Shloka 9

तस्मिंस्तु युद्धे तुमुले प्रवृत्ते पार्थ विकर्णोडतिरथं रथेन । विपाठवर्षेण कुरुप्रवीरो भीमेन भीमानुजमाससाद,इस प्रकार घोर युद्ध छिड़ जानेपर कुरुकुलके श्रेष्ठ वीर विकर्णने रथपर सवार हो विपाठ नामक बाणोंकी भयंकर वर्षा करते हुए भीमके छोटे भाई अतिरथी वीर अर्जुनपर आक्रमण किया

tasmiṁstu yuddhe tumule pravṛtte pārtha vikarṇo ’tirathaṁ rathena | vipāṭhavārṣeṇa kurupravīro bhīmena bhīmānujam āsasāda ||

当那喧腾激烈的战斗一经展开,维迦尔那——俱卢族中最杰出的勇士——登上战车,倾泻如暴雨般凶猛的“毗帕陀”箭矢,向毗摩之弟、伟大的车战勇士(阿提罗陀)阿周那猛然冲击而来。

तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Locative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
युद्धेin the battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
तुमुलेtumultuous/fierce
तुमुले:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootतुमुल
FormNeuter, Locative, Singular
प्रवृत्तेhaving begun/being underway
प्रवृत्ते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootप्रवृत्त
FormNeuter, Locative, Singular
पार्थO son of Pritha
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
विकर्णःVikarna
विकर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootविकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
उतिरथम्the great chariot-warrior (Atiratha)
उतिरथम्:
Karma
TypeNoun
Rootअतिरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
रथेनby/with a chariot
रथेन:
Karana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Instrumental, Singular
विपाठवर्षेणby a shower of vipāṭha (arrows)
विपाठवर्षेण:
Karana
TypeNoun
Rootविपाठ-वर्ष
FormNeuter, Instrumental, Singular
कुरुप्रवीरःthe foremost hero among the Kurus
कुरुप्रवीरः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरु-प्रवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
भीमेनby Bhima
भीमेन:
Karana
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Instrumental, Singular
भीमानुजम्Bhima's younger brother (Arjuna)
भीमानुजम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीम-अनुज
FormMasculine, Accusative, Singular
आससादattacked/approached
आससाद:
TypeVerb
Rootआ-√सद्
FormPerfect, 3rd, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Vikarna
A
Arjuna (Pārtha)
B
Bhīma
R
ratha (chariot)
V
vipāṭha arrows
K
Kuru lineage

Educational Q&A

The verse foregrounds kṣatriya conduct in war: once battle is joined, warriors display resolve, skill, and courage. Ethically, it reflects how duty and allegiance can intensify conflict even among famed heroes, emphasizing disciplined action within the harsh framework of battlefield dharma.

As the fierce battle begins, Vikarna, a leading Kuru fighter, rides forth on his chariot and showers Arjuna with a heavy volley of vipāṭha arrows, directly engaging him in combat.