Shloka 14

ताटकावधः

The Slaying of Tāṭakā

Devanagari script

विश्वामित्रस्तु ब्रह्मर्षिर्हुङ्कारेणाभिभर्त्स्यताम्।स्वस्ति राघवयोरस्तु जयं चैवाभ्यभाषत।।1.26.14।।

Transliteration

viśvāmitras tu brahmarṣir huṅkāreṇābhibhartsyatām | svasti rāghavayor astu jayaṃ caivābhyabhāṣata ||1.26.14||

Translation

婆罗门仙维施瓦密特罗以威猛的“吽迦罗”震慑她，并宣告：“愿吉祥与胜利常随两位罗伽婆（罗摩与罗什曼那）。”

Word by Word

• विश्वामित्रः: Viśvāmitra
• विश्वामित्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विश्वामित्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• तु: but
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः (but/indeed)

• ब्रह्मर्षिः: the Brahmarṣi
• ब्रह्मर्षिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मर्षि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेष्य-विशेषणभावः (apposition to विश्वामित्रः)

• हुङ्कारेण: with a huṅkāra (menacing sound)
• हुङ्कारेण: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: हुङ्कार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्

• अभिभर्त्स्यताम्: (he) threatened
• अभिभर्त्स्यताम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि-भर्त्स् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्; आज्ञार्थः (let him threaten / he threatened in command-like utterance)

• स्वस्ति: well-being / auspiciousness
• स्वस्ति: Prayojana (प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वस्ति (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
• Form: मङ्गलवाचक-अव्ययम् (benedictive particle: well-being)

• राघवयोः: of the two Rāghavas (Rama and Lakṣmaṇa)
• राघवयोः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), द्विवचनम्

• अस्तु: may there be
• अस्तु: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (imperative/benedictive), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• जयम्: victory
• जयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; (अस्तु इत्यस्य कर्मरूपेण)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• एव: also / indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपातः

• अभ्यभाषत: spoke
• अभ्यभाषत: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि-भाष् (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (imperfect/past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्

Context

Brahmarshi Viswamitra threatened her with hunkara (menacing sound), uttering, "Auspices to the Raghavas (Rama and Lakshmana) be aupicousness and success!" victorious.

Characters & Entities

• Viśvāmitra
• Rāma
• Lakṣmaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma here is the righteous protection of the innocent and of sacred rites; the sage strengthens the protectors with a blessing and confronts adharma without hesitation.

What is the narrative situation?

As Tāṭakā attacks, Viśvāmitra intimidates her and simultaneously invokes auspiciousness and victory for Rāma and Lakṣmaṇa.

Which character virtue is emphasized?

Viśvāmitra’s protective resolve and spiritual authority—using disciplined power to support dharma.