Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Mudgalasya Svarga-nirvedaḥ

Mudgala’s Disenchantment with Heaven

तस्मिन्‌ गते कौरवेये कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिर:,दुर्योधनके चले जानेपर द्विजातियोंसे प्रशंसित होते हुए भाइयोंसहित वीर कुन्तीनन्दन युधिष्ठिर वहाँके समस्त तपस्वी मुनियोंसे घिरे रहकर देवताओंके बीचमें बैठे हुए इन्द्रकी भाँति शोभा पाने और प्रसन्नतापूर्वक द्वैतवनमें विहार करने लगे

tasmin gate kauraveye kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ, duryodhanake cale jānepar dvijātibhiḥ praśaṃsite hūe bhrātṛbhiḥ sahitaḥ vīraḥ kuntīnandanaḥ yudhiṣṭhiraḥ tatra samastatapasvīmunibhiḥ parivṛtaḥ san devatānāṃ madhye niṣaṇṇena indreṇa iva śobhāṃ prāpya prasannatayā dvaitavane vihartuṃ pracakrame

毗舍波耶那说道:当那位俱卢王子离去,杜利约陀那所掀起的躁动也随之消散时,昆蒂之子坚战——为诸婆罗门(二次生者)所称颂,并与诸弟同在——仍留在彼处,为一切苦行仙圣所环绕。其光彩宛如因陀罗端坐天众之间;这位昆蒂的英雄之子便以安宁而满足的心,在德维塔森林中从容游行。

तस्मिन्in that (time/place)
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
गतेwhen (he) had gone
गते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootगम्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
कौरवेयेin/when the Kaurava (Duryodhana) (had gone)
कौरवेये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकौरवेय
FormMasculine, Locative, Singular
कुन्ती-पुत्रःKunti's son
कुन्ती-पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootकुन्तीपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
दुर्योधनकेof Duryodhana
दुर्योधनके:
Sambandha
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Genitive, Singular
चलेwhen (he) had departed/moved away
चले:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootचल
FormMasculine, Locative, Singular
जानेhaving gone/when (he) went (intended sense: departed)
जाने:
TypeVerb
Rootज्ञा
FormPerfect/Periphrastic perfect (contextual), Third, Singular
द्विजातिभिःby the twice-born (Brahmins)
द्विजातिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootद्विजाति
FormMasculine, Instrumental, Plural
प्रशंसितःpraised
प्रशंसितः:
TypeAdjective
Rootप्र-शंस्
FormMasculine, Nominative, Singular
भ्रातृभिःwith (his) brothers
भ्रातृभिः:
Sahakari
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहितःaccompanied
सहितः:
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Singular
वीरःthe hero
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
कुन्ती-नन्दनःKunti's son
कुन्ती-नन्दनः:
Karta
TypeNoun
Rootकुन्तीनन्दन
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
समस्त-तपस्वि-मुनिभिःby all the ascetic sages
समस्त-तपस्वि-मुनिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootसमस्ततपस्विमुनि
FormMasculine, Instrumental, Plural
परिवृतःsurrounded
परिवृतः:
TypeAdjective
Rootपरि-वृ
FormMasculine, Nominative, Singular
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Genitive, Plural
मध्येin the midst
मध्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमध्य
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
उपविष्टम्seated
उपविष्टम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउप-विश्
FormMasculine, Accusative, Singular
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Upamana
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
शोभाम्splendour
शोभाम्:
Karma
TypeNoun
Rootशोभा
FormFeminine, Accusative, Singular
अवापobtained
अवाप:
TypeVerb
Rootअव-आप्
FormPerfect, Third, Singular
प्रसन्नतयाwith joy/cheerfully
प्रसन्नतया:
Karana
TypeNoun
Rootप्रसन्नता
FormFeminine, Instrumental, Singular
द्वैत-वनेin the Dvaita forest
द्वैत-वने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootद्वैतवन
FormNeuter, Locative, Singular
विहारम्recreation/roaming
विहारम्:
Karma
TypeNoun
Rootविहार
FormMasculine, Accusative, Singular
चक्रुःthey did/began
चक्रुः:
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect, Third, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira
K
Kuntī
D
Duryodhana
K
Kaurava (Kauraveya)
P
Pāṇḍava brothers
D
Dvijas (twice-born Brahmins/initiates)
A
Ascetic sages (munis)
I
Indra
D
Devas (gods)
D
Dvaita forest (Dvaitavana)