Adhyaya 24
Brahma KhandaAdhyaya 2458 Verses

Adhyaya 24

The Glory of Charity: Land-Gifts, Śālagrāma Donation, and Food–Water as Supreme Gifts

绍那迦请求苏多按次第讲述布施(dāna)的伟大。苏多答以一套分明的布施教义:以施地为最上,能令施主久住毗湿奴之界,终至得王者之福并趋向解脱;若弃舍已施之地或夺取他人之地,则招致贫困与可怖地狱。盗取供奉诸神或婆罗门之地,被说为几乎不可赎的重罪。 随后列举诸种施物——牛与公牛、金银宝石、床榻、灯盏、鞋履、扇、衣服、果品、蔬菜(得至湿婆之居)、乳品、花与槟榔等——各有相应天界果报。又极赞施舍圣石“沙拉格罗摩”(Śālagrāma),称其胜过“秤人祭”(tulāpuruṣa),等同于布施全大地。最后宣说食与水为最胜之施,但告诫不可受罪人所施之污秽饮食。章末劝人积财为施,并断言布施能摧灭诸罪。

Shlokas

Verse 1

शौनक उवाच । विदुषांवर तत्त्वज्ञ कथयस्व महामते । इदानीं मम दानानां माहात्म्यं क्रमतो मुने

绍那迦说道:噢,学者中最胜者,真理的知者,心怀广大者——圣者啊,请你如今依次为我宣说,我诸般布施之功德与伟大。

Verse 2

सूत उवाच । क्षितिदानं मुनिश्रेष्ठ दानानामुत्तमं मतम् । येन कृतं वै तद्दानं सर्वदानफलं मतम्

苏多说道:噢,牟尼中最胜者,布施土地被认为是一切布施中最上。行此施者,被视为获得诸施之总果。

Verse 3

क्षितिं ससस्यां यो दद्याद्ब्राह्मणाय द्विजोत्तम । विष्णुलोके सुखं भुंक्ते यावदिंद्राश्चतुर्दश

噢,二次生者中最胜者,凡将连同庄稼的肥沃土地施与婆罗门者,便在毗湿奴之界享受安乐,直至十四位因陀罗的时限终尽。

Verse 4

पृथिव्यां जन्म चासाद्य सार्वभौमस्ततो नृपः । महीं सर्वां चिरं भुक्त्वा व्रजेद्वै श्रीहरेर्गृहम्

既得生于大地之上,那位国王便成转轮圣王;久享遍地之福后,确然前往圣者室利·哈利的居所。

Verse 5

गोचर्ममात्रां भूमिं यः प्रयच्छति द्विजातये । स गच्छति हरेर्गेहं सर्वपापविवर्जितः

凡以仅如牛皮之量的一片土地施与二次生者者,便往诣哈利的居所,远离一切罪垢。

Verse 6

शतं गावो वृषश्चैको यत्र तिष्ठंत्ययंत्रिताः । गोचर्ममात्रां तां भूमिं प्रवदंति महर्षयः

凡百头母牛与一头公牛得以无拘无束立足之处,大圣仙宣说:其地之广,不过一张牛皮之量。

Verse 7

भूमिनेता भूमिदाता द्वौ चापि स्वर्गगामिनौ । ग्राह्या भूमिर्द्विजैः प्राज्ञैस्त्यक्त्वा दानशतान्यपि

引人得地者与施地者,二者同得升天。是故明智之二生者当受土地,纵使舍弃百种布施亦然。

Verse 8

अज्ञानी भूसुरो यस्तु त्यजेद्भूमिं विमोहितः । प्रतिजन्मन्यसौ विप्रो भवेच्चात्यंत दुःखभाक्

然彼愚昧婆罗门,迷惑而弃地者,生生世世皆为婆罗门,却注定受极重苦恼。

Verse 9

अन्यतो यः समासाद्य दद्याद्भूमिं द्विजातये । तस्मै विप्र जगन्नाथो ददाति परमं पदम्

婆罗门啊,凡从他处得地而施与二生者者,世间之主阇甘那他赐其至上住处。

Verse 10

स्वदत्तां परदत्तां च मेदिनीं यो हरेद्द्विज । युक्तः कोटिकुलैर्याति नरकं चातिदारुणम्

