Shloka 20
शबरी-आश्रम-प्रवेशः
Rama and Lakshmana at Sabari’s Hermitage
Devanagari script
एतत्तु वचनं श्रुत्ता रामवक्त्राद्विनिस्सृतम्।शबरी दर्शयामास तावुभौ तद्वनं महत्।।।।
Transliteration
etat tu vacanaṃ śrutvā rāma-vaktrād vinissṛtam | śabarī darśayāmāsa tāv ubhau tad vanaṃ mahat ||
Translation
舍婆梨听见罗摩口中所出之言，便开始向他们二人指示那片广大的林苑。
Word by Word
पश्यsee
पश्य:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मेघघनप्रख्यम्resembling a dense cloud-mass
मेघघनप्रख्यम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootmegha-ghana-prakhya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय-प्राय: मेघघन इव प्रख्यम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (agreeing with वनम् understood)
मृगपक्षिसमाकुलम्filled with animals and birds
मृगपक्षिसमाकुलम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootmṛga-pakṣi-samākula (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मृगैः पक्षिभिः समाकुलम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
मतङ्गवनम्Matanga’s forest
मतङ्गवनम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootmataṅga-vana (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: मतङ्गस्य वनम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इतिthus/as
इति:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/नामनिर्देशार्थक-अव्यय (quotative particle)
एवindeed
एव:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphasis)
विश्रुतम्well-known
विश्रुतम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootवि-श्रु (धातु) + kta (क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय/विशेषण (of मतङ्गवनम्)
रघुनन्दनO delight of the Raghus
रघुनन्दन:
सम्बोधन (Sambodhana)
TypeNoun
Rootraghu-nandana (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष-समास, पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
Context
At these words from the mouth of Rama, Sabari took them both round the great garden.
Characters & Entities
R
RamaL
LakshmanaŚ
ŚabarīFAQs
Responsive service: dharma is enacted by promptly assisting the righteous when requested, without delay or pride.
After Rama’s request, Śabarī leads Rama and Lakshmana to see the great grove.
Śabarī’s obedience and helpfulness (sevā-bhāva) in guiding them.