Shukla Yajur Veda — Adhyaya 23, Mantra 27
Rishi: Śukla-Yajurvedic tradition
Devata: Vāyu/Prāṇa (implicit through ‘ejatu’ and ‘vāte’ imagery)
Chandas: Yajus with ṛc-like cadence; uncertain
Samhita Patha (Devanagari)
ऊ॒र्ध्वमे॑न॒मुच्छ्र॑यताद्गि॒रौ भा॒रᳪ हर॑न्निव । अथा॑स्य॒ मध्य॑मेजतु शी॒ते वाते॑ पु॒नन्नि॑व
Transliteration
ū́rdhvam enam úcchrayatād giráu bhāráṃ hárann iva | áthāsya mádhyam ejatu śī́te vā́te púnann iva
Translation
将他向上举起，如同在山中负担重荷者。随后令其中部微微震动，仿佛在寒冷之风中为他拂拭净洁。
Padapatha (Word Analysis)
ऊ॒र्ध्वम् । ए॒न॒म् । उ॒त्ऽछ्र॑यत । गि॒रौ । भा॒रम् । हर॑न् । इ॒व॒ । अथ॑ । अ॒स्य॒ । मध्य॑म् । ए॒ज॒तु॒ । शी॒ते । वाते॑ । पु॒नन् । इ॒व॒
Word by Word
ऊर्ध्वम्upwards, aloft
ऊर्ध्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
एनम्him/it
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उत्up, forth
उत्:
—
TypeIndeclinable
Rootउत् (उपसर्ग)
श्रयतraise (you all), set up
श्रयत:
Kriyā
TypeVerb
Rootश्रि (धातु)
अद्गिरौon the mountain/rock
अद्गिरौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअद्गिरि (प्रातिपदिक; अद्+गिरि)
भारम्a load, burden
भारम्:
Karma
TypeNoun
Rootभार (प्रातिपदिक)
हरन्carrying
हरन्:
Kartā
TypeVerb
Rootहृ (धातु)
इवas if, like
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
अथthen
अथ:
—
TypeIndeclinable
Rootअथ
अस्यof him/it
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मध्यम्the middle (part)
मध्यम्:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
एजतुlet it tremble/move
एजतु:
Kriyā
TypeVerb
Rootएज् (धातु)
शीतेin the two colds (i.e., in cold conditions)
शीते:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootशीत (प्रातिपदिक)
वातेin the two winds
वाते:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
पुनन्purifying, cleansing
पुनन्:
Kartā
TypeVerb
Rootपू (धातु; ‘पुनाति’)
इवas if, like
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
Entities Mentioned
V
VāyuP
PrāṇaA
Agni (implicit)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes