Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 17

Rishi: Yājñavalkya (general attribution)
Devata: Viśvavyacās (western guardian) with retinue
Chandas: Prose-yajus

अ॒यं प॒श्चाद्वि॒श्वव्य॑चा॒स्तस्य॒ रथ॑प्रो॒तश्चास॑मरथश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । प्र॒म्लोच॑न्ती चानु॒म्लोच॑न्ती चाप्स॒रसौ॑ व्या॒घ्रा हे॒तिः स॒र्पा: प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो अ॑स्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

ayaṁ paścād viśvavyacās tasya rathaprotaś cāsamarathaś ca senānīgrāmaṇyau | pramlocantī cānumlocantī cāpsarasau vyāghrā hetiḥ sarpāḥ prahetiḥ tebhyo namo astu te no ’vantu te no mr̥ḍayantu te yaṁ dviṣmo yaś ca no dveṣṭi tameṣāṁ jambhe dadhmaḥ

此在后方者,为遍行者毗湿伐毗耶迦(Viśvavyacās)。其有罗陀普罗多(Rathaprota)与阿娑摩罗陀(Asamaratha),二者为军长与里长。普罗摩罗旃提(Pramlocantī)与阿奴摩罗旃提(Anumlocantī)为二天女(Apsaras);虎为其牲畜;其武器为赫提(Heti),其蛇众与普罗赫提(Praheti,投射之武)。愿我等向彼致敬;愿彼护佑我等,愿彼怜悯我等;我等所憎者,及憎我等者,愿我等置之于彼等之颚中。

अ॒यम् । प॒श्चात् । वि॒श्व-व्य॑चाः । तस्य॑ । रथ-प्रो॒तः । च । अ-स॑म-रथः । च । सेनानी-ग्राम॒ण्यौ॒ । प्र॒म्लोच॑न्ती । च । अनु॒म्लोच॑न्ती । च । अ॒प्स॒रसौ॑ । व्या॒घ्राः । हे॒तिः । स॒र्पाः । प्र-हे॑तिः । तेभ्यः॑ । नमः॑ । अस्तु । ते । नः । अवन्तु । ते । नः । मृडयन्तु । ते । यम् । द्वि॒ष्मः । यः । च । नः । द्वेष्टि । तम् । एषाम् । जम्भे॑ । दध्मः

अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम्
पश्चात्behind; afterwards
पश्चात्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपश्चात्
विश्वव्यचाःthe all-pervading one
विश्वव्यचाः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootविश्वव्यचस्
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
रथप्रोतः(one) fastened/strung to the chariot
रथप्रोतः:
Kartā
TypeAdjective (PPP)
Rootरथ-प्रोत
and
:
TypeIndeclinable
Root
असमरथःwithout an equal chariot; having no matching chariot
असमरथः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअ-सम-रथ
and
:
TypeIndeclinable
Root
सेनानीarmy-leader
सेनानी:
Kartā
TypeNoun
Rootसेनानी
ग्रामण्यौthe two village-leaders
ग्रामण्यौ:
Kartā
TypeNoun
Rootग्रामणी
प्रम्लोचन्तीPramlocantī (an Apsaras)
प्रम्लोचन्ती:
Kartā
TypeNoun (present participle used as name)
Rootप्र-√म्लुच्
and
:
TypeIndeclinable
Root
अनुम्लोचन्तीAnumlocantī (an Apsaras)
अनुम्लोचन्ती:
Kartā
TypeNoun (present participle used as name)
Rootअनु-√म्लुच्
and
:
TypeIndeclinable
Root
अप्सरसौthe two Apsarases
अप्सरसौ:
Kartā
TypeNoun
Rootअप्सरस्
व्याघ्राtigers
व्याघ्रा:
Kartā
TypeNoun
Rootव्याघ्र
हेतिःmissile; weapon
हेतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootहेति
सर्पाःserpents
सर्पाः:
Kartā
TypeNoun
Rootसर्प
प्रहेतिःfore-missile; driving weapon
प्रहेतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootप्र-हेति
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootतद्
नमःobeisance
नमः:
Karma
TypeNoun (indeclinable use)
Rootनमस्
अस्तुlet there be
अस्तु:
TypeVerb
Root√अस्
तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद्
नःof us; our
नः:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
अवन्तुmay (they) protect
अवन्तु:
TypeVerb
Root√अव्
तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद्
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
मृडयन्तुmay (they) be gracious; gladden
मृडयन्तु:
TypeVerb
Root√मृड्
तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद्
यम्whom
यम्:
Karma
TypeRelative pronoun
Rootयद्
द्विष्मःwe hate
द्विष्मः:
TypeVerb
Root√द्विष्
यःwho
यः:
Kartā
TypeRelative pronoun
Rootयद्
and
:
TypeIndeclinable
Root
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
TypeVerb
Root√द्विष्
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
एषाम्of these (beings)
एषाम्:
Sambandha
TypePronoun
Rootएतद्
जम्भेin the jaws
जम्भे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootजम्भ
दध्मःwe place
दध्मः:
TypeVerb
Root√धा
V
Viśvavyacās
R
Rathaprota
A
Asamaratha
S
Senānī
G
Grāmaṇī
P
Pramlocantī
A
Anumlocantī
H
Heti
P
Praheti
S
Sarpaḥ (Serpents)