Shloka 20
महोत्पात-लक्षणानि
Omens before Khara’s Assault
Devanagari script
तारा अपि शरैस्तीक्ष्णैः पातयामि नभस्स्थलात्।।।।मृत्युं मरणधर्मेण सङ्क्रुद्धो योजयाम्यहम्।
Transliteration
tārā api śarais tīkṣṇaiḥ pātayāmi nabhassthalāt | mṛtyuṃ maraṇadharmēṇa saṅkruddhō yōjayāmy aham ||
Translation
凭我锋利的箭矢，我甚至能将群星自天穹射落；若我震怒，连死神也要受制于必死之法。
Word by Word
ताराःstars
ताराः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन
तीक्ष्णैःsharp
तीक्ष्णैः:
Karana-viśeṣaṇa (करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण to 'शरैः'
पातयामिI will make fall; I will bring down
पातयामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, उत्तमपुरुष, एकवचन; णिच् (causative) sense: 'cause to fall'
नभःस्थलात्from the sky
नभःस्थलात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootनभः + स्थल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन
मृत्युम्Death (personified)
मृत्युम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मरणधर्मेणwith mortal nature; by death's law
मरणधर्मेण:
Karana/Prakāra (करण/प्रकार)
TypeNoun
Rootमरण + धर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; साधन/प्रकार (by the law/nature of dying)
सङ्क्रुद्धःangered
सङ्क्रुद्धः:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + क्रुध् (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण to 'अहम्'
योजयामिI will subject; I will consign
योजयामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, उत्तमपुरुष, एकवचन; णिच् (causative) sense: 'cause to be joined/subject to'
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
Context
With my sharp arrows I can even bring down the stars from the sky. If angered, I can cause mortality to the god of death.
Characters & Entities
K
KharaM
Mṛtyu (Death, personified)FAQs
Dharma critiques overreach and blasphemous pride: claiming power over cosmic order (stars, Death) signals adharma and invites correction.
Khara boasts of impossible feats to embolden his troops despite the ominous signs.
Temperance and truthful speech are absent; the verse highlights the vice of boastful arrogance.