婆罗门啊,凡夺取土地者——无论自施之地或他施之地——必与千万族系同被系缚,堕入极其惨烈之地狱。

Verse 11

हरेद्यो वै महीं विप्र देवब्राह्मणयोरपि । न दृष्टा निष्कृतिस्तस्य कोटिकल्पशतैर्मुने

婆罗门啊,若有人盗取土地,即便那土地属于诸天或婆罗门,也看不到对此罪业的赎罪之法;纵历亿百劫(kalpa),亦难得解脱,圣者啊。

Verse 12

भूमिं यो परदत्तां च रक्षति क्ष्मापतिर्द्विज । पुण्यं कोटिगुणं स्याद्वै तस्य दानं जनादपि

婆罗门啊,国王若守护他人所赐之地,便得千万倍之福德;其功德甚至胜过他亲自施与此地之布施。

Verse 13

सप्तद्वीपां महीं दत्त्वा यत्पुण्यं प्राप्यते द्विज । तत्पुण्यं प्राप्नुयान्मर्त्यो धेनुं यच्छन्द्विजातये

婆罗门啊,布施具七洲之大地所得之功德,凡人只要施与一头母牛给二次生者(dvija,婆罗门),亦能获得同等功德。

Verse 14

ददाति वृषभं यस्तु दरिद्राय कुटुंबिने । सर्वपापविनिर्मुक्तो शिवलोकं स गच्छति

若有人以公牛施舍给贫困的居家之人,则脱离一切罪垢;据说他将到达吉祥的湿婆界(Śivaloka)。

Verse 15

तिलप्रमाणं स्वर्णं यो ब्राह्मणाय प्रयच्छति । हरेर्निकेतनं याति युक्तः कोटिकुलैरपि

凡以一粒芝麻般大小的黄金施与婆罗门者,将往诣哈利(Hari)之居所;并且连同其家族亿万支系亦得同赴。

Verse 16

यो दद्याद्रजतं विप्र साधवे भूसुराय वै । प्राप्नोति चंद्रलोकं च पिबेत्तत्रामृतं सदा

婆罗门啊,凡将白银布施给德行清净的婆罗门者,必得月界;在彼处恒常饮甘露(amṛta)。

Verse 17

प्रवालं मौक्तिकं चैव हीरकं च मणिं तथा । यो ददाति द्विजश्रेष्ठ स्वर्गलोकं स गच्छति

凡布施珊瑚、珍珠、金刚石以及诸宝石者——婆罗门中最胜者啊——便往生天界。

Verse 18

तुलापुरुषदानेन यत्पुण्यं लभते जनः । शालग्रामशिलां दत्त्वा तस्मात्कोटिगुणं लभेत्

人以“秤人布施”(tulāpuruṣa-dāna)所得之福德;若布施一块娑罗伽罗摩石(Śālagrāma-śilā),则得其千万倍(kroṛa)之功德。

Verse 19

सप्तद्वीपां क्षितिं दत्वा सशैलवनकाननाम् । यत्पुण्यं लभते तद्वै शालग्रामशिलाप्रदः

将七洲大地连同群山、森林与林苑尽皆布施所获之福德,布施娑罗伽罗摩石者亦得同等功德。

Verse 20

शालग्रामशिलां यो वै दद्याद्भूमिसुराय च । तेन विप्र प्रदत्तानि भुवनानि चतुर्दश

凡真诚将娑罗伽罗摩石布施给婆罗门——这“地上之神”——以此行为,婆罗门啊,便等同于已布施十四世界。

Verse 21

तुलापुरुषदानं यः करोति द्विजपुंगव । जनन्याश्चोदरे तस्य पुनर्जन्म न विद्यते

噢,最尊贵的再生者啊,凡行“秤人供施”(Tulāpuruṣa)之圣施者,终不复再入母胎受生。

Verse 22

सालंकारां द्विजश्रेष्ठ कन्यां यच्छति यो नरः । स गच्छेद्ब्रह्मसदनं पुनर्जन्म न विद्यते

