Shloka 46
मायामृगदर्शनम्
The Vision of the Illusory Deer
Devanagari script
अहमेनं वधिष्यामि ग्रहीष्याम्यपि वा मृगम्।।।।यावद्गच्छामि सौमित्रे मृगमानयितुं द्रुतम्।
Transliteration
aham enaṃ vadhiṣyāmi grahīṣyāmy api vā mṛgam | yāvad gacchāmi saumitre mṛgam ānayituṃ drutam ||
Translation
我将迅速前去，哦，扫密特里，为你带回那只鹿——或将其射杀，或将其活捉。
Word by Word
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
एनम्him
एनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एनद्-आदेश)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
वधिष्यामिI will kill
वधिष्यामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवध् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st), एकवचन
ग्रहीष्यामिI will seize/catch
ग्रहीष्यामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन
अपिalso / or even
अपि:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/सम्भावना-निपात (also/even)
वाor
वा:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-निपात (disjunctive: or)
मृगम्the deer
मृगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यावत्until/while
यावत्:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअवधि-वाचक-अव्यय (until/as long as)
गच्छामिI go
गच्छामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन
सौमित्रेO son of Sumitrā
सौमित्रे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसौमित्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
मृगम्the deer
मृगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आनयितुम्to bring
आनयितुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootनी (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive), उपसर्ग: आ-
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: quickly)
Context
O Lakshmana! I will go quickly and either kill the deer or catch it. Now let me go.
Characters & Entities
R
RāmaL
Lakṣmaṇa (Saumitri)D
Deer (mṛga)FAQs
Resolve in action: once a duty is chosen, it should be pursued decisively, while ensuring responsibilities at home (Sītā’s safety) are assigned.
Rāma declares his immediate plan to pursue the deer and return with it.
Determination and capability: Rāma expresses confidence in either capturing or killing the deer swiftly.