HomeRamayanaBala KandaSarga 46Shloka 19

Shloka 19

भिद्यमानस्ततो गर्भो वज्रेण शतपर्वणा।रुरोद सुस्वरं राम ततो दितिरबुध्यत।।1.46.19।।

bhidyamānas tato garbho vajreṇa śataparvaṇā | ruroda susvaraṃ rāma tato ditir abudhyata || 1.46.19 ||

罗摩啊,当胎儿被那百节雷霆金刚杵劈裂之时,便发出高声啼哭;于是底提醒来。

भिद्यमानःbeing split
भिद्यमानः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभिद् (धातु) + यमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्मणि शानच्/यमान-प्रत्ययान्त (present passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; qualifying 'गर्भः'
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रम/कालवाचक
गर्भःthe embryo
गर्भः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
वज्रेणby the thunderbolt
वज्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
शत-पर्वणाhundred-edged
शत-पर्वणा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशत (संख्या) + पर्वन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (द्विगु-प्राय) समास; तृतीया एकवचन, पुं/नपुंस?; here instrumental agreeing with 'वज्रेण' = 'with the hundred-edged'
रुरोदcried
रुरोद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootरुद् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सुस्वरम्in a loud/clear voice
सुस्वरम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + स्वर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्राय प्रयोग; here as क्रियाविशेषण (adverbial accusative)
रामO Rama
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रम/कालवाचक
दितिःDiti
दितिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
अबुध्यतawoke
अबुध्यत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

O Rama! that embryo, being severed by Vajra having a hundred edges, cried at high pitch which awakened Diti".

V
Vajra (thunderbolt)
I
Indra
D
Diti

FAQs

It foregrounds the reality of suffering caused by violence; dharmic reflection begins with recognizing the pain inflicted on the vulnerable.

The unborn child cries while being cut, and the mother (Diti) wakes up to the calamity.

The verse evokes compassion (dayā) in the listener by emphasizing the cry of the embryo.