Shloka 19
वानरसेनामोचनम् / Mobilization of the Vanara Hosts
Devanagari script
मृत्युकालोपमस्याऽज्ञां राजराजस्य वानराः।सुग्रीवस्याययु श्श्रुत्वा सुग्रीवभयदर्शिनः।।।।
Transliteration
mṛtyukālopamasyājñāṃ rājarājasya vānarāḥ |
sugrīvasyāyayuḥ śrutvā sugrīvabhayadarśinaḥ ||
Translation
众猴听闻苏格利婆之令——万王之王，威如死神之时——便立刻赶来，预见到苏格利婆震怒所带来的可怖惩罚。
Word by Word
मृत्युकालोपमस्यlike the time of death
मृत्युकालोपमस्य:
विशेषण (Qualifier of rājarājasya)
TypeAdjective
Rootमृत्यु-काल-उपम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; समासः: मृत्युकालस्य उपमः (षष्ठी-तत्पुरुष)
आज्ञाम्command
आज्ञाम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
राजराजस्यof the king of kings
राजराजस्य:
सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootराज-राज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; समासः: राज्ञां राजा (कर्मधारय)
वानराःmonkeys
वानराः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सुग्रीवस्यof Sugriva; to Sugriva
सुग्रीवस्य:
सम्बन्ध (Goal/Belonging)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
आययुःcame
आययुः:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootआ√या (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeIndeclinable
Root√श्रु + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive)
सुग्रीवभयदर्शिनःforeseeing fear of Sugriva
सुग्रीवभयदर्शिनः:
कर्ता (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootसुग्रीव-भय-दर्शिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः: सुग्रीवस्य भयम् पश्यन्ति (उपपद-तत्पुरुष)
Context
In response to the command of the king, who was like death to them, the monkeys came at once, driven by fear from Sugriva.
Characters & Entities
S
SugrīvaV
VānaraFAQs
Social order through enforceable authority: rajadharma includes ensuring compliance so that a righteous mission is not undermined by indifference.
The Vānaras, aware of Sugrīva’s strictness and penalties, respond immediately upon hearing the summons.
Governance capacity—Sugrīva’s ability to compel swift mobilization, ensuring collective action.