Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Pavamāna Soma’s self-purification through the waters and filter, emerging as the radiant king who empowers the rite and grants prosperity

Rishi: Unspecified in input
Devata: Soma (Pavamāna)
Chandas: Unspecified in input

विपश्चिते पवमानाय गायत मही न धारात्यन्धो अर्षति अहिर्न जूर्णामति सर्पति त्वचमत्यो न क्रीडन्नसरद्वृषा हरिः

vipaścite pavamānāya gāyata mahī na dhārātyandho arṣati ahirna jūrṇāmati sarpati tvacamatyo na krīḍannasaradvṛṣā hariḥ

vipaścite1 pavamānāya2 gāyata1 | mahī1 na2 dhārā1tyandho2 arṣati3 | ahir1 na2 jūrṇāmati1 sarpati2 tvacam1 | atyo1 na2 krīḍann1 asarat2 vṛṣā1 hariḥ2

向睿智的帕瓦玛那(Pavamāna)歌唱吧:苏摩(Soma)之汁的雄浑洪流奔涌而行;如蛇滑行,蜕去陈旧之皮;又如骏马嬉驰般冲出——那黄褐色、强健的公牛(Hariḥ)。

vipaścite | pavamānāya | gāyata | mahī | na | dhārā | ati | andhaḥ | arṣati | ahiḥ | na | jūrṇāmati | sarpati | tvacam | atyaḥ | na | krīḍan | asarat | vṛṣā | hariḥ

विपश्चितेO wise/knowing one
विपश्चिते:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ-सम्बन्धी विशेषण
Typeविशेषण/संज्ञा
Rootविपश्चित् (प्रातिपदिक) < वि+पश् (ज्ञाने) + क्विप्
पवमानायfor the purifying (Soma)
पवमानाय:
सम्प्रदान (यस्यार्थे स्तुति/गानम्)
Typeसंज्ञा/विशेषण
Rootपवमान (प्रातिपदिक) < √पू (पवने/शोधने) शानच्
गायतsing (ye all)!
गायत:
क्रिया (आह्वान)
Typeक्रिया
Root√गै (गाने)
महीthe great (stream)
मही:
कर्ता
Typeसंज्ञा
Rootमही (प्रातिपदिक)
like
:
Typeअव्यय
Rootन (अव्यय)
धाराa stream
धारा:
कर्ता (मही इत्यस्य विशेषण/उपमान)
Typeसंज्ञा
Rootधारा (प्रातिपदिक)
अत्यन्धःthe very Soma-juice (intoxicating draught)
अत्यन्धः:
कर्ता (अर्शति इत्यस्य)
Typeसंज्ञा
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + अन्धस् (प्रातिपदिक)
अर्षतिflows/rushes
अर्षति:
क्रिया
Typeक्रिया
Root√ऋष्/अर्ष् (गत्यर्थे/स्रवणे)
अहिःa serpent
अहिः:
कर्ता (उपमानरूपेण)
Typeसंज्ञा
Rootअहि (प्रातिपदिक)
like
:
Typeअव्यय
Rootन (अव्यय)
जूर्णामतिworn-out/old track (course)
जूर्णामति:
कर्म (सर्पति इत्यस्य)
Typeसंज्ञा
Rootजूर्णामति (समास/प्रातिपदिक) = जूर्णा + मति
सर्पतिcreeps/glides
सर्पति:
क्रिया
Typeक्रिया
Root√सृप् (गत्यर्थे)
त्वचम्skin
त्वचम्:
कर्म (अमत्यः इत्यस्य विशेष्य-सम्बन्धः; ‘त्वचम् … न’ उपमा)
Typeसंज्ञा
Rootत्वच् (प्रातिपदिक)
अमत्यःa companion/attendant
अमत्यः:
कर्ता (क्रिडन् इत्यस्य)
Typeसंज्ञा
Rootअमत्य (प्रातिपदिक)
like
:
Typeअव्यय
Rootन (अव्यय)
क्रीडन्playing/sporting
क्रीडन्:
कर्ता-विशेषण
Typeकृदन्त
Root√क्रीड् (विहारे)
असरत्ran/streamed forth
असरत्:
क्रिया (हरिः इत्यस्य)
Typeक्रिया
Root√सृ (गत्यर्थे) + अ (उपसर्ग/निषेध-न) ? वैदिक-रूपम्
वृषाthe bull; the vigorous one
वृषा:
कर्ता-विशेषण (हरिः)
Typeसंज्ञा/विशेषण
Rootवृषन्/वृषा (प्रातिपदिक)
हरिःHari (the tawny one; Soma/Indra’s steed epithet)
हरिः:
कर्ता
Typeसंज्ञा
Rootहरि (प्रातिपदिक)

Unknown/Unspecified (requires chant mapping)

{ "prastava": "(Stobha prelude introducing the call to sing)", "udgitha": "vipaścite pavamānāya gāyata", "pratihara": "(Refrain response; may echo ‘pavamānāya’)", "upadrava": "mahī na dhārātyandho arṣati | ahirna jūrṇāmati sarpati tvacam | atyo na krīḍann asarat vṛṣā hariḥ", "nidhana": "(Cadential close on ‘hariḥ’ with elongation)", "structure_notes": "Similes often become internal musical ‘scenes’; gāna may repeat key simile words for emphasis.", "singer_assignments": "Standard roles; ensemble must coordinate transitions between ‘glide’ and ‘play’ sections." }

{ "gloss_summary": "Soma is ‘vipaścit’ (wise). The similes are read as ritual-physical: Soma sheds impurity in purification like a serpent its slough; ‘atyaḥ’ indicates swift unobstructed flow through the filter; Soma emerges vigorous as a tawny bull.", "ritual_interpretation": "Describes Soma’s movement through purification and its qualities as it becomes fit for offering and exhilaration.", "theological_insight": "Purification is revelation of innate wisdom and vigor; Soma’s ‘self-purifying’ nature models spiritual renewal.", "etymology_highlights": "pavamāna (purifying); vipaścit (clear-seeing); tvac (skin) as impurity-covering removed." }