HomeRamayanaBala KandaSarga 46Shloka 13
Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

दितितपः-शक्रपरिचर्या-गर्भभेदः

Diti’s Penance, Indra’s Service, and the Severing of the Embryo

याचितेन सुरश्रेष्ठ तव पित्रा महात्मना।वरो वर्षसहस्रान्ते दत्तो मम सुतं प्रति।।1.46.13।।

yācitena suraśreṣṭha tava pitrā mahātmanā | varo varṣa-sahasrānte datto mama sutaṁ prati ||1.46.13||

诸天之最啊,你那大心的父亲在受我祈求时,于千年期满之际赐我一愿——关于得一子之愿。

याचितेनby (his) request
याचितेन:
करण (Instrumental of cause/means)
TypeVerb
Root√याच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle) नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘याचितेन’ = having been requested/at the request
सुरश्रेष्ठO best of the gods
सुरश्रेष्ठ:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसुर-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: सुराणां श्रेष्ठः (षष्ठी-तत्पुरुष)
तवyour
तव:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (Genitive/6th)
पित्राby (your) father
पित्रा:
कर्ता (Agent in passive sense)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
महात्मनाby the great-souled
महात्मना:
कर्ता-विशेषण (Agent qualifier)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘पित्रा’ इत्यस्य विशेषणम्; समासः: महत् + आत्मन् (कर्मधारय)
वरःa boon
वरः:
कर्म (Subject of passive ‘दत्तः’)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
वर्षसहस्रान्तेat the end of a thousand years
वर्षसहस्रान्ते:
अधिकरण (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्ष-सहस्र-अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: वर्षसहस्रस्य अन्तः (षष्ठी-तत्पुरुष)
दत्तःwas granted
दत्तः:
क्रिया (Passive predicate)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगः (passive sense)
ममto me / my
मम:
सम्प्रदान (Recipient/beneficiary in context)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
सुतम्a son
सुतम्:
सम्बन्ध (Topic/object of reference with ‘प्रति’)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रतिconcerning, about
प्रति:
सम्बन्ध (Relational marker)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश-अव्यय/पूर्वसर्ग (preposition), ‘concerning/towards’

"O best of the gods! your illustrious father granted me a boon for a son I sought on completion of a thousand years (of penance).

D
Diti
I
Indra
B
boon (vara)
S
son (suta)

FAQs

Dharma includes fidelity to promises and boons: a boon granted by a great-souled authority is presented as a binding truth that structures future events.

Diti reminds Indra of a boon previously granted to her—specifically, the promise of a son after the completion of her austerity term.

Satya (truthfulness) and obligation—boons and words given by the righteous are treated as dependable commitments.