噢,最尊贵的再生者啊,若有人施与一位佩戴饰物的少女,便得至梵天之居;于彼不复有再生。

Verse 23

कन्याविक्रयिणो नास्ति नरकान्निष्कृतिः पुनः । कन्यादानकृतो नास्ति स्वर्गादागमनं पुनः

卖女者,复无从地狱得解脱;行“女施”(kanyādāna)以嫁女为供者,复不从天界回堕。

Verse 24

इति श्रीपाद्मेमहापुराणे ब्रह्मखंडे सूतशौनकसंवादे । चतुर्विंशतितमोऽध्यायः

至此,光辉的《莲华大摩诃往世书》梵摩品中,苏多与绍那迦之对话,第二十四章圆满结束。

Verse 25

वस्त्रं यच्छति यो दिव्यं साधवे वै द्विजायते । स्वर्गे दिव्यांबरधरश्चिरं तिष्ठेद्द्विजोत्तम

噢,最尊贵的再生者啊,凡以天妙衣施与德行具足之修行者(sādhū)者,实得成婆罗门;于天界久住,身披天衣。

Verse 26

धेनुं पुरातनीं यच्छेद्वस्त्रं च जरितं द्विज । नूत्नां रजोवतीं कन्यां स गच्छेन्निरयं तथा

噢,二次生者:若有人施与老牛与破旧衣物,又将新婚而行经之少女交付他人,此人同样堕入地狱。

Verse 27

कन्याविक्रयिणो ब्रह्मन्न पश्येल्लपनं बुधः । दृष्ट्वा चाज्ञानतो वापि कुर्य्यान्मार्तंड दर्शनम्

噢,婆罗门,智者连“卖女”之事也不应目睹;若因无知而偶然见到,当行观礼,瞻仰玛尔坦达(太阳神)以作忏悔。

Verse 28

फलदाता नरो गच्छेत्त्रिदिवं च द्विजोत्तम । भुंक्ते कल्पसहस्राणि फलं तत्रामृतोपमम्

噢,二次生者之最:施果之人得往天界,于彼千千劫中享受如甘露(阿蜜利多)般的果报。

Verse 29

शाकं यच्छति यो मर्त्यो शिवस्यभवनं द्विज । याति कल्पद्वयं भुंक्ते दुर्ल्लभं पायसं सुरैः

噢,婆罗门:凡人在湿婆之居所供奉蔬菜者,得升天界;于两劫之间,享用连诸天亦难得的甜乳饭(帕耶萨)。

Verse 30

घृतदो दधिदश्चैव तक्रदो दुग्धदस्तथा । विष्णोर्निकेतनं गत्वा सुधापानं करोति सः

施与酥油、凝乳、酪浆以及牛乳之人,既至毗湿奴之居所,便得饮甘露(阿蜜利多)。

Verse 31

गंधदः पुष्पदश्चैव मर्त्यो याति सुरालयम् । तिष्ठेद्युगसहस्राणि गंधपुष्पविभूषितः

凡人若供奉香气与花朵,便往诸天之居;身饰香薰与花鬘,于彼处住经千千劫(由伽)。

Verse 32

शय्यादानं दानसारं ब्राह्मणाय ददाति यः । स याति ब्रह्मसदनं पर्य्यंके शेरते चिरम्

凡以床榻之施——布施之精髓——供养婆罗门者,得往梵天之宫,于榻上久卧安住。

Verse 33

पीठदाता दीपदाता सर्वदुष्कृतवर्जितः । स्वर्गे सिंहासने तिष्ठेज्ज्वलद्दीपावलीवृतः

施座者与施灯者,皆离一切恶业;于天界安坐宝座,周围环列炽燃灯火之行。

Verse 34

तांबूलं यो नरो दद्याद्भूमिं भुंक्तेऽखिलां सुखम् । स्वर्गे देवांगनाक्रोडे सुप्तस्तांबूलमत्ति वै

