Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

अध्याय ५८ — वानरध्वजस्य महेन्द्रास्त्रप्रयोगः

Chapter 58: Arjuna’s Deployment of the Indra-Weapon

द्रोणं हि समरे को5न्यो योद्धुमहति फाल्गुनात्‌ । रौद्र: क्षत्रियधर्मोडयं गुरुणा यदयुध्यत । इत्यब्रुवञ्जनास्तत्र संग्रामशिरसि स्थिता:,“भला, युद्धमें अर्जुनके सिवा दूसरा कौन द्रोणाचार्यका सामना कर सकता है? यह क्षत्रियधर्म कितना भयंकर है कि शिष्यको गुरुसे युद्ध करना पड़ा है।” इस प्रकार वहाँ युद्धके मुहानेपर खड़े हुए योद्धा आपसमें बातें करते थे

droṇaṁ hi samare ko 'nyo yoddhum arhati phālgunāt | raudraḥ kṣatriyadharmo 'yaṁ guruṇā yad ayudhyata | ity abruvañ janās tatra saṅgrāma-śirasi sthitāḥ |

“战场之上,除法尔古那(阿周那)之外,还有谁堪与德罗那对阵?刹帝利之法何其惨烈,竟使弟子不得不与自己的师长交锋!”于是,立于交战最前沿的诸勇士彼此低语——既惊叹德罗那无双之威,又感叹战争所迫之伦理代价,连师徒这般神圣之纽带亦难免被撕裂。

द्रोणम्Drona
द्रोणम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Accusative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
कःwho
कः:
Karta
TypePronoun
Root
FormMasculine, Nominative, Singular
अन्यःother
अन्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Singular
योद्धुम्to fight
योद्धुम्:
TypeVerb
Rootयुध्
FormTumun (infinitive)
अर्हतिis able/deserves
अर्हति:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
फाल्गुनात्than Phalguna (Arjuna)
फाल्गुनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootफाल्गुन
FormMasculine, Ablative, Singular
रौद्रःfierce/terrible
रौद्रः:
TypeAdjective
Rootरौद्र
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षत्रियधर्मःthe duty of a kshatriya
क्षत्रियधर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रियधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
गुरुणाwith/by the teacher
गुरुणा:
Karana
TypeNoun
Rootगुरु
FormMasculine, Instrumental, Singular
यत्that (fact) / because
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अयुध्यतfought
अयुध्यत:
TypeVerb
Rootयुध्
FormImperfect, 3rd, Singular, Atmanepada
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
अब्रुवन्they said
अब्रुवन्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect, 3rd, Plural, Parasmaipada
जनाःpeople/men
जनाः:
Karta
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Nominative, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
संग्रामशिरसिat the forefront/mouth of the battle
संग्रामशिरसि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंग्रामशिरस्
FormNeuter, Locative, Singular
स्थिताःstanding/placed
स्थिताः:
TypeVerb
Rootस्था
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

D
Droṇa (Droṇācārya)
P
Phālguna (Arjuna)
J
janāḥ (warriors/men present at the battlefront)