Shloka 24
दूषणवधः
The Slaying of Dūṣaṇa and the Rout of Khara’s Host
Devanagari script
अयं विनिहतस्संख्ये दूषणस्सपदानुगः।।।।महत्या सेनया सार्धं युद्ध्वा रामं कुमानुषम्।शस्त्रैर्नानाविधाकारैर्हनध्वं सर्वराक्षसाः।।।।
Transliteration
ayaṃ vinihataḥ saṅkhye dūṣaṇaḥ sa-padānugaḥ |
mahatyā senayā sārdhaṃ yuddhvā rāmaṃ kumānuṣam |
śastrair nānā-vidhākārair hanadhvaṃ sarva-rākṣasāḥ ||
Translation
Dūṣaṇa 及其随从已在战斗中被杀。因此，所有的罗刹（rākṣasas）啊——率领你们的大军，挥舞各种武器，去杀了那个卑鄙的人类 Rāma！
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb ‘thus’)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund)
खरःKhara
खरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootखर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (खरः)
रामम्Rāma
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एवalone, indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय
अभिदुद्रुवेrushed towards
अभिदुद्रुवे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि+द्रु (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
श्येनगामीŚyenagāmī
श्येनगामी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्येन+गामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः श्येन इव गामी (उपमान-तत्पुरुष)
पृथुग्रीवःPṛthugrīva
पृथुग्रीवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथु+ग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः पृथ्वी ग्रीवा यस्य (कर्मधारय)
यज्ञशत्रुःYajñaśatru
यज्ञशत्रुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ+शत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (यज्ञस्य शत्रुः)
विहङ्गमःVihaṅgama
विहङ्गमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविहङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दुर्जयःDurjaya
दुर्जयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्जय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः दुर्+जय (कर्मधारय)
करवीराक्षःKaravīrākṣa
करवीराक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकरवीर+अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः करवीरम् इव अक्षी यस्य (कर्मधारय/उपमान)
परुषःParuṣa
परुषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कालकार्मुकःKālakārmuka
कालकार्मुकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल+कार्मुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः काल इव कार्मुकः/कालस्य कार्मुकः (कर्मधारय/तत्पुरुष-सम्भाव्य)
मेघमालीMeghamālī
मेघमाली:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमेघ+मालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मेघानां माली)
महामालीMahāmālī
महामाली:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा+मालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (महान् माली)
सर्पास्यःSarpāsya
सर्पास्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्प+आस्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (सर्प इव आस्यम् यस्य)
रुधिराशनःRudhirāśana
रुधिराशनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरुधिर+आशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रुधिरस्य आशनः)
द्वादशtwelve
द्वादश:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootद्वादश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; प्रथमा बहुवचनार्थे; विशेषणम् (एते)
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
महावीर्याःmighty
महावीर्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहावीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय (महत् वीर्यम् येषाम्); विशेषणम् (एते)
बलाध्यक्षाःcommanders of the force
बलाध्यक्षाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबल+अध्यक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (बलस्य अध्यक्षाः)
ससैनिकाःwith their troops
ससैनिकाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस+सैनिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुष (सह सैनिकैः); विशेषणम् (बलाध्यक्षाः)
रामम्Rāma
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एवalone
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय
अभ्यधावन्तran towards
अभ्यधावन्त:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि+धाव् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
विसृजन्तःreleasing, shooting
विसृजन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि+सृज् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (Present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (एते)
शरोत्तमान्the best arrows
शरोत्तमान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशर+उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समासः शराणाम् उत्तमाः (षष्ठी-तत्पुरुष)
Context
Dusana and his followers are killed in the battle. You, all the demons, along with your great army and different kinds of weapons should kill that wicked human being, Rama.
Characters & Entities
K
KharaR
RamaD
Dusana (Dūṣaṇa)R
Rakshasas (Rākṣasāḥ)FAQs
The verse illustrates adharma: Khara frames murder as duty and dehumanizes Rāma, showing how unrighteous aims corrupt speech and command.
Khara, after learning of Dūṣaṇa’s fall, exhorts all rākṣasas to attack Rāma with full force and varied weapons.
Negatively: the absence of discernment and restraint; Khara’s leadership is driven by vengeance rather than justice.