Shloka 6

Devanagari script

क्षत्ररोषात्प्रशान्तस्त्वं ब्राह्मणश्च महायशा:।बालानां मम पुत्राणामभयं दातुमर्हसि।।।।

Transliteration

kṣatraroṣāt praśāntas tvaṃ brāhmaṇaś ca mahāyaśāḥ | bālānāṃ mama putrāṇām abhayaṃ dātum arhasi ||

Translation

你是声名卓著的婆罗门，你对刹帝利的怒火也已平息；因此请赐我年幼的儿子们无畏——安全的保证。

Word by Word

• क्षत्ररोषात्: from (your) kṣatriya-anger
• क्षत्ररोषात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: क्षत्र + रोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5/Ablative), एकवचन; तत्पुरुषः (क्षत्रेषु रोषः)

• प्रशान्तः: calmed
• प्रशान्तः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रशान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘त्वम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• ब्राह्मणः: a brahmin
• ब्राह्मणः: Visheshya (विशेष्य/subject complement)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘त्वम्’ इत्यस्य विशेषणवत्

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• महायशाः: highly renowned
• महायशाः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महायशस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महत् यशः यस्य)

• बालानाम्: of the boys
• बालानाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: बाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• पुत्राणाम्: of (my) sons
• पुत्राणाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• अभयम्: fearlessness/safety
• अभयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अभय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दातुम्: to give
• दातुम्: Prayojana (प्रयोजन/infinitival purpose)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive)

• अर्हसि: ought/are fit
• अर्हसि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Context

"You are a brahmana, highly renowned and withdrawn from anger against kshatriyas. It behoves of you to give assurance of security to my sons who are young.

Characters & Entities

• Daśaratha
• Paraśurāma
• Kṣatriyas
• Brāhmaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Abhaya-dāna (granting safety) is a dharmic ideal: the strong and spiritually eminent should protect, not terrorize—especially the young and vulnerable.

What is the narrative situation?

Daśaratha appeals to Paraśurāma’s brahminical restraint, asking him not to harm his sons.

Which character virtue is emphasized?

Daśaratha’s paternal duty and Paraśurāma’s expected self-restraint as a brāhmaṇa.