Shloka 20

गृहीतं तु धनुस्तेन विपुलं लोमहर्षणम्‌,त्रिपुरनाशक भगवान्‌ शिवने देवशत्रुओंका विनाश करनेवाले जिस विशाल तथा रोमाज्चकारी श्रेष्ठ धनुषको रख छोड़ा था उसे बलवान्‌ स्कन्दने उठा लिया और बड़े जोरसे गर्जना की

gṛhītaṃ tu dhanus tena vipulaṃ lomaharṣaṇam | tripuranāśako bhagavān śivena devaśatrūṇāṃ vināśārthaṃ yat parityaktaṃ tad balavān skandaḥ samutthāpya mahābalena nādaṃ cakāra |

马尔坎德耶说道:“随后,力大无俦的斯坎达举起那张宏伟而令人毛骨悚然的神弓——正是昔日毁灭三城(Tripura)的圣者湿婆,用以覆灭诸天之敌的武器。执弓在手,斯坎达发出如雷霆般的长吼,宣示神圣决意奋起,对抗威胁宇宙秩序的势力。”

गृहीतम्taken/held
गृहीतम्:
Karma
TypeVerb
Rootग्रह् (गृहीत-)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular, क्त (past passive participle)
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
धनुःbow
धनुः:
Karma
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Nominative, Singular
तेनby him/with that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
विपुलम्vast/large
विपुलम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविपुल
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
लोमहर्षणम्hair-raising/causing horripilation
लोमहर्षणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootलोमहर्षण
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
त्रिपुरनाशकःdestroyer of Tripura
त्रिपुरनाशकः:
Karta
TypeNoun/Adjective
Rootत्रिपुर-नाशक
FormMasculine, Nominative, Singular
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun/Adjective
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
शिवःShiva
शिवः:
Karta
TypeNoun
Rootशिव
FormMasculine, Nominative, Singular
देवशत्रूणाम्of the enemies of the gods
देवशत्रूणाम्:
TypeNoun
Rootदेव-शत्रु
FormMasculine, Genitive, Plural
विनाशम्destruction
विनाशम्:
Karma
TypeNoun
Rootविनाश
FormMasculine, Accusative, Singular
करनेवालेone who does (Hindi)
करनेवाले:
TypeAdjective
Rootकृ (कर्तृ-)
FormNon-Sanskrit Hindi gloss present in input; not analyzable as Sanskrit pada
जिसwhich/who (Hindi)
जिस:
TypeIndeclinable
Root
FormHindi word; not Sanskrit
विशालhuge (Hindi)
विशाल:
TypeAdjective
Root
FormHindi word; Sanskrit equivalent would be 'विपुल/विशाल'
तथाand/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
रोमाञ्चकारीhorripilating (Hindi/Sanskritized)
रोमाञ्चकारी:
TypeAdjective
Rootरोमाञ्च-कारी
FormMasculine/Feminine, Nominative/Accusative, Singular, Form appears as Hindi; Sanskrit would be 'रोमहर्षण' already present
श्रेष्ठexcellent/best
श्रेष्ठ:
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormHindi/Sanskrit adjective; Sanskrit in verse likely 'वरम्/श्रेष्ठम्' etc.
धनुषम्bow
धनुषम्:
Karma
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Accusative, Singular
रखhaving kept/put (Hindi)
रख:
TypeVerb
Root
FormHindi verb; not Sanskrit
छोड़ाleft/released (Hindi)
छोड़ा:
TypeVerb
Root
FormHindi verb; not Sanskrit
थाwas (Hindi)
था:
TypeVerb
Root
FormHindi auxiliary; not Sanskrit
उसेthat (object) (Hindi)
उसे:
TypePronoun
Root
FormHindi pronoun; not Sanskrit
बलवान्mighty
बलवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबलवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta
TypeNoun
Rootस्कन्द
FormMasculine, Nominative, Singular
उत्थापयामासlifted up/raised
उत्थापयामास:
TypeVerb
Rootउत्-स्था
FormPerfect (लिट्), 3, Singular, Parasmaipada
and
:
TypeIndeclinable
Root
महावेगम्with great force/very swift
महावेगम्:
TypeAdjective
Rootमहा-वेग
FormMasculine/Neuter, Accusative, Singular, Used adverbially in sense 'with great force'
ननादroared/sounded
ननाद:
TypeVerb
Rootनद्
FormPerfect (लिट्), 3, Singular, Parasmaipada

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
S
Skanda (Kārttikeya)
Ś
Śiva
T
Tripura
T
the bow (divine weapon)
E
enemies of the gods (devaśatru)

Educational Q&A

Divine power is portrayed as being exercised for the protection of dharma: formidable weapons and strength are legitimate when directed toward restraining forces that endanger cosmic and moral order, not for personal gain.

Mārkaṇḍeya narrates that Skanda picks up an awe-inspiring, massive bow associated with Śiva’s destruction of Tripura and the gods’ enemies, and then roars loudly—an announcement of readiness and divine resolve before action.