Shloka 20

सुग्रीवस्य शतवलि-प्रेषणम्

Sugriva’s Commission to Satavali for the Northern Search

Devanagari script

तमतिक्रम्य चाकाशं सर्वतश्शतयोजनम्।अपर्वतनदीवृक्षं सर्वसत्त्वविवर्जितम्।।।।

Transliteration

tam atikramya cākāśaṃ sarvataḥ śata-yojanam |

a-parvata-nadī-vṛkṣaṃ sarva-sattva-vivarjitam ||4.43.20||

Translation

越过那里，你们须在虚空中穿行一百由旬的广大空寂之境；无山、无河、无树，亦无任何众生。

Word by Word

• तम्: that (region/space)
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भव (contextual)

• अतिक्रम्य: having crossed/passed beyond
• अतिक्रम्य: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: अति-क्रम् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/त्वान्त), पूर्वकाल (having done earlier)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• आकाशम्: sky/empty space
• आकाशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आकाश (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग

• सर्वतः: on all sides
• सर्वतः: Desha (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वतः (अव्यय; सर्व-तसिल्)
• Form: अव्यय (adverb: ‘on all sides’)

• शत-योजनम्: a hundred yojanas (in extent)
• शत-योजनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक) + योजन (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास (संख्यापूर्वक), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; परिमाण-वाचक

• अ-पर्वत-नदी-वृक्षम्: without mountains, rivers, and trees
• अ-पर्वत-नदी-वृक्षम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक) + नदी (प्रातिपदिक) + वृक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नञ्-तत्पुरुष-समास (absence), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; आकाशम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• सर्व-सत्त्व-विवर्जितम्: devoid of all living beings
• सर्व-सत्त्व-विवर्जितम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + सत्त्व (प्रातिपदिक) + वि-वर्ज् (धातु)
• Form: तत्पुरुष-समास; ‘विवर्जित’ = क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), द्वितीया एकवचन नपुंसकलिङ्ग; आकाशम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

Context

'Beyond, there is a desolate place of hundred yojanas with no trace of life, no mountains, no trees, no rivers.

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is steadfast endurance for a righteous objective: even lifeless, frightening stretches must be crossed in service to truth and justice.

What is the narrative situation?

Sugrīva warns of an extraordinary barren tract on the route, highlighting the hardship awaiting the searchers.

Which character virtue is emphasized?

Fortitude (dhṛti) and perseverance—continuing despite exhaustion, fear, and lack of support.