Next Verse

Shloka 1

Adhyāya 61: Saṃmohana-astra and the Kuru Withdrawal (संमोहनास्त्रं तथा कुरुनिवृत्तिः)

हि >> सो न (0) है 7-2 एकषेष्टितमो< ध्याय: अर्जुनका उत्तरकुमारको आश्वासन तथा अर्जुनसे दुःशासन आदिकी पराजय वैशम्पायन उवाच ततो वैकर्तनं जित्वा पार्थों वैराटिमब्रवीत्‌ | एतन्मां प्रापयानीकं यत्र तालो हिरण्मय:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! इस प्रकार वैकर्तन कर्णको जीतकर अर्जुनने विराटकुमार उत्तरसे कहा--'सारथे! तुम मुझे इस सेनाकी ओर ले चलो, जिसकी ध्वजापर सुवर्णमय ताड़ वृक्षका चिह्न है

vaiśampāyana uvāca | tato vaikartanaṁ jitvā pārtho vairāṭim abravīt | etan māṁ prāpaya anīkaṁ yatra tālo hiraṇmayaḥ |

毗湿摩波耶那说:于是,帕尔塔(阿周那)战胜了瓦伊迦尔多那(迦尔那)之后,对毗罗吒王子乌多罗说道:“御者啊,驾车带我前往那一部军阵——其旗帜上有金色棕榈树的徽记。”在此段的道德脉络中,阿周那虽隐身伪装,却以严整的自制与明确的意志行事,使战局远离惊惶,转向一场果断而有的放矢的交锋,而非无差别的杀戮。

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular
ततःthen
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
वैकर्तनम्Vaikartana (Karna)
वैकर्तनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवैकर्तन
FormMasculine, Accusative, Singular
जित्वाhaving conquered
जित्वा:
TypeVerb
Rootजि
Formक्त्वा (absolutive), Active
पार्थःPārtha (Arjuna)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
वैराटिम्the Virāṭa prince (Uttara)
वैराटिम्:
Karma
TypeNoun
Rootवैराटि
FormMasculine, Accusative, Singular
अब्रवीत्said/spoke to
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect, 3, Singular
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Singular
प्रापयcause to reach / take (me)
प्रापय:
TypeVerb
Rootप्र-आप्
FormImperative, 2, Singular
अनीकम्army, battle-array
अनीकम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनीक
FormNeuter, Accusative, Singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
तालःpalm tree (emblem)
तालः:
Karta
TypeNoun
Rootताल
FormMasculine, Nominative, Singular
हिरण्मयःgolden
हिरण्मयः:
TypeAdjective
Rootहिरण्मय
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
A
Arjuna (Pārtha)
K
Karna (Vaikartana)
U
Uttara (Virāṭa prince; Vairāṭi)
G
golden palm-tree banner (hiraṇmaya-tāla-dhvaja)
A
army division (anīka)