HomeRamayanaBala KandaSarga 18Shloka 61
Previous Verse

Shloka 61

पुत्रजन्मोत्सवः — Birth of the Princes and Viśvāmitra’s Arrival

Bālakāṇḍa 18

तेषामेवंप्रभावानां सर्वेषां दीप्ततेजसाम् । पिता दशरथो हृष्टो ब्रह्मा लोकाधिपो यथा ॥

teṣāmevaṃprabhāvānāṃ sarveṣāṃ dīptatejasām | pitā daśaratho hṛṣṭo brahmā lokādhipo yathā ||

达沙罗陀父王见诸子皆具如是威力、光辉炽盛,心中欢喜,正如世界之主梵天(Brahmā)因诸天而欣悦一般。

यत्that which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध/relative-correlative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी-एकवचनरूप (Genitive/Dative form ‘me’); अत्र षष्ठी (my)
हृद्गतम्in my heart/heart-felt
हृद्गतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootहृद् (प्रातिपदिक) + गत (प्रातिपदिक; गम्+क्त)
Formसप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे (determinative: ‘gone into the heart’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘वाक्यम्’ विशेषण
वाक्यम्statement/word
वाक्यम्:
Karta (कर्ता/Subject of implied ‘asti’)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (subject of implied ‘asti’)
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
कार्यस्यof the task
कार्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
निश्चयम्decision/resolve
निश्चयम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootनिश्चय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कुरुष्वdo/make
कुरुष्व:
Kriyā (क्रिया/finite verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
राजशार्दूलO tiger among kings
राजशार्दूल:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootराज (प्रातिपदिक) + शार्दूल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय, पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
भवbecome/be
भव:
Kriyā (क्रिया/finite verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
सत्यप्रतिश्रवःtrue to your promise
सत्यप्रतिश्रवः:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक) + प्रतिश्रव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (descriptive: ‘true to promise’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate to ‘त्वम्’ implied)
D
Dasharatha
B
Brahma
R
Rama
L
Lakshmana
B
Bharata
S
Shatrughna

FAQs

The simile suggests that just as Brahma is the progenitor of the powerful Lokapalas (guardians of the directions) and rejoices in their strength, Dasharatha is the progenitor of the four divine princes and derives similar joy from their radiance.

It translates to 'resplendent glory' or 'burning radiance,' indicating that the princes were not only physically strong but possessed the spiritual luster (Tejas) required to uphold Dharma and protect the world.