Previous Verse

Shloka 70

पूर्वदिशि सीतामार्गण-नियोगः

Deployment to the Eastern Quarter for the Search of Sita

महेन्द्रकान्तां वनषण्डमण्डितांदिशं चरित्वा निपुणेन वानराः।अवाप्य सीतां रघुवंशजप्रियांततो निवृत्तास्सुखिनो भविष्यथ।।4.40.70।।

mahendrakāntāṃ vanaṣaṇḍamaṇḍitāṃ diśaṃ caritvā nipuṇena vānarāḥ |

avāpya sītāṃ raghuvaṃśaja-priyāṃ tato nivṛttāḥ sukhino bhaviṣyatha || 4.40.70 ||

诸猴啊,当以娴熟之行遍历东方,那为摩诃因陀罗所钟爱、林薮森然之地。若得见悉多(Sītā),罗阇族裔罗摩(Rāma)所挚爱者,便当归来;尔等将安稳而喜乐。

महेन्द्रकान्ताम्beloved of Mahendra (Indra)
महेन्द्रकान्ताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहेन्द्र + कान्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महेन्द्रस्य कान्ता)
वनषण्डमण्डिताम्adorned with groves/forests
वनषण्डमण्डिताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवनषण्ड + मण्डित (कृदन्त; √मण्ड्/√मण्डि)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषप्रायः (वनषण्डैः मण्डिता / वनषण्डस्य मण्डिता)
दिशम्direction/quarter
दिशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), एकवचन
चरित्वाhaving traversed
चरित्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√चर् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having traversed)
निपुणेनskillfully/carefully
निपुणेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootनिपुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Case 3), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (carefully/skillfully)
वानराःmonkeys
वानराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Case 1), बहुवचन
अवाप्यhaving found
अवाप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअव+√आप् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यबन्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having obtained/found)
सीताम्Sita
सीताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), एकवचन
रघुवंशजप्रियाम्beloved of the scion of Raghu’s line (Rama)
रघुवंशजप्रियाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरघु + वंशज + प्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रघुवंशजस्य प्रिया)
ततःthen
ततः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अपादानसूचक (then/thereafter)
निवृत्ताःreturned
निवृत्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootनि+√वृत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तरि (having returned)
सुखिनःhappy
सुखिनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषण (predicative)
भविष्यथyou will be
भविष्यथ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद

'Dreadful monkeys who resemble demons have arrived along with thousands of fierce fighters.

S
Sītā
R
Rāma (Raghuvaṃśaja)
M
Mahendra (Indra)

FAQs

Dharma as faithful service to a righteous cause: careful effort in a just mission leads to welfare (sukha) for the community.

Sugriva motivates and directs the vanaras to search the eastern quarter thoroughly and return upon finding Sītā.

Competent, careful action (nipuṇatā) joined with loyalty to Rāma’s cause.