施与槟榔叶(tāmbūla)之人,欢喜享受遍地之乐;在天界,枕卧天女怀中而眠,确实品尝槟榔叶。

Verse 35

विद्यादानं दानवरं करोति यो नरोत्तमः । प्रेत्य स सन्निधिं विष्णोस्तिष्ठेद्युगशतत्रयम्

以知识为施、此为诸施之最胜者;彼善男子身后得住毗湿奴之前,安住三百由伽。

Verse 36

प्राप्य ज्ञानं ततस्तत्र दुर्ल्लभं वै द्विजर्षभ । दुर्ल्लभं मोक्षमाप्नोति श्रीहरेः कृपया द्विज

在彼处得此难得之智,噢最胜二次生者,便由圣哈利(Śrī Hari)之慈恩而证得最难得的解脱,噢婆罗门。

Verse 37

अनाथं दुःखितं विप्रं पाठयेद्वै नरोत्तमः । श्रीहरेर्भवनं याति पुनर्जन्मविवर्जितः

凡至善之人,教导那无依而忧苦的婆罗门者,得至圣哈利之居所,永离再生。

Verse 38

यो नरः पुस्तकं दद्याद्भक्तिश्रद्धासमन्वितः । प्रतिवर्णं लभेत्पुण्यं कपिलाकोटिदानजम्

凡人以虔敬与信心布施经典之书者,每一字母皆得福德——等同于布施千万头黄褐母牛之功德。

Verse 39

मधुदो गुडदश्चैव मर्त्यो यातीक्षुसागरम् । लवणप्रदो नरो याति वारुणं लोकमेव च

施蜜与粗糖者,往至甘蔗之海;施盐之人,确然往生伐楼那(Varuṇa)之界。

Verse 40

सर्वेषामेव दानानामन्नं वारि द्विजोत्तम । तत्त्वज्ञैर्मुनिभिः सर्वैः प्रवरं वै प्रकीर्त्तितम्

在一切布施之中,噢最胜二次生者,真知诸牟尼皆宣说:施食与施水,实为最上。

Verse 41

अन्नं वारि द्विजश्रेष्ठ येन दत्तं महीतले । तेन दत्तानि दानानि सर्वाणि च द्विजर्षभ

噢,最尊贵的婆罗门啊,在此大地上,凡施与食物与清水者,即等同于施与一切布施——噢,二次生者中的雄牛。

Verse 42

अन्नदो यो नरो विप्र प्राणदश्च प्रकीर्त्तितः । तस्मात्समस्तदानानामन्नदो लभते फलम्

噢,婆罗门啊,施食之人亦被称颂为施命者。因此,施食者获得一切布施之功德果报。

Verse 43

यथाचान्नं तथा वारि द्वे तुल्ये च प्रकीर्त्तिते । वारिणा च विना चान्नं सिद्धं न स्याद्द्विजोत्तम

正如食物一般,水亦如是;此二者被宣说为平等。若无水,食物便不能妥善烹制,噢,最胜的二次生者。

Verse 44

क्षुधा तृषा द्विज व्याघ्र द्वे च तुल्ये प्रकीर्त्तिते । अतश्चान्नं च तोयं च श्रेष्ठं प्रोक्तं बुधैरपि

噢,婆罗门中的猛虎啊,饥与渴被宣说为相同;因此,食物与清水也被智者称为至上的必需。

Verse 45

अन्नदानं क्षितौ ब्रह्मन्ये कुर्वंति नरोत्तमाः । सर्वपापविनिर्मुक्ता गच्छंति हरिमंदिरम्

噢,婆罗门啊,在世间行施食之大施者,脱离一切罪垢,前往哈利(毗湿奴)之圣住处。

Verse 46

यावंत्यन्नानि भो विप्र यच्छति क्षितिमंडले । ब्रह्महत्याश्च तावंत्यो नश्यंत्येव तपोधन

