Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

Śiva-Pūjākramaḥ — The Procedural Order of Shiva Worship

Pañcāvaraṇa & Upacāras

सूत उवाच । एवं कृतानुग्रहमात्मशिष्यं श्रीवामदेवं मुनिवर्य्यमुक्त्वा । प्रसन्नधीर्ज्ञानिवरो महात्मा कृत्वा परानुग्रहमाशु देवः

sūta uvāca | evaṃ kṛtānugrahamātmaśiṣyaṃ śrīvāmadevaṃ munivaryyamuktvā | prasannadhīrjñānivaro mahātmā kṛtvā parānugrahamāśu devaḥ

苏多说道:如此施恩于自己的弟子——可敬的圣贤室利·瓦摩提婆之后,那位大德天尊,诸智者之最、心意澄明者,旋即又迅速前往,亦为他人广施恩泽。

sūtaḥSūta
sūtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); parasmaipada
evamthus; in this manner
evam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (क्रियाविशेषण)
kṛta-anugraham(his) favored / having received grace
kṛta-anugraham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृ धातु-निष्पन्न कृदन्त, क्त) + anugraha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; tatpuruṣa: ‘one to whom favor has been done’ (kṛta-anugraha) qualifying ātmaśiṣyam
ātma-śiṣyamhis own disciple
ātma-śiṣyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootātman + śiṣya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; ‘own disciple’
śrī-vāmadevamŚrī Vāmadeva
śrī-vāmadevam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśrī + vāmadeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; honorific śrī- as qualifier
muni-varyamthe foremost sage
muni-varyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmuni + varya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; ‘best among sages’ qualifying śrīvāmadevam
uktvāhaving spoken (to him)
uktvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा-प्रत्यय), ‘having said/spoken’
prasanna-dhīḥserene-minded
prasanna-dhīḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprasanna + dhī (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; ‘one whose mind/intellect is serene’
jñāni-varaḥbest of the wise
jñāni-varaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjñānin + vara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; ‘best among the knowers’
mahātmāthe great-souled one
mahātmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā + ātman (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
kṛtvāhaving done
kṛtvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा-प्रत्यय), ‘having done’
para-anugrahamfavor to others
para-anugraham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpara + anugraha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; ‘favor to another’
āśuquickly
āśu:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootāśu (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (शीघ्रार्थक क्रियाविशेषण)
devaḥthe Lord / god
devaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; subject of implied main verb (contextual continuation)

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Vāmadeva

Significance: Highlights anugraha as Śiva’s defining act: grace first to the qualified disciple (Vāmadeva) and then outward to others—model for sādhana and transmission.

Role: teaching

S
Shiva
V
Vamadeva
S
Suta

FAQs

It highlights Śiva’s anugraha (saving grace): after uplifting the qualified disciple (Vāmadeva), the Lord extends the same compassion outward, showing that liberation is ultimately fulfilled by Pati’s grace, not by effort alone.

By calling Him ‘Deva’ and ‘best among knowers,’ the verse points to Saguna Śiva who actively teaches and blesses devotees; Linga-worship is a primary Shaiva means to receive this anugraha through devotion, purity, and surrender.

The takeaway is to seek Śiva’s grace through disciplined guru-guided practice—daily japa of the Panchākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) and devotional worship (pūjā/abhisheka), cultivating a ‘prasanna-dhī’ (clear, tranquil mind).