्ञार्थे) क्रिया
TypeVerb
Rootपिन्व् (पिन्वति)
ब्रह्मणेfor brahman (sacred power/priesthood)
ब्रह्मणे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
पिन्वस्वincrease
पिन्वस्व:
(आज्ञार्थे) क्रिया
TypeVerb
Rootपिन्व् (पिन्वति)
क्षत्रायfor kṣatra (royal power)
क्षत्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootक्षत्र
पिन्वस्वincrease
पिन्वस्व:
(आज्ञार्थे) क्रिया
TypeVerb
Rootपिन्व् (पिन्वति)
द्यावापृथिवीभ्याम्by/with Heaven-and-Earth
द्यावापृथिवीभ्याम्:
करण
TypeNoun (dual compound)
Rootद्यावापृथिवी (दिव्/द्यौस् + पृथिवी)
पिन्वस्वincrease
पिन्वस्व:
(आज्ञार्थे) क्रिया
TypeVerb
Rootपिन्व् (पिन्वति)
धर्मःdharma / established order
धर्मः:
कर्तृ (असि-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootधर्म
असिthou art
असि:
(सम्बन्ध/अस्तित्व) क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (अस्ति)
सुधर्माgood dharma / well-ordered
सुधर्मा:
कर्तृ (असि-क्रियायाः)
TypeAdjective/Noun
Rootसु-धर्मन्
अमेन्यःunassailable / not to be harmed (lit. not to be diminished)
अमेन्यः:
कर्तृ (असि-क्रियायाः)
TypeAdjective
Rootअमेन्य
अस्मेto/for us
अस्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्
नृम्णानिmanly powers/energies
नृम्णानि:
कर्म
TypeNoun
Rootनृम्ण
धारयhold/support
धारय:
(आज्ञार्थे) क्रिया
TypeVerb
Rootधृ (धारयति)
ब्रह्मbrahman (sacred power/priesthood)
ब्रह्म:
कर्म
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
धारयhold
धारय:
(आज्ञार्थे) क्रिया
TypeVerb
Rootधृ (धारयति)
क्षत्रम्kṣatra (royal power)
क्षत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootक्षत्र
धारयhold
धारय:
(आज्ञार्थे) क्रिया
TypeVerb
Rootधृ (धारयति)
विशम्the people/settled community
विशम्:
कर्म
TypeNoun
Rootविश्
धारयhold/support
धारय:
(आज्ञार्थे) क्रिया
TypeVerb
Rootधृ (धारयति)
Entities Mentioned
D
Dharma (Ṛta/Dharma as principle)D
Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)B
Brahman (sacral power)K
Kṣatra (royal power)V
Viś (the People)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes