Shloka 4
वनप्रस्थानम् (Departure for the Forest) — Āraṇyaka-parva, Adhyāya 24
Devanagari script
एवमुक्ते प्रत्युवाच धर्मराजं धनंजय: । गुरुवन्मानवगुरुं मानयित्वा मनस्विनम्,धर्मराजके ऐसा कहनेपर अर्जुनने उन मनस्वी मानवगुरु युधिष्ठिरका गुरुतुल्य सम्मान करके उनसे इस प्रकार कहा
Transliteration
evam ukte pratyuvāca dharmarājaṃ dhanaṃjayaḥ | guruvan mānavaguruṃ mānayitvā manasvinam ||
Translation
毗湿摩波衍那说道：法王（由提施提罗）既如此言，檀那阇耶（阿周那）便答曰。先以师礼敬奉那位胸怀高远、为人之导师者，而后方对法王回言。
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्तेwhen (it was) said
उक्ते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त, neuter, locative, singular
प्रत्युवाचreplied
प्रत्युवाच:
TypeVerb
Rootवच्
Formperfect (liṭ), 3rd, singular, parasmaipada
धर्मराजम्Dharmaraja (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्मराज
Formmasculine, accusative, singular
धनंजयःDhanañjaya (Arjuna)
धनंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजय
Formmasculine, nominative, singular
गुरुवत्like a guru
गुरुवत्:
TypeIndeclinable
Rootगुरुवत्
मानवगुरुम्the teacher of men
मानवगुरुम्:
Karma
TypeNoun
Rootमानवगुरु
Formmasculine, accusative, singular
मानयित्वाhaving honored
मानयित्वा:
TypeVerb
Rootमान्
Formक्त्वा (absolutive), parasmaipada
मनस्विनम्the high-minded one
मनस्विनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमनस्विन्
Formmasculine, accusative, singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśaṃpāyanaY
Yudhiṣṭhira (Dharmarāja)A
Arjuna (Dhanaṃjaya)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes