Shloka 14
सीताहरण
विलापः / The Lament at Jatāyu and the Abduction of Sītā
Devanagari script
तप्ताभरणजुष्टाङ्गी पीतकौशेयवासिनी।रराजराजपुत्री तुविद्युत्सौदामिनी यथा।।।।
Transliteration
taptābharaṇajuṣṭāṅgī pītakauśeyavāsinī |
rarāja rājaputrī tu vidyut-saudāminī yathā ||
Translation
她佩戴炽亮的金饰，身着黄色绸缎；那位公主光辉夺目，宛如天际一道闪电。
Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
तुbut
तु:
वाक्य-सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; विरोध/विशेषार्थक (particle: but/indeed)
ताम्her
ताम्:
कर्म
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्
रामO Rama
राम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन, एकवचनम्
रामO Rama
राम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन, एकवचनम्; पुनरुक्तिः
इतिthus
इति:
वाक्य-सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्ययम्
रुदन्तीम्crying
रुदन्तीम्:
कर्म (qualifier)
TypeVerb
Rootरुद् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्तः (Present active participle), स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; 'ताम्' इत्यस्य विशेषणम्
लक्ष्मणO Lakshmana
लक्ष्मण:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन, एकवचनम्
इतिthus
इति:
वाक्य-सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्ययम्
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
जगामwent
जगाम:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
आदायhaving taken
आदाय:
पूर्वकाल-क्रिया
TypeVerb
Rootआ + दा (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त-अव्ययकृदन्तः (Gerund), 'having taken'
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
आकाशम्the sky
आकाशम्:
कर्म/गति-लक्ष्य (Destination)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्
रावणःRavana
रावणः:
कर्ता
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
राक्षसाधिपःlord of the demons
राक्षसाधिपः:
कर्ता (qualifier)
TypeNoun
Rootराक्षस + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; 'रावणः' इत्यस्य विशेषणम्
Context
SIta who had put on pure gold ornaments on her body and who was clad in yellow silk shone like lightning.
Characters & Entities
S
Sītā (rājaputrī)FAQs
Sītā’s radiance symbolizes inner purity (śīla) that remains undiminished even when outwardly endangered—dharma as moral integrity, not mere circumstance.
As she is being carried away, the poem briefly depicts Sītā’s appearance—ornaments and yellow silk—through a vivid simile.
Sītā’s auspiciousness and steadfast purity, presented through luminous imagery.