HomeRamayanaBala KandaSarga 57Shloka 4
Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Bala Kanda, Sarga 57, Shloka 4

विश्वामित्रस्य दक्षिणतपः तथा त्रिशङ्कोः स्वशरीरेण स्वर्गगमनाभिलाषः

Visvamitra’s Southern Austerity and Trisanku’s Bodily Ascent Aspiration

पूर्णे वर्षसहस्रे तु ब्रह्मा लोकपितामह:।अब्रवीन्मधुरं वाक्यं विश्वामित्रं तपोधनम्।।1.57.4।।

pūrṇe varṣasahasre tu brahmā lokapitāmahaḥ |

abravīn madhuraṃ vākyaṃ viśvāmitraṃ tapodhanam || 1.57.4 ||

当一千年圆满之时,梵天——诸世界的祖父——以柔和甘美之语,对苦行之财的毗湿瓦密多说道。

pūrṇewhen completed
pūrṇe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootpūrṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन (Loc sg); विशेषणम् (qualifying 'varṣa-sahasre')
varṣa-sahasrein (the) thousand years
varṣa-sahasre:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन (Loc sg)
tuthen/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (particle: but/indeed)
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom sg)
loka-pitāmahaḥgrandsire of the worlds
loka-pitāmahaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक) + pitāmaha (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ब्रह्मणः विशेषणम्
abravītsaid
abravīt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
madhuramsweet
madhuram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmadhura (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Acc sg), विशेषणम् (qualifying 'vākyaṃ')
vākyamwords/speech
vākyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Acc sg)
viśvāmitramto Viśvāmitra
viśvāmitram:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootviśvāmitra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Acc sg)
tapodhanam(him who is) rich in austerity
tapodhanam:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक) + dhana (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; विशेषणम् (of viśvāmitram)

A thousand years passed. The Grandsire of the worlds, Brahma, appeared. He spoke to Viswamitra, the great ascetic, these pleasant words:

B
Brahmā
V
Viśvāmitra

FAQs

Sustained discipline (tapas) aligned with dharma is portrayed as worthy of divine acknowledgment—spiritual status is earned through long, regulated effort.

After prolonged austerity, Brahmā appears and prepares to speak to Viśvāmitra.

Perseverance: the long duration underscores unwavering commitment.