Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

गजाननपूजा तथा औपासन-होमविधिः

Worship of Gajānana and the Procedure of Aupāsana-Homa

साज्येन चरुणा पश्चादग्निं स्विष्टकृतं हुनेत् । पुनश्च प्रजपेत्सूक्तं रौद्रं ब्रह्माणि पञ्च च

sājyena caruṇā paścādagniṃ sviṣṭakṛtaṃ hunet | punaśca prajapetsūktaṃ raudraṃ brahmāṇi pañca ca

随后,应以拌入酥油的熟供食 caru 向火中奉献“善成供”(sviṣṭakṛt)之供。继而再诵《鲁陀罗颂》(Rudra-sūkta),并诵五部梵天真言(Brahma-mantra),使仪轨圆满,令主湿婆欢喜。

साज्येनwith ghee (mixed)
साज्येन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootसाज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (आज्ययुक्तेन)
चरुणाwith the oblation (caru)
चरुणा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootचरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formक्रमवाचक अव्यय (afterwards)
अग्निम्the fire
अग्निम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्विष्टकृतम्(as) the ‘sviṣṭakṛt’ (fire for the concluding offering)
स्विष्टकृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस्विष्टकृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (स्विष्टं करोति इति) विशेषणम् (अग्निम्)
हुनेत्should offer (into fire)
हुनेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहु (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक अव्यय (again)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
प्रजपेत्should recite/mutter
प्रजपेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + जप् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
सूक्तम्a hymn
सूक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसूक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
रौद्रम्Rudra-related
रौद्रम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सूक्तम्)
ब्रह्माणिBrahman-formulas / sacred texts
ब्रह्माणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
पञ्चfive
पञ्च:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपञ्च (अव्यय/संख्याशब्द)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत् प्रयोगः; (ब्रह्माणि) विशेषणम्
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय

Suta Goswami

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Rudra

Mantra: रौद्रं सूक्तं (Rudra-sūkta) तथा पञ्च ब्रह्माणि (pañca-brahma-mantrāḥ)

Type: rudram

S
Shiva
R
Rudra

FAQs

It teaches that Śiva-worship is completed through both outer ritual (homa with ghee and caru) and inner discipline (japa of the Rudra-sūkta), aligning action and mantra so the offering becomes spiritually ‘well-performed’ (sviṣṭa) and fit to lead the devotee toward Śiva’s grace.

The verse supports Saguna Śiva-upāsanā: honoring Rudra/Śiva through prescribed offerings and Vedic-style recitation. Such rites commonly accompany Liṅga-pūjā, where external worship is sealed by concluding oblations and mantra-recitation dedicated to Śiva’s manifest, compassionate form.

Perform a concluding sviṣṭakṛt homa offering with ghee-mixed caru, then do japa/recitation of the Rudra-sūkta along with five Brahma-mantras—emphasizing disciplined mantra practice alongside the fire-offering.