Ramayana — Bala Kanda, Sarga 71, Shloka 11
जनककुलवर्णनम् तथा सीतोर्मिलादानम्
Janaka’s Genealogy and the Bestowal of Sita and Urmila
Devanagari script
महीध्रकसुतो राजा कीर्तिरातो महाबल:।कीर्तिरातस्य राजर्षेर्महारोमा व्यजायत।।।।
Transliteration
mahīdhrakasuto rājā kīrtirāto mahābalaḥ |
kīrtirātasya rājarṣer mahāromā vyajāyata || 1.71.11 ||
Translation
由摩希陀罗迦诞生了大力之王吉尔提罗多；而这位王仙吉尔提罗多又诞生了摩诃罗摩。
Word by Word
महीध्रकसुतःson of Mahīdhraka
महीध्रकसुतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहीध्रक + सुत (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: महीध्रकस्य सुतः), प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग
राजाking
राजा:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरणम्)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग
कीर्तिरातःKīrtirāta
कीर्तिरातः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootकीर्तिरात (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमासः (कीर्तिः रातः/दत्तः), प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग
महाबलःvery mighty
महाबलः:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमहाबल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमासः, प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग
कीर्तिरातस्यof Kīrtirāta
कीर्तिरातस्य:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootकीर्तिरात (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमासः, षष्ठी, एकवचन, पुंलिङ्ग
राजर्षेःof the royal sage
राजर्षेः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootराजर्षि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः, षष्ठी, एकवचन, पुंलिङ्ग
महारोमाMahāromā
महारोमा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहारोमन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमासः (महान् रोमा यस्य), प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग
व्यजायतwas born
व्यजायत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + जन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (जायत) with उपसर्ग वि-
Context
Mighty king Kirtirata was the son of Mahidhraka. He was a Rajarshi, father of Maharoma.
Characters & Entities
M
MahīdhrakaM
MahāromāR
Rājarṣi (epithet/category)FAQs
The rājarṣi ideal: kingship is validated not merely by power but by sage-like righteousness, implying rule aligned with dharma and truth.
Janaka continues listing his ancestors, highlighting a predecessor honored as a rājarṣi.
Righteous kingship—strength (bala) harmonized with ethical and spiritual stature (rājarṣi).