婆罗门啊,人在大地上施与多少份食物,就有多少与婆罗门杀害之罪(brahmahatyā)确实被消灭,苦行之珍宝啊。

Verse 47

यच्छतां चान्नदानानि शरीराणि च पातकम् । गात्राणि गृह्णतां त्यक्त्वा सहसा यांति शौनक

圣者绍那迦啊,施主所施的食物之赠——乃至他们的身体——都会染污;而功德离弃那些受取者的肢体,骤然远去。

Verse 48

अतः पापिष्ठ चान्नानि न गृह्णंति मनीषिणः । गृह्णंति मोहाद्ये मूढा भवंति पापभागिनः

因此,智者不从极恶之人受取食物与赠礼;而愚者因迷妄而受取者,便成为那罪业的分担者。

Verse 49

कुर्याद्भूमिष्ठमुदकं चैकं भो द्विजसत्तम । सर्वपापैर्विनिर्मुक्तो व्रजेत्स हरिमंदिरम्

最胜的二生者啊,当在地上奉献哪怕一滴净水;脱离一切罪垢之后,他便前往哈利之殿、哈利的居所。

Verse 50

प्रयत्नेन द्विजश्रेष्ठ कर्त्तव्यो धनसंचयः । संचितं च धनं ब्रह्मन्दानकर्मणि विक्षिपेत्

最胜的二生者啊,应当勤勉积聚资财;婆罗门啊,所积之财当投向布施(dāna)之业,行神圣的施舍。

Verse 51

रणंति ये च कार्पण्याद्धनं ते चातिदुःखिनः । अंते सर्वधनं त्यक्वा निःस्वा गच्छंति भो मुने

那些因吝啬而囤积财富的人,实在极其痛苦。到最后,舍弃一切财物而去,仍两手空空——噢,牟尼圣者。

Verse 52

मानवा ये सदा दानं दत्त्वा दत्त्वा दरिद्रति । दरिद्रास्तेन विज्ञेया नरलोके महेश्वराः

那些人纵然屡屡布施、不断施与,却仍旧贫困;在人的世间,应当知他们为“贫者”——噢,诸位大自在天。

Verse 53

परलोके द्विजव्याघ्र साधुसंयमवर्जिते । निर्दये बंधुहीने च न दत्तं नोपतिष्ठते

噢,二生之虎!在来世之中,若离于善行与自制,心无慈悲、亲族亦无,则凡未曾布施之物,终不来相助。

Verse 54

स्थिते धने नरो यो वै नाश्नाति न ददाति सः । दरिद्र इव विज्ञेयः प्रेत्य निश्वासमुत्सृजेत्

纵使财富在侧,若其人既不享用亦不布施,当知如同真正贫者;死后不过吐出最后一息,把一切尽皆遗落。

Verse 55

तपसोऽपि वरं दानं प्रोक्तं च तत्त्वदर्शिभिः । अतो यत्नाद्द्विजश्रेष्ठ दानकर्म समाचरेत्

诸见真如者宣说:布施胜于苦行。是故,噢,二生中最胜者,当以勤勉修行施舍之业。

Verse 56

दाता दानं न दद्याद्वै समुत्सृज्य द्विजातये । स याति निरयं घोरं सर्वजंतुभयावहम्

施主既已发愿布施,却不将所许之施物真实施与二生者(婆罗门),必堕入极其可怖之地狱,为一切众生所畏惧。

Verse 57

दानं दाता प्रतिग्राही न स्मरेच्च न याचते । निरये चोभयोर्वासो यावच्चंद्र दिवाकरौ

论及布施,施者与受者皆不应再提起此事,亦不应索求;否则二者同住地狱,直至月与日长存之时。

Verse 58

ब्रह्महत्यादि पापानि यानि वै द्विजसत्तम । तानि दानेन हन्यंते तस्माद्दानं समाचरेत्

二生者中之最胜者啊,一切罪业——以杀婆罗门等为首——皆能由布施而灭;是故当勤修布施。